Chu Lai vượt chỉ tiêu: tín hiệu mạnh từ một cực tăng trưởng mới
Khu kinh tế mở Chu Lai là một không gian kinh tế tổng hợp tập trung các khu công nghiệp, cảng biển và đô thị, được quy hoạch để thu hút vốn đầu tư nước ngoài, mở rộng sản xuất công nghiệp và dịch vụ gắn với chuỗi cung ứng khu vực, qua đó hình thành một cực tăng trưởng mới cho Đông Nam Á kinh tế. Điểm đáng chú ý là đến ngày 11/8, khu kinh tế mở Chu Lai đã thu hút vốn đầu tư mới vượt xa chỉ tiêu đặt ra cho năm 2026. Thay vì bị áp lực bởi cạnh tranh khu vực, Chu Lai đang biến cuộc đua FDI thành cơ hội khẳng định vị thế. Việc hoàn thành và vượt kế hoạch sớm cho thấy niềm tin của nhà đầu tư vào năng lực tổ chức không gian sản xuất, hành chính và dịch vụ công của địa phương. Trong bối cảnh nhiều khu vực còn chật vật giải phóng mặt bằng, Chu Lai lại chọn cách đi nhanh và đi thẳng vào những điểm nghẽn cốt lõi.
Cú bứt phá vốn đầu tư nước ngoài và vai trò của hạ tầng khu vực
Việc Chu Lai vượt xa chỉ tiêu vốn đầu tư mới không phải là con số tự nhiên xuất hiện, mà phản ánh quá trình thu hút và tích lũy dự án vốn đầu tư nước ngoài có chủ đích. Khu kinh tế này đã thu hút được 265 dự án, trong đó có 65 dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài. Đây là cấu trúc dự án đủ đa dạng để giảm rủi ro lệ thuộc vào một nhóm nhà đầu tư hay một ngành đơn lẻ. Cùng lúc, các dự án hạ tầng khu vực nâng chất lượng "địa chỉ" Chu Lai trong mắt nhà đầu tư. Dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng Khu công nghiệp Tam Thăng mở rộng 2 tại xã Thăng Trường là một ví dụ điển hình. Mục tiêu của dự án này là hình thành hệ thống giao thông, cấp điện, nước, thoát nước, phòng cháy chữa cháy, thông tin liên lạc và các công trình kỹ thuật để tạo thêm quỹ đất công nghiệp, thu hút nhà đầu tư thứ cấp. Khi hạ tầng được chuẩn hóa, dòng vốn ngoại có thêm lý do để chọn Chu Lai thay vì chuyển sang các điểm đến khác trong khu vực.
Từ Tam Thăng đến Tam Anh: mở rộng không gian sản xuất để giữ chân FDI
Không thể nói về khu kinh tế mở Chu Lai mà bỏ qua các khu công nghiệp vệ tinh đang được thúc đẩy triển khai. Khu công nghiệp Tam Thăng 2 đã lấp đầy khoảng 60% diện tích đất công nghiệp được phê duyệt nhờ 16 nhà đầu tư đến từ Đức, Hàn Quốc, Nhật Bản và Trung Quốc ký thỏa thuận hoặc hợp đồng thuê. Đến tháng 3/2026, khu này thu hút 15 doanh nghiệp thuê đất với tổng vốn đầu tư khoảng 3.111 tỷ đồng, trong đó 7 doanh nghiệp đã hoạt động, tạo việc làm cho hơn 1.200 lao động. Dòng vốn FDI mới vẫn tiếp diễn với nhà máy sản xuất dây cáp thép Chrysanthemum Quảng Nam có vốn Nhật Bản được khởi công tại đây. Để đón làn sóng tiếp theo, hai dự án hạ tầng khu công nghiệp với tổng mức đầu tư hơn 2.000 tỷ đồng chuẩn bị khởi công trong tháng 8, gồm Tam Thăng mở rộng 2 và Tam Anh 1. Chu Lai đang chủ động tạo trước không gian sản xuất thay vì chờ nhà đầu tư xuất hiện mới chạy theo giải phóng mặt bằng.
Ba nhóm giải pháp: cách Chu Lai định hình lợi thế cạnh tranh khu vực
Điểm khác biệt của khu kinh tế mở Chu Lai nằm ở cách họ coi giải phóng mặt bằng, cải cách hành chính và đồng hành cùng doanh nghiệp là ba trụ cột, chứ không phải những việc "phụ" quanh một dự án. Nhóm giải pháp đầu tiên là tập trung giải phóng mặt bằng, tháo gỡ vướng mắc, tạo sự đồng thuận trong người dân để bàn giao mặt bằng sạch; kết quả là khu kinh tế cơ bản đáp ứng được nhu cầu quỹ đất cho nhà đầu tư. Nhóm thứ hai là xử lý nhanh, gọn, đúng thủ tục các hồ sơ đăng ký đầu tư, hoàn thành đúng và trước thời hạn để doanh nghiệp có thể triển khai dự án theo kế hoạch. Nhóm thứ ba là tiếp tục đồng hành cùng doanh nghiệp, nâng chất lượng dịch vụ công, giải quyết kịp thời những bức xúc tại chỗ và kênh lập tức chuyển các vấn đề vượt thẩm quyền lên cấp cao hơn để tháo gỡ. Trong cuộc cạnh tranh FDI của Đông Nam Á, đây chính là những chi tiết vận hành tạo lợi thế thực tế hơn mọi khẩu hiệu marketing.
Chiến lược dài hạn: từ mục tiêu 5 tỷ USD đến bài học cho khu vực
Khu kinh tế mở Chu Lai không chỉ đặt ra mục tiêu ngắn hạn rồi hài lòng với việc vượt kế hoạch trong một năm. Ban Quản lý khu kinh tế đặt tham vọng thu hút tổng cộng 5 tỷ USD giai đoạn 2026-2030, đồng thời đưa thêm ít nhất 5 khu công nghiệp vào hoạt động và nâng tỷ lệ lấp đầy bình quân lên khoảng 70% vào năm 2030. Điều đáng nói là các mục tiêu này gắn với chương trình xúc tiến đầu tư, coi đây là động lực để đạt tăng trưởng kinh tế hai con số và khẳng định vai trò Chu Lai như cực tăng trưởng phía Nam thành phố Đà Nẵng. Những con số không chỉ thể hiện độ "nóng" của vốn đầu tư nước ngoài mà còn cho thấy cuộc đua nội khối trong Đông Nam Á kinh tế: ai chuẩn bị hạ tầng và thể chế tốt hơn sẽ hấp dẫn được dòng vốn dịch chuyển sản xuất. Bài học từ Chu Lai cho các khu kinh tế khác trong khu vực là rõ ràng: muốn hút FDI bền vững, phải giải quyết đến cùng các nút thắt đất đai, thủ tục và dịch vụ công, thay vì chỉ chăm chăm nâng mức ưu đãi thuế.
