Khi ký ức mưa Huế mở cánh cửa Paris
Nhà thiết kế Nguyễn Phúc Tuấn dùng bộ sưu tập lấy cảm hứng từ cơn mưa Huế, mở màn bằng áo dài Việt Nam trên sàn diễn Paris, như một cách khẳng định di sản cố đô vẫn có thể được kể lại bằng ngôn ngữ thời trang đương đại và đối thoại với thị trường quốc tế.
Điểm quan trọng không phải ở việc một nhà thiết kế Việt xuất hiện tại Tuần lễ thời trang Paris, mà ở lựa chọn anh mang theo: ký ức rất riêng về mưa Huế và áo dài Việt Nam đặt thẳng vào trung tâm kinh đô thời trang. Trong khuôn khổ Tuần lễ thời trang Paris, anh giới thiệu bộ sưu tập mới mang tên “Numero 6: Vũ khúc cố đô” vào ngày 30-9, gồm 30 thiết kế chia thành ba chương: Trước cơn mưa, Trong cơn mưa và Sau cơn mưa. Sự trở lại Paris sau 10 năm, lần này với tư cách nhà thiết kế, là một tuyên bố thẳng thắn: người Việt có thể kể câu chuyện của mình ngay tại sân khấu lớn nhất, bằng chính chất liệu và ký ức của mình.
Áo dài Việt Nam: lựa chọn mở màn đầy chủ ý
Việc Nguyễn Phúc Tuấn chọn áo dài Việt Nam để mở màn show diễn đầu tay tại Paris không phải là một điểm nhấn trang trí, mà là một tuyên ngôn thẩm mỹ và bản sắc. Trong khi nhiều nhà thiết kế châu Á chọn hòa tan mình vào chuẩn mực phương Tây, anh lại kéo khán giả trở về với đường tà áo dài – biểu tượng rõ ràng nhất của Việt Nam trên cơ thể phụ nữ.
Chiếc áo dài sử dụng lông vũ nhuộm màu, xếp lớp trên nền vải mỏng, vừa giữ được phom áo dài truyền thống, vừa tạo hình hiện đại. Đây là câu trả lời rõ ràng cho câu hỏi lâu nay: di sản có thể đồng hành với thời trang đương đại hay không. Khi tà áo dài uyển chuyển trên sàn diễn Paris, nó không còn là món đồ hoài cổ, mà trở thành một cấu trúc thời trang mới – nơi ký ức văn hóa được nén lại trong đường cắt, bề mặt chất liệu và cách xử lý chuyển động. Cách làm đó cho thấy, thay vì nói về bản sắc bằng khẩu hiệu, anh đặt bản sắc vào chính thiết kế.
Cơn mưa Huế và di sản kiến trúc trong ngôn ngữ thời trang đương đại
Bộ sưu tập “Numero 6: Vũ khúc cố đô” không tái hiện Huế một cách minh họa, mà chuyển ký ức mưa, kiến trúc và tín ngưỡng thành cấu trúc áo quần. Với ba chương Trước cơn mưa, Trong cơn mưa, Sau cơn mưa, các thiết kế chuyển dần từ những hình khối gợi mây, mưa đến khoảnh khắc bầu trời sau mưa. Mưa Huế trong mắt anh không chỉ là nỗi buồn, mà là bình yên, lãng mạn và cảm giác gột rửa để bắt đầu điều mới.
Thay vì đưa nguyên họa tiết cổ hay hình ảnh công trình kiến trúc lên trang phục, anh chắt lọc và chuyển hóa chúng thành phom dáng kiến trúc kết hợp kỹ thuật đính kết thủ công. Những mảng khối được xử lý như cấu trúc điêu khắc, gợi liên tưởng đến mây và hạt mưa. Một số chi tiết lấy cảm hứng từ văn hóa Huế như hoa đăng, hoa chò, rêu phong sau mưa, hoa thủy tiên; phụ kiện là quạt vẽ tay họa tiết mây, gợi bức “Cửu Long Ẩn Vân”, cùng đoạn nhạc “Mưa trên phố Huế” mở màn. Cách kể chuyện này đặt di sản Huế vào hệ ngôn ngữ của thời trang đương đại, thay vì đóng khung nó trong bảo tàng.
Tơ tằm Việt, sắc tím Huế và cây cầu nối hai kinh đô
Nguyễn Phúc Tuấn chọn lụa tơ tằm Việt Nam làm chất liệu chính, như một phép thử với tiêu chuẩn kỹ thuật và thẩm mỹ của thời trang quốc tế. Anh dùng chất liệu mỏng để xử lý các phom dáng lớn, tạo cảm giác nhẹ và bay, đồng thời phủ lên bộ sưu tập gam tím pastel gợi sắc tím hoàng hôn Huế, kết hợp xanh, trắng, đen. Đó là sự kết hợp hiếm thấy: chất liệu thuần Việt bước vào sân khấu Paris mà không cần hoá trang để giống ai.
Thiết kế đặc biệt “Merci Paris” – một chiếc váy cưới được đính kết thủ công trong khoảng hai tháng – là biểu tượng trực diện nhất cho đường cầu anh dựng nên. Trên đó, các công trình Versailles, nhà thờ Đức Bà, tháp Eiffel xuất hiện bên cạnh cầu Tràng Tiền, chùa Thiên Mụ và các lăng tẩm Huế. Dòng sông Hương và sông Seine được đặt như hai đường chảy song song, nối hai thành phố bằng chi tiết “cơn mưa vàng” lấy cảm hứng từ Huế. Khi show diễn diễn ra trong một lâu đài cổ gần tháp Eiffel, tổng thể không gian – từ kiến trúc đến trang phục – cùng kể một câu chuyện: di sản địa phương hoàn toàn có thể trở thành ngôn ngữ chung trên sàn diễn Paris.
Paris như bước ngoặt và lời nhắn gửi cho các nhà thiết kế Việt
Trước khi bước lên sàn diễn Paris, Nguyễn Phúc Tuấn có hơn 5 năm theo đuổi thời trang, xem đó là giai đoạn xây nền kinh tế và kinh nghiệm sản xuất trước khi phát triển ngôn ngữ nghệ thuật cá nhân. Việc đưa show diễn vào khuôn khổ Tuần lễ thời trang Paris không phải là “cú liều”, mà là kết quả của một quá trình chuẩn bị dài và có ý thức.
Anh thừa nhận, ra Paris cũng đồng nghĩa đối diện với so sánh với các nhà thiết kế đi trước, nhưng coi đó là động lực để làm tốt hơn. Điều đáng nói là anh không chọn con đường an toàn – hòa tan vào xu hướng quốc tế – mà đặt cược vào di sản Huế, vào áo dài Việt Nam và tơ tằm Việt. Sàn diễn Paris vì thế trở thành bước ngoặt không chỉ cho cá nhân anh, mà cho hình dung về vị thế nhà thiết kế Việt trên đấu trường quốc tế: muốn được lắng nghe, trước hết phải dám nói câu chuyện của mình bằng tiếng nói riêng. Nếu thế hệ tiếp theo tiếp tục dám dùng di sản địa phương làm nền, thời trang đương đại Việt Nam sẽ không còn đi sau, mà đứng ngang hàng trong một cuộc đối thoại rộng hơn.
