Khu kinh tế Việt Nam thế hệ mới: Cuộc đua không chỉ là ưu đãi
Khu kinh tế Việt Nam thế hệ mới là các không gian phát triển được quy hoạch đồng bộ theo hành lang kinh tế, gắn khu công nghiệp, cảng biển, logistics và đô thị để giảm chi phí cho doanh nghiệp, nâng hiệu quả thu hút FDI đầu tư và tạo động lực tăng trưởng vùng. Đây không còn là cuộc đua giảm thuế hay rải thảm đỏ chung chung, mà là cạnh tranh bằng hạ tầng kinh tế khu vực, chất lượng quy hoạch và sự minh bạch của môi trường đầu tư. Trong bức tranh đó, Quảng Ninh và Vân Phong nổi lên như hai cực tăng trưởng mới – một ở phía Bắc, một ở duyên hải miền Trung – cùng đóng vai trò thử nghiệm mô hình khu kinh tế Việt Nam có khả năng cạnh tranh với các trung tâm khu vực, nhưng mỗi nơi chọn một cách đi khác nhau về chiến lược thu hút FDI đầu tư.
Quảng Ninh: Quy hoạch 2050 và chiến lược chọn lọc dòng vốn FDI
Điểm mạnh nhất của Quảng Ninh là tầm nhìn quy hoạch đến năm 2050, không dừng ở từng khu công nghiệp rời rạc mà tổ chức lại toàn bộ không gian theo các hành lang kinh tế và vùng động lực. Quy hoạch này kết nối đồng bộ các khu kinh tế, KCN, cảng biển, logistics và đô thị, giúp doanh nghiệp giảm chi phí logistics và rút ngắn thời gian lưu thông hàng hóa. Nói cách khác, hạ tầng đồng bộ chính là ưu đãi lớn nhất. Theo Ban Quản lý Khu kinh tế Quảng Ninh, tỉnh không chạy theo tỷ lệ lấp đầy bằng mọi giá, mà “ưu tiên các dự án công nghệ cao, công nghiệp chế biến, chế tạo, bán dẫn, điện tử, logistics và các dự án có khả năng hình thành chuỗi liên kết với doanh nghiệp trong nước”. Với quỹ đất sạch đã giải phóng hơn 3.175 ha, tỷ lệ lấp đầy đất công nghiệp gần 62%, cùng môi trường đầu tư minh bạch, Quảng Ninh tỏ rõ tham vọng trở thành điểm đến của dòng vốn FDI chất lượng cao.
Vân Phong: “Thỏi nam châm” đa ngành nhờ cơ chế đặc thù
Nếu Quảng Ninh đặt cược vào quy hoạch dài hạn và chọn lọc dự án, thì Khu kinh tế Vân Phong lại ghi dấu ấn bằng tốc độ và sự đa dạng ngành nghề. Dòng vốn đầu tư liên tục đổ vào khu kinh tế này, được xem là minh chứng cho hiệu quả của các cơ chế, chính sách đặc thù từ Trung ương kết hợp với nỗ lực thu hút đầu tư của địa phương. Sự xuất hiện của các dự án đóng tàu, công nghiệp hỗ trợ, hạ tầng KCN, cảng biển, logistics và dệt nhuộm cho thấy Vân Phong không muốn bị đóng khung trong một ngành. Tại hội nghị xúc tiến đầu tư, tỉnh Khánh Hòa đã trao quyết định cho 7 dự án mới tại Vân Phong, tập trung vào các lĩnh vực then chốt nêu trên, góp phần mở rộng quy mô sản xuất và thúc đẩy hạ tầng công nghiệp, logistics, cảng biển. Theo lãnh đạo tỉnh, KKT Vân Phong cùng hệ thống các KCN được xác định là không gian kinh tế trọng điểm, tạo động lực cho công nghiệp, năng lượng, cảng biển, đô thị và dịch vụ, đồng thời phát huy lợi thế kinh tế biển.
Hạ tầng, quỹ đất và lòng tin nhà đầu tư ở miền Bắc – miền Trung
Trong bối cảnh các tập đoàn đa quốc gia ngày càng quan tâm đến chất lượng hạ tầng, khả năng kết nối chuỗi cung ứng, nguồn nhân lực và sự ổn định của quy hoạch, cuộc chơi ưu đãi thuế dần mất đi sức hút. Quảng Ninh đáp lại bằng mạng lưới khu kinh tế, KCN, cảng biển, logistics và đô thị kết nối đồng bộ, hạ tầng kỹ thuật được đầu tư sớm, quỹ đất sạch chuẩn bị trước cho nhà đầu tư. Vân Phong, ở phía Trung, được tổ chức như không gian kinh tế trọng điểm, gắn với các trục kết nối Bắc – Nam và Đông – Tây, tạo nền tảng hạ tầng kinh tế khu vực ven biển miền Trung. Điểm chung của cả hai là đặt niềm tin nhà đầu tư lên hàng đầu: quy hoạch rõ ràng, cơ sở hạ tầng chiến lược và quỹ đất sẵn sàng là cam kết mạnh mẽ rằng dự án sẽ không bị “kẹt” vì thiếu kết nối hay vướng giải phóng mặt bằng. Sự kết hợp giữa tầm nhìn quy hoạch và hành động cụ thể đang biến miền Bắc và miền Trung thành lựa chọn đáng cân nhắc với dòng vốn FDI đầu tư đang tìm điểm đến mới.
Quảng Ninh hay Vân Phong sẽ dẫn đầu? Câu trả lời nằm ở chất lượng tăng trưởng
Không thể nói khu kinh tế nào sẽ “vượt mặt” khu còn lại, bởi Quảng Ninh và Vân Phong đang theo đuổi hai chiến lược bổ sung cho nhau trong hệ sinh thái khu kinh tế Việt Nam. Quảng Ninh chọn con đường nâng chuẩn chất lượng, đòi hỏi dự án FDI phải mang theo công nghệ, quản trị hiện đại và liên kết với doanh nghiệp trong nước. Vân Phong lại xây dựng một cực công nghiệp – dịch vụ biển đa ngành, dựa trên cơ chế đặc thù, hút nhanh dòng vốn và hình thành chuỗi ngành mới. Vấn đề không phải là nơi nào thu hút nhiều dự án hơn, mà là nơi nào tạo ra giá trị gia tăng bền vững, đóng góp vào chuyển dịch cơ cấu kinh tế và nâng năng lực doanh nghiệp nội địa. Khi hạ tầng chiến lược và quỹ đất sẵn sàng đã tạo được niềm tin, cuộc đua tiếp theo sẽ là về chất lượng tăng trưởng, mức độ gắn kết với mạng lưới sản xuất toàn cầu và khả năng giữ chân nhà đầu tư dài hạn. Nếu giữ vững được định hướng hiện nay, Quảng Ninh và Vân Phong có thể trở thành hai cực đối trọng, cùng nâng tầm vị thế các khu kinh tế Việt Nam trong khu vực.
