Cánh cửa vào nghề mở sớm hơn
Nghiệp vụ sư phạm là chương trình bồi dưỡng kiến thức và kỹ năng nghề dạy học dành cho người muốn trở thành giáo viên tại cơ sở giáo dục phổ thông nhưng chưa được đào tạo chuyên ngành sư phạm. Thông tư 91 của Bộ Giáo dục và Đào tạo mở rộng đối tượng được tham gia chương trình này, trong đó có sinh viên đại học đã tích lũy ít nhất 70% khối lượng học tập ở ngành phù hợp với môn và cấp học dự định giảng dạy.
Thay đổi đáng chú ý nằm ở thời điểm có thể bắt đầu chuẩn bị cho nghề giáo. Trước đây, người học ngoài ngành sư phạm thường phải chờ tốt nghiệp đại học mới đăng ký bồi dưỡng; nay, một số sinh viên chưa nhận bằng vẫn có thể học nếu đáp ứng ngưỡng tín chỉ và điều kiện ngành học. Đây là cách tháo bớt độ trễ giữa tốt nghiệp, bồi dưỡng và tuyển dụng, đồng thời giúp người cân nhắc đổi hướng nghề nghiệp không phải đợi đến cuối chặng đại học mới tìm hiểu lối vào lớp học.
Ai thuộc nhóm đủ điều kiện?
Quy định hướng tới người có bằng cao đẳng trở lên hoặc sinh viên đã hoàn thành ít nhất 70% chương trình ở trình độ cao đẳng trở lên trong ngành liên quan. Các lĩnh vực được nêu gồm Mỹ thuật, Âm nhạc, Nghệ thuật, ngoại ngữ ở cấp tiểu học, Công nghệ thông tin, Công nghệ và tiếng dân tộc thiểu số; với người muốn dạy trung học cơ sở hoặc trung học phổ thông, ngành học cũng phải phù hợp môn và cấp học đăng ký.
Vì vậy, mốc 70% không phải giấy thông hành chung cho mọi sinh viên. Điều kiện làm giáo viên theo lối này còn phụ thuộc vào sự tương ứng giữa chuyên ngành đã học và vị trí giảng dạy mong muốn. Người học có thể đăng ký bồi dưỡng ở một hoặc nhiều cấp nếu đáp ứng yêu cầu; kết quả học tập trước đó có thể được xem xét để công nhận, chuyển đổi hoặc miễn học phần theo đối sánh. Cách tiếp cận này linh hoạt hơn, nhưng vẫn đặt trọng tâm vào nền tảng chuyên môn thực sự liên quan.
Mở rộng đào tạo để ứng phó thiếu giáo viên
Điều chỉnh này xuất hiện khi ngành giáo dục cần thêm nhân lực, đặc biệt ở một số môn chuyên biệt. Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết việc mở rộng nguồn học viên nhằm tháo gỡ khó khăn tuyển dụng giáo viên Âm nhạc, Mỹ thuật và Công nghệ thông tin, những lĩnh vực đang thiếu người dự tuyển. Nhu cầu bổ sung giáo viên cho năm học 2026–2027 được tính sơ bộ khoảng 43.267 người, tập trung ở một số cấp học, môn học và địa bàn.
Đào tạo giáo viên không thể chỉ giải quyết bằng cách nới đầu vào: chất lượng thực hành và năng lực đứng lớp vẫn quyết định người học có thể đáp ứng công việc hay không. Dù vậy, cho phép sinh viên chuẩn bị nghiệp vụ trước khi tốt nghiệp là một biện pháp thực tế để hình thành nguồn ứng viên sớm hơn. Chương trình được thống nhất ở mức 32 tín chỉ, gồm 12 tín chỉ kiến thức chung và 20 tín chỉ kiến thức chuyên ngành, thực hành dạy học; khối lượng này giảm từ 35 tín chỉ ở tiểu học và 34 tín chỉ ở trung học cơ sở, trung học phổ thông.
Mốc áp dụng và điều người học cần lưu ý
Thông tư 91 có hiệu lực từ ngày 8 tháng 12 năm 2026. Các khóa đào tạo đã khai giảng trước thời điểm này tiếp tục thực hiện theo chương trình quy định tại Thông tư 11 và Thông tư 12. Mốc hiệu lực vì thế có ý nghĩa thiết thực với người đang cân nhắc đăng ký: quy định mới không tự động thay đổi chương trình của các khóa đã bắt đầu.
Cơ hội được mở rộng, nhưng người quan tâm nên kiểm tra ngành học của mình có phù hợp với môn và cấp học dự định dạy hay không, đồng thời xem kỹ nội dung khóa bồi dưỡng trước khi đăng ký. Đây không chỉ là thủ tục đầu vào: sự phù hợp chuyên môn giúp việc học nghiệp vụ gắn với kiến thức người học đã có và công việc họ muốn đảm nhận. Nếu triển khai đúng trọng tâm, quy định mới có thể giúp bổ sung ứng viên cho những nơi đang thiếu giáo viên mà không đánh đồng khả năng giảng dạy với việc chỉ đạt đủ một tỷ lệ tín chỉ.
