Cánh cửa đào tạo được mở trước khi tốt nghiệp
Đào tạo nghiệp vụ sư phạm là chương trình bồi dưỡng kiến thức và kỹ năng dạy học dành cho người có chuyên môn phù hợp nhưng chưa được chuẩn bị đầy đủ về phương pháp sư phạm để ứng tuyển vào cơ sở giáo dục phổ thông. Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư 91/2026/TT-BGDĐT, mở rộng nhóm được tham gia chương trình này. Người có bằng cao đẳng trở lên hoặc sinh viên đã tích lũy ít nhất 70% khối lượng chương trình cao đẳng trở lên ở ngành phù hợp đều có thể đăng ký. Đây là thay đổi đáng kể: sinh viên không còn nhất thiết phải chờ tốt nghiệp mới bắt đầu chuẩn bị nghiệp vụ. Tuy nhiên, ngưỡng 70% không áp dụng cho mọi ngành; chương trình hướng đến các lĩnh vực gắn với những môn còn thiếu giáo viên, nên thí sinh cần đối chiếu chuyên ngành của mình với phạm vi quy định.
Nhóm ngành được đề cập gồm Mỹ thuật, Âm nhạc, Nghệ thuật, ngoại ngữ ở cấp tiểu học, Công nghệ thông tin và Công nghệ, cùng tiếng dân tộc thiểu số. Vì vậy, điều kiện làm giáo viên theo lộ trình mới không chỉ là đạt đủ tỷ lệ tín chỉ: ngành học phải tương thích với môn dạy và người học cần có nguyện vọng giảng dạy tại cơ sở giáo dục phổ thông. Cách mở rộng này có lý do thực tế, bởi nhiều địa phương gặp khó khi tuyển giáo viên các môn chuyên biệt. Cho phép sinh viên học song song có thể rút ngắn quãng chờ sau khi ra trường, nhưng không đồng nghĩa với việc được tuyển dụng tự động.
Lộ trình 32 tín chỉ, kéo dài từ 6 đến 18 tháng
Thông tư 91 thống nhất khung chương trình đào tạo nghiệp vụ sư phạm ở mức 32 tín chỉ, gồm 12 tín chỉ kiến thức chung và 20 tín chỉ kiến thức chuyên ngành cùng thực hành sư phạm. Thời lượng học tối thiểu là 6 tháng, tối đa 18 tháng, thay cho các chương trình trước đây có khối lượng 35 tín chỉ ở bậc tiểu học và 34 tín chỉ ở bậc trung học. Theo đó, người học có thể đăng ký từ khi đã hoàn thành 70% chương trình ngành phù hợp, sau đó tiếp tục tích lũy chuyên môn và nghiệp vụ theo lộ trình. Đây là cách tổ chức hợp lý hơn việc buộc người học chờ thêm sau tốt nghiệp, nhất là với ngành đang thiếu nhân lực. Kết quả học tập có thể được công nhận, chuyển đổi hoặc miễn một số học phần căn cứ vào đối sánh.
Chương trình còn đưa nghiệp vụ sư phạm số và công nghệ dạy học vào khối kiến thức chung bắt buộc. Nội dung bao gồm thiết kế học liệu số, tổ chức dạy học và đánh giá trong môi trường số, bảo vệ dữ liệu, tôn trọng bản quyền, cũng như sử dụng trí tuệ nhân tạo an toàn, có trách nhiệm và kiểm chứng thông tin. Đây không nên bị xem là phần bổ sung mang tính thời thượng: giáo viên mới cần biết cách tổ chức lớp học khi công nghệ đã hiện diện trong hoạt động dạy và học. Người đang đi làm cũng có thể kéo dài thời gian thực tập để phù hợp lịch công tác, giúp lộ trình linh hoạt hơn mà vẫn giữ phần thực hành nghề.
Học sớm không thay thế chuẩn đầu ra
Cơ hội đăng ký sớm chỉ có ý nghĩa nếu người học hoàn thành được yêu cầu nghề nghiệp. Chuẩn đầu ra của chương trình đào tạo giáo viên đòi hỏi phẩm chất chung, năng lực, năng lực sư phạm và năng lực chuyên môn phù hợp bậc 6 của Khung trình độ quốc gia Việt Nam, đồng thời đáp ứng chuẩn nghề nghiệp giáo viên. Yêu cầu ngoại ngữ thông thường tối thiểu là bậc 3 theo Khung năng lực ngoại ngữ Việt Nam. Các tiêu chuẩn chương trình đào tạo giáo viên bậc đại học được Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành tại Quyết định 3198/QĐ-BGDĐT ngày 4/11/2026. Điều đó nhấn mạnh rằng chứng nhận nghiệp vụ không thể bù đắp phần chuyên môn còn thiếu; sinh viên cần duy trì kết quả học tập và rèn luyện năng lực đứng lớp.
Về mốc chuyển tiếp, Thông tư 91 có hiệu lực từ ngày 8/12/2026; các khóa đã khai giảng trước thời điểm này tiếp tục học theo quy định tại Thông tư 11 và Thông tư 12. Người có kế hoạch theo nghề vì thế nên kiểm tra thời điểm mở lớp, điều kiện ngành học, cách công nhận tín chỉ và yêu cầu thực tập trước khi đăng ký. Mở rộng đầu vào là giải pháp đáng ủng hộ để tăng nguồn ứng viên, nhưng chất lượng giáo viên vẫn phải được giữ bằng chuẩn đầu ra nghiêm túc. Lộ trình mới tốt nhất khi giúp người phù hợp bắt đầu sớm mà không biến ngưỡng 70% thành lối tắt bỏ qua năng lực.
