APEC 2027: Bài kiểm tra tổng lực về điều phối quốc gia
Chuẩn bị APEC 2027 là tiến trình Việt Nam huy động toàn bộ hệ thống chính trị, hạ tầng và nguồn lực con người để đăng cai loạt hội nghị cấp khu vực của Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á – Thái Bình Dương, qua đó khẳng định năng lực tổ chức quốc tế, điều phối đa ngành và quảng bá hình ảnh đất nước trên một nền tảng đa phương hàng đầu khu vực.
Trọng tâm của câu chuyện không chỉ là tổ chức một năm sự kiện trôi chảy, mà là biến quá trình chuẩn bị APEC 2027 thành cú hích nâng cấp hạ tầng giao thông Việt Nam, chuẩn hóa quy trình phối hợp bộ ngành địa phương và nâng cao năng lực tổ chức quốc tế cho đội ngũ cán bộ. Ủy ban Quốc gia APEC 2027 đã được kiện toàn, gồm 5 tiểu ban và Ban Thư ký quốc gia, có nhiệm vụ chỉ đạo, đôn đốc, điều phối giữa các bộ, ngành, địa phương và cơ quan liên quan trong toàn bộ quá trình chuẩn bị và tổ chức các hoạt động của Năm APEC 2027. Vai trò Chủ tịch Ủy ban do Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc đảm nhiệm, đặt chuẩn rất cao cho một năm đối ngoại đa phương được coi là cơ hội khẳng định tầm vóc, vị thế của Việt Nam trong kỷ nguyên phát triển mới.
Bộ máy APEC 2027: Từ xây kế hoạch sang tổ chức chuyên nghiệp
Cuộc họp lần thứ tư của Ủy ban Quốc gia APEC 2027 chiều 1/10, do Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc chủ trì, đã dành trọn để rà soát công tác chuẩn bị cho Năm APEC 2027 và Hội nghị Quan chức cao cấp không chính thức (ISOM). Đáng chú ý, Đề án Nội dung cho Năm APEC 2027 đã hoàn thành với ba ưu tiên lớn: nâng cao năng suất, thúc đẩy hội nhập khu vực, nâng cao tính tự cường và năng động của nền kinh tế. Đây không chỉ là khẩu hiệu, mà là thông điệp Việt Nam muốn gửi tới 21 nền kinh tế thành viên về định hướng phát triển của mình trong khu vực.
Theo Bộ Ngoại giao, Việt Nam đang bước từ giai đoạn xây dựng kế hoạch sang triển khai đồng bộ các nhiệm vụ chuẩn bị cho Năm APEC 2027. Năm mảng công việc chính – kiện toàn tổ chức, nội dung, hậu cần, đào tạo và tuyên truyền – đều được đánh giá có tiến triển tích cực, bám lộ trình. Tuy vậy, những vướng mắc về phê duyệt kinh phí và phân định phần nguồn lực giữa Trung ương – địa phương đang làm chậm một số hạng mục quan trọng, từ xây dựng website chính thức đến các sản phẩm quảng bá trước thời điểm bàn giao vai trò chủ nhà vào tháng 11/2026. Nếu không xử lý dứt điểm các nút thắt này, thông điệp “chủ động, chuyên nghiệp, chu đáo, hiệu quả” sẽ rất khó được thể hiện trọn vẹn.
Hạ tầng giao thông và cơ sở vật chất: Đòn bẩy cho Phú Quốc, Gia Lai, Khánh Hòa, Hà Nội, TP.HCM
Một trong những trụ cột của chuẩn bị APEC 2027 là hạ tầng giao thông Việt Nam gắn với các địa điểm đăng cai. Tuần lễ Cấp cao APEC 2027 dự kiến diễn ra tại Phú Quốc, trong khi các Hội nghị Quan chức cao cấp (SOM) lần lượt dự kiến tổ chức tại Gia Lai (ISOM, 12/2026), Khánh Hòa (SOM1, 2/2027), Hà Nội (SOM2, 5/2027) và Thành phố Hồ Chí Minh (SOM3, 8/2027). Đây là mạng lưới sự kiện đòi hỏi năng lực kết nối, lưu trú và dịch vụ đồng bộ ở nhiều vùng miền – một bài thi khó cho hệ thống hạ tầng giao thông hiện tại.
