Từ thỏa thuận UAV đến chương trình hợp tác rộng hơn
Hợp tác UAV là việc các đối tác cùng nghiên cứu, phát triển và thương mại hóa thiết bị bay không người lái, từ công nghệ điều khiển đến thử nghiệm thị trường và phân phối. Tại Diễn đàn công tư về hợp tác kinh tế và khoa học công nghệ Việt Nam – Nhật Bản ở Tokyo ngày 9/11, FPT vừa đề xuất năm trụ cột hợp tác công nghệ, vừa trao hai biên bản ghi nhớ về UAV và kinh tế tầm thấp với các đối tác Nhật Bản. Điểm đáng chú ý không chỉ là những thỏa thuận cụ thể: FPT đang đặt UAV vào một chương trình song phương rộng hơn, gắn công nghệ, nhân lực và chuỗi giá trị. Cách tiếp cận này có cơ sở, bởi các dự án bay không người lái cần nhiều hơn thiết bị; chúng đòi hỏi phần mềm, dữ liệu, năng lực triển khai và một thị trường đủ sức đón nhận.
Trương Gia Bình nhận định AI đang thúc đẩy khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo với tốc độ chưa từng có, đồng thời mở ra cơ hội để hai nước bổ sung thế mạnh cho nhau. Nhận định ấy lý giải vì sao các đề xuất về AI và lượng tử xuất hiện song song với các thỏa thuận UAV: FPT muốn xây dựng nền tảng hợp tác dài hạn, chứ không dừng ở một thương vụ sản phẩm.
Năm trụ cột: từ hạ tầng AI đến công nghệ lượng tử
Năm trụ cột FPT đề xuất gồm xây dựng hạ tầng AI chủ quyền, chuyển đổi AI cho doanh nghiệp và chuỗi cung ứng, đào tạo nhân lực, lập Quỹ đồng sáng tạo Việt Nam – Nhật Bản và thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực công nghệ lượng tử. Đề xuất hạ tầng đặt nguyên tắc mỗi bên tự chủ dữ liệu và năng lực của mình; hướng chuyển đổi AI nhắm đến các ngành ô tô, điện tử, logistics và năng lượng. Đây là cấu trúc hợp lý: hạ tầng và ứng dụng tạo điều kiện cho doanh nghiệp triển khai, còn nhân lực và nguồn lực đồng sáng tạo có thể duy trì các dự án qua nhiều giai đoạn.
Mục tiêu đào tạo hàng chục nghìn kỹ sư AI và lượng tử thành thạo tiếng Nhật cho thấy FPT xem nhân lực là một phần thiết yếu của hợp tác, không phải khâu bổ sung. Tuy nhiên, năm trụ cột hiện là đề xuất cần sự phối hợp của chính phủ, đại học và doanh nghiệp; giá trị sẽ được chứng minh bằng khả năng chuyển chúng thành chương trình, dự án và năng lực thực thi. Việc đưa công nghệ lượng tử vào cùng lộ trình cũng mở rộng tầm nhìn vượt ra ngoài những lĩnh vực đã có ứng dụng thương mại gần hơn.
Hai biên bản ghi nhớ tập trung vào UAV và kinh tế tầm thấp
Ở mảng kinh tế tầm thấp, Liên minh Kinh tế tầm thấp Việt Nam do FPT dẫn dắt ký biên bản ghi nhớ với Hiệp hội Xúc tiến Đặc khu Chiến lược Quốc gia Kaga. Hai bên hướng tới thúc đẩy lĩnh vực này tại Việt Nam và Nhật Bản, nghiên cứu hình thành cụm công nghiệp và cơ sở sản xuất liên quan ở thành phố Kaga, đồng thời khai thác dữ liệu và AI để phát triển mô hình kinh doanh mới. Đây là hướng đi có ý nghĩa vì kết nối công nghệ bay với sản xuất và dữ liệu, thay vì xem kinh tế tầm thấp chỉ như một câu chuyện về phương tiện.
Biên bản còn lại là thỏa thuận giữa FPT và NTT e-Drone Technology, tập trung vào nghiên cứu, phát triển và thương mại hóa UAV tại hai nước. Kế hoạch dự kiến gồm phát triển bộ điều khiển từ xa cho drone, khảo sát thị trường Việt Nam, triển khai dự án thử nghiệm và mở rộng kênh phân phối. Lộ trình này thực tế hơn một tuyên bố hợp tác chung vì nêu được các bước tiếp nối; dù vậy, khảo sát và thử nghiệm mới là tiền đề, chưa thể xem là kết quả thương mại.
Nền tảng hiện diện giúp FPT có lợi thế triển khai
Các cam kết công nghệ sẽ thuyết phục hơn khi đi cùng năng lực hiện diện tại thị trường đối tác. FPT có mặt tại Nhật Bản từ năm 2005; hiện doanh nghiệp có 18 văn phòng và trung tâm phát triển cùng hơn 5.500 nhân sự tại đây, đồng thời có hơn 15.000 kỹ sư và chuyên gia công nghệ trên toàn cầu phục vụ khách hàng Nhật Bản. Quy mô này tạo nền tảng để phối hợp với doanh nghiệp và mở rộng hoạt động, nhưng không tự động bảo đảm các dự án UAV hay kinh tế tầm thấp thành công.
Tại khu triển lãm bên lề diễn đàn, FPT giới thiệu UAV cánh bằng tích hợp phần mềm điều khiển và AI để giám sát, thu thập, phân tích dữ liệu trên diện rộng. Doanh nghiệp cũng trưng bày các bo mạch dùng chip nguồn do mình làm chủ quy trình thiết kế; chip này đã được xuất khẩu thương mại sang Nhật Bản. Những ví dụ ấy cho thấy FPT có sản phẩm và kinh nghiệm công nghệ để đưa vào quan hệ hợp tác. Kết luận, điểm mạnh của hướng đi này là nối thỏa thuận UAV với năm trụ cột dài hạn; thước đo tiếp theo sẽ là tiến độ thử nghiệm, năng lực sản xuất và việc biến các đề xuất thành dự án cụ thể.
