Tây Ninh đặt cược vào vai trò trung tâm thử nghiệm UAV quốc gia
Tây Ninh trở thành trung tâm thử nghiệm UAV quốc gia là chiến lược xây dựng một khu vực thử nghiệm Tây Ninh như môi trường thực tế cho phương tiện không người lái, kết nối với các trung tâm nghiên cứu lớn, nhằm kiểm thử và triển khai công nghệ drone, đào tạo nhân lực drone, hình thành hệ sinh thái UAV Việt Nam phục vụ phát triển kinh tế – xã hội và an ninh biên giới. Đây không chỉ là một dự án hạ tầng mới, mà là tuyên bố chính trị – kinh tế: địa phương sẵn sàng trở thành “điểm đặt” của công nghệ tương lai, chấp nhận rủi ro để đổi lấy vị thế. Ủy ban nhân dân tỉnh đã phê duyệt Chiến lược phát triển hệ sinh thái phương tiện không người lái đến 2030, tầm nhìn 2035, xem đây là hướng đột phá về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, tạo động lực tăng trưởng mới cho kinh tế địa phương.
Khu vực thử nghiệm Tây Ninh: từ hành lang bay kiểm soát đến hệ sinh thái UAV
Điểm then chốt của chiến lược là biến Tây Ninh thành không gian thử nghiệm thực chứng cho công nghệ drone và toàn bộ hệ sinh thái UAV Việt Nam. Theo kế hoạch giai đoạn 2026–2027, tỉnh sẽ hình thành một hành lang thử nghiệm đạt chuẩn quốc tế, thiết lập ít nhất ba khu vực, đường bay có kiểm soát, và đưa vào vận hành tối thiểu một trung tâm thử nghiệm UAV, đào tạo và sát hạch phương tiện không người lái. "Trong giai đoạn 2026-2027, Tây Ninh dự kiến hình thành 1 hành lang thử nghiệm đạt chuẩn quốc tế, thiết lập ít nhất 3 khu vực, đường bay có kiểm soát." Cách tiếp cận này chọn rõ vị trí trong chuỗi giá trị: không cạnh tranh trực diện ở khâu nghiên cứu cơ bản, mà tập trung vào trung nguồn và hạ nguồn – nơi kiểm thử, ứng dụng, vận hành và cung cấp dịch vụ là yếu tố quyết định để sản phẩm UAV thực sự bước ra đời sống.
Liên kết vùng với TP.HCM: nền tảng cho ngành công nghiệp drone
Tây Ninh không đủ lợi thế để đơn độc xây dựng ngành công nghiệp drone, nhưng lại sở hữu vị trí chiến lược để trở thành mắt xích thử nghiệm và ứng dụng gắn với TP.HCM và các tỉnh lân cận. Khi được định vị là không gian thử nghiệm thực chứng trong chuỗi liên kết vùng với Thành phố Hồ Chí Minh và các trung tâm nghiên cứu – phát triển lớn, trung tâm thử nghiệm UAV tại đây có thể phục vụ các nhóm nghiên cứu, startup và doanh nghiệp công nghệ drone quốc gia đang đặt trụ sở tại đô thị lớn nhưng thiếu không phận và hạ tầng bay thử. Cách tổ chức này nếu làm tốt sẽ biến Tây Ninh thành “sân sau công nghệ” cho vùng Đông Nam Bộ: nơi drone nông nghiệp, drone logistics, drone giám sát hạ tầng, tài nguyên môi trường, cứu hộ cứu nạn và quản lý biên giới được thử nghiệm hàng loạt trên địa hình, không phận và bài toán thực tế.
Đào tạo nhân lực drone: từ vài trăm đến nghìn người mỗi năm
Không có đội ngũ vận hành, mọi tham vọng về hệ sinh thái UAV Việt Nam sẽ dừng ở khẩu hiệu. Tây Ninh chọn đi thẳng vào bài toán đào tạo nhân lực drone với mục tiêu cụ thể theo từng giai đoạn. Từ 2026 đến 2027, tỉnh đặt mục tiêu đào tạo khoảng 300–400 nhân lực, đồng thời thu hút tối thiểu năm doanh nghiệp tham gia chuỗi giá trị UAV. Sang giai đoạn 2028–2030, kế hoạch là nâng cấp các trung tâm theo chuẩn quốc tế, đào tạo ít nhất 1.000 nhân lực mỗi năm, đồng thời hoàn thiện Khu liên hợp phương tiện không người lái và mạng lưới liên hợp ngành. "Giai đoạn 2028-2030 tập trung mở rộng quy mô, nâng cấp trung tâm theo hướng đạt chuẩn quốc tế, đào tạo tối thiểu 1.000 nhân lực mỗi năm." Nếu thực hiện được, Tây Ninh sẽ sở hữu lớp kỹ thuật viên, chuyên gia vận hành và quản lý bay thử đủ dày để phục vụ mở rộng ngành công nghiệp drone ở quy mô vùng.
Cơ hội và thách thức khi biến Tây Ninh thành hệ sinh thái UAV mở
Chiến lược phát triển trung tâm thử nghiệm UAV mang lại cho Tây Ninh một cơ hội hiếm: bước thẳng vào ngành công nghệ drone đang mở rộng từ nông nghiệp, logistics đến giám sát hạ tầng và cứu hộ cứu nạn. Khi trở thành nơi thử nghiệm hàng loạt giải pháp ứng dụng trên không, mặt đất và mặt nước, tỉnh có thể tạo lợi thế cạnh tranh mới cho kinh tế địa phương, đồng thời trở thành điểm đến của thể thao, sự kiện, triển lãm và cuộc thi về phương tiện không người lái. Tuy vậy, thách thức không nhỏ: hạ tầng phải thực sự đạt chuẩn quốc tế, khung pháp lý cho UAV, phương tiện mặt đất và mặt nước cần hoàn thiện, và ngành công nghiệp phụ trợ sản xuất, lắp ráp, tích hợp phải đủ sức đáp ứng. Nếu Tây Ninh kiên định với lựa chọn "phòng thí nghiệm ngoài trời" thay vì chạy theo danh hiệu nghiên cứu, đây có thể là điểm bứt phá thực tế cho công nghệ drone quốc gia.