Theo báo cáo, 21 công trình, dự án phục vụ APEC 2027 đang đạt tiến độ đề ra, thậm chí một số dự án trực tiếp phục vụ Tuần lễ Cấp cao tại Phú Quốc có chuyển biến tích cực, vượt tiến độ. Tuy nhiên, các hạng mục khách sạn và một số công trình khác vẫn chậm, trong khi các bộ, ngành và UBND tỉnh An Giang phải liên tục tháo gỡ vướng mắc trong quá trình triển khai. Ở các địa phương đăng cai SOM và hội nghị bộ trưởng, sự lúng túng trong việc xác định đâu là phần kinh phí Trung ương, đâu là phần của địa phương đang ảnh hưởng đến tiến độ cải tạo, nâng cấp và chỉnh trang cơ sở hạ tầng. Nếu muốn biến đăng cai hội nghị khu vực thành cú hích phát triển, các địa phương phải coi đây là cơ hội quy hoạch lại hạ tầng đô thị và giao thông, chứ không chỉ là nhiệm vụ tiếp khách ngắn hạn.
Nâng cao năng lực tổ chức quốc tế: Từ tập huấn đến phối hợp đa bên
Cơ sở vật chất có thể xây nhanh, nhưng năng lực tổ chức quốc tế không thể bồi dưỡng trong một sớm một chiều. Nhận thức rõ điều này, Ban Thư ký Quốc gia APEC 2027 và Bộ Ngoại giao đang đặt trọng tâm vào đào tạo và tập huấn. Công tác đào tạo, nâng cao năng lực và hỗ trợ địa phương được triển khai song song với việc xây dựng tài liệu hướng dẫn tổ chức các Hội nghị SOM và Hội nghị Bộ trưởng chuyên ngành, cũng như tổ chức các khóa tập huấn cho cán bộ các bộ, ngành, địa phương phối hợp với các đối tác quốc tế.
Đáng chú ý, hội thảo “Chuẩn bị cho Năm APEC 2027: Nâng cao năng lực tổ chức và phối hợp” được tổ chức trong hai ngày đầu tháng 10 với sáu phiên làm việc, do Ban Thư ký Quốc gia APEC 2027 và Bộ Ngoại giao Việt Nam phối hợp với Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ tổ chức. Hội thảo này được kỳ vọng giúp các bên nâng cao năng lực tổ chức và tăng cường phối hợp, bảo đảm các hoạt động của Năm APEC được chuẩn bị chủ động, thống nhất, đúng tiến độ. Trước đó, các chuyên gia quốc tế cũng đã chia sẻ kinh nghiệm về chủ trì, đồng chủ trì hội nghị, xây dựng chương trình nghị sự và đàm phán văn kiện. Đây là cơ hội hiếm để đội ngũ cán bộ Việt Nam học hỏi chuẩn mực cao nhất của ngoại giao đa phương ngay trên “sân nhà”.
Điều phối bộ ngành – địa phương và bài toán dấu ấn APEC 2027
Từ góc độ quản trị, APEC 2027 là phép thử cho khả năng phối hợp bộ ngành địa phương – khâu yếu cố hữu trong nhiều chương trình quốc gia. Ủy ban Quốc gia APEC 2027 được giao nhiệm vụ làm đầu mối điều phối giữa các tiểu ban, bộ, ngành, địa phương và cơ quan liên quan xuyên suốt tiến trình chuẩn bị, tổ chức hội nghị và các hoạt động trong Năm APEC. Tại các cuộc họp, trưởng các tiểu ban Nội dung, Lễ tân, Tuyên truyền – Văn hóa, An ninh – Y tế, Vật chất – Hậu cần cùng lãnh đạo các bộ và các tỉnh liên quan đã cùng bàn thảo nhiệm vụ trọng tâm cho quý IV/2026 và tiến độ các công trình phục vụ Tuần lễ Cấp cao.
Công tác tuyên truyền, văn hóa, lễ tân, an ninh – y tế được triển khai theo kế hoạch, trong đó các cơ quan báo chí đang xây dựng chuyên mục riêng cho Năm APEC 2027. Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc nhấn mạnh yêu cầu các địa phương đăng cai phải chuẩn bị kỹ phương án cải tạo, hoàn thiện hạ tầng, đào tạo nhân lực, phân bổ cơ sở lưu trú và tận dụng APEC 2027 để quảng bá văn hóa, ẩm thực, du lịch, quà tặng đặc sắc của địa phương, tăng trải nghiệm cho đại biểu quốc tế. Quan điểm nhất quán là: “Đăng cai APEC 2027 là hoạt động đối ngoại đa phương quan trọng của đất nước, đồng thời là cơ hội để Việt Nam khẳng định tầm vóc, vị thế trong kỷ nguyên phát triển mới”. Nếu biến được yêu cầu điều phối phức tạp thành động lực cải cách, APEC 2027 có thể trở thành dấu mốc nâng chuẩn quản trị quốc gia, chứ không chỉ là một chuỗi sự kiện ngoại giao.
