Sữa học đường bằng sữa đậu nành: từ hỗ trợ dinh dưỡng đến cơ hội học tập
Chương trình sữa học đường bằng sữa đậu nành là mô hình hỗ trợ dinh dưỡng học sinh, trong đó doanh nghiệp và tổ chức từ thiện phối hợp cung cấp sữa đậu nành Vinasoy đến học sinh vùng khó khăn, nhằm cải thiện sức khỏe, thể trạng, thói quen sinh hoạt và gián tiếp nâng cao khả năng tiếp cận giáo dục cho trẻ em tiểu học. Ngày 16/9, Quỹ Khuyến học Sữa đậu nành Việt Nam và Công ty Sữa đậu nành Việt Nam Vinasoy phối hợp Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam khởi động Chương trình “Sữa đậu nành học đường” cho năm học mới. Điều đáng nói không chỉ là con số 1 triệu hộp sữa Fami Canxi, mà là cách mô hình này định nghĩa lại trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp: không dừng ở tài trợ mà chủ động tham gia giải bài toán bất bình đẳng giáo dục thông qua dinh dưỡng.
Quy mô 1 triệu hộp sữa: những con số cho thấy sự bền bỉ
Theo kế hoạch, trong năm học 2026–2027, chương trình dự kiến trao tặng 1 triệu hộp sữa đậu nành Fami Canxi cho 16.700 học sinh tiểu học tại 30 trường thuộc 4 tỉnh Quảng Ngãi, Lai Châu, Đắk Lắk và Đồng Tháp. Con số này không phải cú “ra mắt” ngắn hạn mà là bước tiếp theo của một hành trình dài hơn một thập kỷ đưa nguồn dinh dưỡng từ sữa đậu nành đến học sinh, nhất là ở những địa bàn còn khó khăn. Thực tế, chỉ riêng năm học 2025–2026, chương trình đã trao 948.048 hộp sữa cho 15.724 học sinh tại 32 trường ở Quảng Ngãi, Quảng Trị, Đắk Lắk và Lai Châu. Đáng chú ý hơn, tổng cộng đến nay, hơn 14,3 triệu hộp sữa đã được trao cho 914.386 học sinh tại 1.645 trường thuộc 15 tỉnh với giá trị hỗ trợ 52,9 tỷ đồng. Những con số này đủ để bác bỏ suy nghĩ rằng chương trình từ thiện giáo dục kiểu này chỉ mang tính phong trào.
Dinh dưỡng từ sữa đậu nành: tác động thực tế lên sức khỏe và lớp học
Điểm mạnh của sữa học đường trong chương trình này nằm ở lựa chọn nguyên liệu: sữa đậu nành Vinasoy, với sản phẩm Fami Canxi. Đậu nành được đánh giá giàu đạm thực vật chất lượng cao, cung cấp chất béo không bão hòa, chất xơ cùng nhiều vitamin và khoáng chất thiết yếu. PGS.TS Phạm Thị Dung nhận định: “Đậu nành là nguồn dưỡng chất thực vật quý giá. Khi được bổ sung hợp lý vào khẩu phần ăn đa dạng và cân bằng, đậu nành có thể đồng hành cùng trẻ trong giai đoạn tăng trưởng, đồng thời góp phần hình thành những thói quen dinh dưỡng lành mạnh ngay từ lứa tuổi học đường”. Quan trọng hơn, chương trình ghi nhận những thay đổi tích cực về thể trạng và đời sống học đường; cân nặng trung bình tăng 0,5–1,2 kg, chiều cao tăng 1,5–2 cm ở học sinh tham gia. Đây là bằng chứng cho thấy hỗ trợ dinh dưỡng học sinh không chỉ là khẩu hiệu mà tạo ra khác biệt hữu hình trong lớp học vùng khó.
Từ ly sữa đến thói quen sống khỏe và giảm bất bình đẳng giáo dục
Nếu chỉ nhìn vào số hộp sữa, ta sẽ bỏ lỡ tầng tác động xã hội sâu hơn của mô hình này. Những giờ uống sữa được tổ chức kèm hoạt động hướng dẫn học sinh rửa tay trước khi uống, thu gom và xếp gọn vỏ hộp sau khi sử dụng. Điều đó biến một ly sữa học đường thành công cụ giáo dục kỹ năng sống, ý thức vệ sinh và bảo vệ môi trường. Các giáo viên ghi nhận chương trình giúp học sinh rèn kỹ năng trao nhận, xử lý tình huống, đồng thời học bài học về sự quan tâm và sẻ chia. Khi học sinh vùng khó khăn cải thiện sức khỏe, giảm tình trạng thiếu dinh dưỡng, có thêm niềm vui đến lớp, khả năng chuyên cần và tiếp thu bài học được tăng lên. Đây chính là cách một chương trình từ thiện giáo dục giảm bất bình đẳng: không thay thế vai trò nhà nước, nhưng bù đắp khoảng trống dinh dưỡng và kỹ năng mà nhiều địa phương chưa thể tự đáp ứng.
Mô hình kết nối nguồn lực xã hội: vì sao nên được nhân rộng
Chương trình “Sữa đậu nành học đường” được xây dựng trên nền tảng chương trình Dinh dưỡng học đường giai đoạn 2001–2008, khi sữa đậu nành đã được lựa chọn làm sản phẩm khẩu phần. Điểm khác biệt của giai đoạn hiện nay là sự tham gia chủ động của doanh nghiệp và tổ chức từ thiện thông qua Quỹ Khuyến học Sữa đậu nành Việt Nam, Vinasoy và hệ thống Hội Chữ thập đỏ. Theo Phó Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ Việt Nam, chương trình cho thấy khi các nguồn lực xã hội được kết nối và triển khai đúng cách, sự hỗ trợ dành cho trẻ em có thể tạo ra giá trị thiết thực và lâu dài. Bước sang năm học 2026–2027, bên cạnh ba tháng cấp phát sữa miễn phí, chương trình còn mở rộng Ngày hội Dưỡng chất lành, cuộc thi sáng tạo “Chiếc vỏ xinh kỳ diệu”, tăng cường theo dõi chỉ số thể trạng và tỷ lệ chuyên cần. Cách đi này không chỉ là phát sữa, mà là xây một hệ sinh thái chăm sóc học sinh vùng khó khăn. Đó là lý do mô hình sữa học đường gắn với dinh dưỡng thực vật và chương trình từ thiện giáo dục nên được xem như một giải pháp chiến lược, không phải hoạt động bên lề.
