Đà tăng trưởng có nền tảng, nhưng chưa đồng nghĩa với bứt phá
Kinh tế Lạng Sơn là nền kinh tế cửa ngõ dựa trên thương mại biên giới, logistics, dịch vụ và đầu tư hạ tầng, nơi tăng trưởng chỉ bền vững khi dòng hàng hóa chuyển thành năng lực sản xuất và việc làm tại địa phương. Trong 10 tháng năm 2026, kinh tế tỉnh ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực: kim ngạch xuất nhập khẩu qua địa bàn tăng 38,17%, doanh thu vận tải và kho bãi tăng 19,99%, còn tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 18,29%. Thu ngân sách nhà nước tăng 74,5% so với cùng kỳ, trong khi giải ngân đầu tư công đạt 69% kế hoạch, cao hơn mức bình quân cả nước là 64,6%. Đây là nền tảng đáng kể, không phải bảo đảm cho mục tiêu tăng trưởng hai con số. Sản xuất công nghiệp còn chậm; một số dự án mới chưa tạo năng lực sản xuất, nên tỉnh cần biến dòng vốn và lợi thế cửa khẩu thành hoạt động kinh tế thực chất.
Biên mậu cần kéo theo giá trị trong tỉnh
Thương mại biên giới đang là động cơ rõ nhất của kinh tế Lạng Sơn, nhưng lợi ích dài hạn không nên chỉ được đo bằng lượng hàng đi qua cửa khẩu. Công viên Logistics Viettel Lạng Sơn có diện tích đầu tư trên 143 ha tại khu kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng – Lạng Sơn, cho thấy quy mô tham vọng logistics của tỉnh. Việc cần làm là kết nối hạ tầng trung chuyển với doanh nghiệp địa phương, dịch vụ kho bãi, vận tải và chuỗi cung ứng, để giá trị gia tăng ở lại trong tỉnh thay vì chỉ đi cùng dòng xe hàng. Tỉnh cũng đề nghị BIDV ưu tiên vốn cho hạ tầng giao thông kết nối, Khu kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng – Lạng Sơn, các khu công nghiệp và cửa khẩu thông minh. Đây là hướng đi hợp lý, miễn là vốn tập trung vào dự án trọng điểm có tiến độ, đầu ra và khả năng lan tỏa rõ ràng.
Đại siêu thị GO mở thêm hướng cho thương mại bán lẻ
Đề xuất nghiên cứu đầu tư đại siêu thị GO bổ sung một hướng phát triển khác: phục vụ nhu cầu mua sắm, ăn uống và giải trí trong tỉnh, thay vì phụ thuộc phần lớn vào thương mại cửa khẩu. Công ty Cổ phần Bất động sản Việt - Nhật đã gửi UBND tỉnh đề xuất địa điểm nghiên cứu dự án; đây mới là đề xuất, chưa phải quyết định đầu tư hay cam kết khai trương[. Lạng Sơn hiện chưa có trung tâm thương mại kết hợp siêu thị quy mô lớn theo mô hình này, nên cơ hội nằm ở việc nâng lựa chọn dịch vụ cho người dân và tạo thêm điểm đến cho khách. GO! phát triển mô hình “Một điểm đến - Mọi nhu cầu”, kết hợp mua sắm với ẩm thực và vui chơi, có thể đáp ứng nhiều nhu cầu thường nhật nếu dự án được triển khai phù hợp. Sở Tài chính được giao phối hợp các cơ quan xem xét đề xuất và báo cáo UBND tỉnh chậm nhất ngày 20/11/2026.
Nút thắt giải ngân phải được xử lý tại từng dự án
Thành tích giải ngân cao hơn bình quân cả nước không che được tình trạng chậm ở một số dự án. Tại phiên họp thường kỳ tháng 11/2026, UBND tỉnh xác định đẩy nhanh giải ngân năm 2026 và xây dựng kế hoạch đầu tư công năm 2027 là nhiệm vụ trọng tâm. Các vướng mắc được nêu gồm giá vật liệu xây dựng biến động, giải phóng mặt bằng, thủ tục đầu tư và năng lực tổ chức thi công của một số nhà thầu. Vì vậy, đầu tư công Lạng Sơn cần được quản lý bằng trách nhiệm và tiến độ cụ thể ở từng công trình, không chỉ bằng tỷ lệ giải ngân tổng hợp. Tỉnh đặt ưu tiên cho các dự án trọng điểm có khả năng thúc đẩy tăng trưởng và phục vụ dân sinh; kế hoạch năm 2027 cần phù hợp cân đối vốn và định hướng giai đoạn 2026–2030. Cao tốc cửa khẩu Hữu Nghị – Chi Lăng, cửa khẩu thông minh và các trục giao thông đối ngoại là những công trình động lực được nêu cần tập trung đẩy nhanh.
Tăng trưởng chỉ thành hiện thực khi vốn tạo ra năng lực mới
Lạng Sơn đang có ba nguồn lực bổ trợ nhau: thương mại biên giới tạo dòng hàng và nguồn thu, đầu tư công mở đường cho kết nối, còn bán lẻ có thể mở rộng thị trường dịch vụ nội tỉnh. Nhưng mỗi động lực cũng có điều kiện đi kèm: logistics phải tạo thêm giá trị tại địa phương; đề xuất đại siêu thị GO cần được thẩm định minh bạch và gắn với nhu cầu thực; vốn BIDV và ngân sách phải đến đúng dự án trọng điểm có khả năng thi công. Tỉnh đã yêu cầu rà soát tiến độ, khối lượng, nguyên nhân chậm và trách nhiệm của từng cơ quan, đồng thời tập trung tháo gỡ mặt bằng. Đó là thước đo đáng tin hơn những con số kế hoạch: công trình hoàn thành, năng lực sản xuất tăng và người dân tiếp cận dịch vụ tốt hơn. Kết luận, dư địa tăng trưởng của Lạng Sơn là có thật, nhưng chỉ được chuyển thành kết quả nếu tỉnh xử lý được điểm nghẽn triển khai.
