Hạ tầng điện Phú Quốc được “thiết kế lại” quanh yêu cầu APEC
Việc đẩy nhanh hạ tầng điện Phú Quốc là quá trình nâng cấp, hoàn thiện và bổ sung các công trình truyền tải, trạm biến áp và phương án dự phòng nhiều lớp, nhằm bảo đảm nguồn điện liên tục, an toàn cho phát triển kinh tế – xã hội, du lịch và đặc biệt là phục vụ Hội nghị cấp cao APEC, trong bối cảnh đảo này trở thành trung tâm tổ chức sự kiện quốc tế quy mô lớn. Hạ tầng điện Phú Quốc không còn là câu chuyện kỹ thuật thuần túy, mà là bài kiểm tra năng lực chuẩn bị của Việt Nam cho APEC 2027 Việt Nam. Điều đáng chú ý là tỉnh An Giang và EVNSPC dự án điện đã coi bảo đảm điện cho Hội nghị cấp cao APEC là một trong những nhiệm vụ trọng tâm tại đặc khu Phú Quốc, đặt ra mục tiêu an ninh năng lượng tuyệt đối cho toàn hệ thống cấp điện trên đảo.
Mạch vòng truyền tải: nền tảng an ninh năng lượng cho APEC
Điểm yếu lớn nhất của hạ tầng điện Phú Quốc hiện nay là hai nguồn cấp 110kV vẫn chưa được liên kết mạch vòng, tiềm ẩn rủi ro mất điện diện rộng nếu một nguồn gặp sự cố. Trong bối cảnh APEC, đó là rủi ro không thể chấp nhận. Theo EVNSPC, nguồn điện trên đảo hiện dựa vào Trạm biến áp 110kV Phú Quốc và tuyến cáp ngầm Hà Tiên – Phú Quốc, cùng Trạm biến áp 110kV Nam Phú Quốc nhận điện qua đường dây 220kV Kiên Bình – Phú Quốc. "Tuyến đường dây 110kV Phú Quốc – Bắc Phú Quốc dài hơn 40 km, tổng vốn đầu tư gần 353 tỷ đồng" đang được triển khai để tăng năng lực truyền tải cho khu vực Bắc đảo, đồng thời củng cố nền tảng cho mạch vòng truyền tải điện. Khi trạm 220kV Phú Quốc hoàn thành và được liên kết với lưới 110kV, an ninh năng lượng sẽ bước sang mức độ mới, tạo ra lớp dự phòng cơ bản cho các sự kiện quốc tế lớn như APEC.
Từ sự cố cáp ngầm đến tư duy dự phòng nhiều lớp
Sự cố đứt cáp ngầm 110kV Hà Tiên – Phú Quốc là hồi chuông cảnh báo về mức độ mong manh của an ninh năng lượng trên đảo. Sau sự cố, An Giang đã phối hợp ngành điện triển khai hàng loạt giải pháp khẩn cấp để khôi phục cấp điện, hoàn thành ba dàn trụ đỡ ngoài biển và lắp dựng hai trụ điện bê tông trên đất liền vào tháng 12/2025, qua đó khôi phục hoàn toàn việc cấp điện phục vụ sinh hoạt, sản xuất, kinh doanh và du lịch. Chính trải nghiệm khủng hoảng này đã buộc chính quyền và EVNSPC nhìn lại: một đảo du lịch trọng điểm, được định vị là địa bàn tổ chức các sự kiện lớn, không thể phụ thuộc vào một tuyến cáp ngầm duy nhất. Yêu cầu an ninh năng lượng lúc này không dừng ở việc "đủ điện dùng", mà là có khả năng dự phòng nhiều lớp, xử lý nhanh mọi kịch bản sự cố trước thềm APEC 2027 Việt Nam.
Hai phương án cho tuyến Hà Tiên – Phú Quốc: lựa chọn nào cho APEC?
Câu chuyện lớn nhất hiện nay là lựa chọn kỹ thuật cho tuyến Hà Tiên – Phú Quốc. EVNSPC đề xuất hai phương án, mỗi phương án phản ánh một cách tiếp cận với an ninh năng lượng. Phương án 1 là xây dựng mới đoạn đường dây 110kV trên không dài khoảng 460 m, dựng hai trụ ngoài biển, cải tạo trụ hiện hữu T0, với tổng kinh phí dự kiến hơn 15 tỷ đồng và thời gian hoàn thành khoảng tháng 10/2026. Phương án này nhanh, chi phí thấp hơn, dùng được vật tư trong nước, dễ vận hành, kiểm tra và xử lý sự cố. Phương án 2 là nối lại tuyến cáp ngầm theo thiết kế ban đầu, xử lý khoảng 100 m cáp hư hỏng bằng hai hộp nối đặt dưới biển, tổng kinh phí dự kiến hơn 34 tỷ đồng, hoàn thành sớm nhất từ tháng 4–5/2027, phụ thuộc vào nhà cung cấp hộp nối. Lợi thế của phương án 2 là giữ nguyên thiết kế, không ảnh hưởng quy hoạch đô thị và cảnh quan ven biển. Vấn đề đặt ra là: APEC đòi hỏi tiến độ, nhưng Phú Quốc dài hạn cần sự hài hòa giữa an ninh năng lượng và không gian phát triển.
An Giang và EVNSPC: phối hợp vì mục tiêu an ninh năng lượng tuyệt đối
Điểm tích cực là chính quyền An Giang không đứng ngoài cuộc. Tỉnh đã chỉ đạo Sở Xây dựng, Sở Công Thương và các đơn vị liên quan phối hợp cùng ngành điện lựa chọn giải pháp tối ưu cho sự cố cáp ngầm 110kV Hà Tiên – Phú Quốc, nhằm vừa đáp ứng nhu cầu điện hiện tại, vừa bảo đảm an ninh năng lượng lâu dài. Địa phương cũng đã có văn bản đề nghị Bộ Công Thương cho ý kiến về phương án kỹ thuật, với mục tiêu rõ ràng: hoàn thiện hạ tầng điện Phú Quốc kịp thời phục vụ Hội nghị cấp cao APEC và bảo đảm phát triển bền vững trong tương lai. Điều này cho thấy chuẩn mực mới cho các sự kiện quốc tế lớn: an ninh năng lượng không chỉ là yêu cầu kỹ thuật, mà là thước đo năng lực điều phối giữa trung ương – địa phương – doanh nghiệp nhà nước. Nếu mạch vòng truyền tải hoàn thiện và tuyến Hà Tiên – Phú Quốc được xử lý dứt điểm đúng tiến độ, Việt Nam sẽ gửi đi một thông điệp mạnh mẽ: nước chủ nhà đầu tư nghiêm túc vào hạ tầng trước khi mời thế giới đến.
