Từ nhà cung cấp linh kiện đến tham vọng sở hữu ‘bộ não’ drone
FPT UAV AI drone là bước đi chiến lược trong công nghệ tầm thấp, nơi FPT tìm cách tích hợp bộ não AI trực tiếp vào phần cứng drone thay vì chỉ dừng ở vai trò cung cấp linh kiện, nhằm giúp UAV tự hành, nhận thức môi trường và xử lý nhiệm vụ phức tạp ở độ cao thấp một cách an toàn và hiệu quả. Mấu chốt của câu chuyện AF100 không nằm ở một mẫu UAV điện hai rotor nghiêng, mà ở việc FPT chọn vị trí trung tâm trong chuỗi giá trị: trở thành đơn vị thiết kế và sở hữu trí tuệ phần mềm, AI nhúng trên nền tảng eVTOL. Hợp tác với NARMA – công ty drone nổi tiếng Hàn Quốc – là nước đi cụ thể cho tham vọng này, khi hai bên đã ký hợp tác nghiên cứu, phát triển và thương mại hóa AF100 vào tháng 8. Đó là lời tuyên bố rằng doanh nghiệp Việt không chấp nhận đứng mãi ở “vùng trũng” gia công.
Chiến lược tích hợp AI vào phần cứng: biến UAV thành robot tự hành
Trọng tâm của chiến lược FPT UAV là tích hợp AI phần cứng drone để AF100 vận hành như một robot thông minh chứ không chỉ là thiết bị bay điều khiển từ xa. FPT sẽ phát triển phần mềm bay tự hành, giúp AF100 có thể tự cất, hạ cánh và lập lộ trình tối ưu, đồng thời tích hợp công nghệ phát hiện, tránh chướng ngại vật (DAA) dựa trên AI và thị giác máy tính. Về kỹ thuật, điều này đặt bộ xử lý nhiệm vụ (Mission Computer) dùng AI nhúng ngay trên nền tảng eVTOL, xử lý dữ liệu từ cảm biến theo thời gian thực để ra quyết định. Về chiến lược, nó khẳng định FPT chọn cuộc chơi ở lớp điều khiển – lớp được xem là “xương sống” của ngành drone công nghệ tầm thấp, nơi giá trị gia tăng và quyền chi phối chuẩn kỹ thuật tập trung nhiều nhất. Nếu làm tốt, FPT không chỉ bán drone, mà bán cả nền tảng trí tuệ điều khiển.
Sự kết hợp ba lực: NARMA, FPT và Liên minh Kinh tế Tầm thấp
Điểm thú vị trong chiến lược kết hợp drone Việt lần này là cấu trúc “tam giác”: kinh nghiệm thực chiến từ NARMA, thế mạnh AI của FPT và sức mạnh hệ sinh thái từ Liên minh Kinh tế Tầm thấp Việt Nam (LAEP). NARMA đem tới công nghệ Tilt-Rotor eVTOL đã được kiểm chứng trên thị trường khó tính cùng hệ tiêu chuẩn FAA, FCC, còn FPT mang khả năng AI nhúng, xử lý dữ liệu cảm biến, autopilot và DAA. LAEP – do FPT khởi xướng – quy tụ doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học, nhằm giải bài toán từ nghiên cứu tới sản xuất, không để từng bên lẻ loi trong chuỗi giá trị drone công nghệ tầm thấp. Theo ông Vũ Anh Tú, “sự kết hợp giữa kinh nghiệm thực chiến từ NARMA, thế mạnh về AI của FPT và sức mạnh tổng thể từ LAEP sẽ giúp Việt Nam từng bước làm chủ thị trường nội địa và hướng tới thị trường toàn cầu”.
Vì sao thời điểm này mở cửa cho drone công nghệ tầm thấp?
FPT không chọn ngẫu nhiên thời điểm bước sâu vào FPT UAV AI drone. Theo lãnh đạo doanh nghiệp, Việt Nam đang đứng trước cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị UAV toàn cầu nhờ ba yếu tố: khung chính sách coi UAV là công nghệ chiến lược, sự hiện diện lớn của nhà đầu tư Hàn Quốc và việc hình thành các liên minh trong nước như LAEP. Nghị quyết 57, Nghị quyết 68 và Quyết định 1131 đã xác định UAV là một trong những công nghệ chiến lược quốc gia, mở không gian pháp lý cho thử nghiệm và R&D. Sự có mặt của các tập đoàn Hàn Quốc với tổng vốn trên 95 tỷ USD tạo tiền lệ rõ ràng về mô hình chuyển giao công nghệ lõi – như cách hệ sinh thái công nghiệp điện tử từng hình thành. Nếu drone công nghệ tầm thấp đi đúng quỹ đạo này, Việt Nam có thể tránh được kịch bản chỉ gia công thiết bị giá rẻ.
Từ AF100 đến năng lực cạnh tranh mới của doanh nghiệp Việt
AF100 là sân chơi cụ thể để chứng minh năng lực mới của doanh nghiệp Việt. Với hai cụm cánh quạt có thể thay đổi góc nghiêng, AF100 vừa cất hạ cánh thẳng đứng, vừa bay hành trình tốc độ tối đa 140 km/h với bán kính bay không tải 50 km, hướng tới vận chuyển hàng hóa, hỗ trợ khẩn cấp, giám sát và tuần tra. Khi triển khai tại Việt Nam, FPT UAV cho biết AF100 sẽ được thử nghiệm trong nông nghiệp, giám sát – tuần tra và logistics, từ kiểm tra lưới điện, tuần tra rừng tới vận chuyển vật tư y tế, hàng cứu trợ ở địa hình đồi núi, vùng biển, khu vực khó tiếp cận. Trong 12–18 tháng tới, ưu tiên của FPT và NARMA là hoàn thiện Máy tính nhiệm vụ tích hợp AI cho khả năng tự hành và DAA, trước khi tiến tới phát triển phần cứng tại Việt Nam. Nếu lộ trình này thành công, FPT sẽ bước qua vai trò nhà cung cấp linh kiện để nắm trục chính của thị trường công nghệ tầm thấp.
