Đào tạo nghề phụ nữ: chiếc chìa khóa mở cánh cửa tự chủ kinh tế
Đào tạo nghề phụ nữ là các chương trình có mục tiêu rõ ràng nhằm trang bị kỹ năng nghề nghiệp, kiến thức kinh tế và năng lực số cho phụ nữ, đặc biệt là những người có hoàn cảnh khó khăn, để họ có thể tự tạo việc làm, tăng thu nhập và vươn tới cuộc sống ổn định, tự chủ ngay trong chính cộng đồng của mình. Khi nhìn vào những khóa đào tạo đang diễn ra từ TP.HCM, Cần Thơ đến Bắc Ninh, có thể thấy một sự dịch chuyển rất rõ: phụ nữ không còn bị khóa chặt trong vai trò lao động gia đình, mà trở thành chủ thể của nông nghiệp công nghệ cao, bán hàng livestream và tự kinh doanh phụ nữ trên nền tảng số. Đây không phải câu chuyện hỗ trợ phụ nữ khó khăn ở mức từ thiện, mà là chiến lược phát triển lực lượng lao động nữ cho tương lai kinh tế số.
Từ ruộng truyền thống sang nông nghiệp công nghệ cao: phụ nữ làm chủ tri thức mới
Không phải ngẫu nhiên mà các khóa đào tạo nghề phụ nữ về nông nghiệp công nghệ cao đang được ưu tiên ở đô thị lớn như TP.HCM. Thông qua các chương trình đào tạo nghề, tư vấn việc làm, hỗ trợ khởi nghiệp và kết nối nguồn lực, nhiều hội viên và phụ nữ khó khăn đã được trang bị kiến thức, kỹ năng để tăng thu nhập và cải thiện chất lượng cuộc sống. Những khóa học nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao không chỉ dừng ở lý thuyết, mà giúp học viên tiếp cận kỹ thuật sản xuất hiện đại, phù hợp điều kiện thực tế, nâng năng lực chuyên môn và mở ra cơ hội việc làm mới. Cùng với đó, các mô hình hỗ trợ trực tiếp như tặng xe bán đồ ăn cho tám phụ nữ hoàn cảnh khó khăn đã tạo ra thu nhập ổn định, điển hình là chị Ha Mi Thah – sau một tháng bán bánh mì buổi sáng đã có nguồn thu để nuôi hai con đang đi học. Câu chuyện này cho thấy: khi hỗ trợ phụ nữ khó khăn gắn với đào tạo nghề và sinh kế cụ thể, thì "phúc lợi" không còn là khoản chi một lần, mà là dòng thu nhập lâu dài.
Cần Thơ: vốn, nghề và việc làm – bộ ba tạo nền cho phụ nữ tự kinh doanh
Ở Cần Thơ, góc nhìn về tự kinh doanh phụ nữ càng rõ ràng hơn khi hội phụ nữ các cấp không chỉ mở lớp mà còn thiết kế cả hệ sinh thái sinh kế. Các mô hình như "Tổ phụ nữ buôn bán nhỏ và chế biến thực phẩm sạch", "Nuôi ếch giống và ếch thịt", hay "Liên kết hội viên đan lục bình" cho thấy phụ nữ được tổ chức lại thành nhóm sản xuất – kinh doanh có định hướng. Song song, các mô hình "Tổ phụ nữ tiết kiệm, xoay vòng vốn", "Tổ phụ nữ không dùng tiền mặt" và "Khởi nghiệp số" hỗ trợ phụ nữ bán hàng trên nền tảng số, từng bước đưa họ ra khỏi quầy hàng chợ truyền thống. Một câu nói có thể trích dẫn ở đây là: "Quỹ Hỗ trợ phát triển kinh tế phụ nữ Cần Thơ đang có dư nợ trên 7,05 tỷ đồng với 2.187 hội viên vay vốn, cùng hơn 109,6 tỷ đồng uỷ thác từ Ngân hàng Chính sách xã hội cho 1.695 hộ trong tháng". Những con số ấy cho thấy đào tạo nghề phụ nữ chỉ thực sự có ý nghĩa khi đi kèm vốn ưu đãi và cơ chế giới thiệu việc làm – điều mà Cần Thơ đang làm khá bài bản.
Bắc Ninh: từ học kỹ năng kinh tế tập thể đến xây dựng thương hiệu số
Nếu TP.HCM và Cần Thơ nhấn mạnh vào sinh kế cá nhân thì Bắc Ninh chọn chiến lược kinh tế tập thể. Thực hiện kế hoạch triển khai dự án "Hỗ trợ hợp tác xã do phụ nữ quản lý, tạo việc làm cho lao động nữ đến năm 2030", chỉ trong tháng 6 và 7, Hội phụ nữ tỉnh đã tổ chức 19 lớp bồi dưỡng kiến thức phát triển kinh tế tập thể và khởi sự kinh doanh cho 2.280 hội viên. Học viên là thành viên hợp tác xã, tổ hợp tác, chi hội phụ nữ và những phụ nữ có ý tưởng khởi nghiệp. Họ được trang bị từ quản trị hợp tác xã, liên kết sản xuất – kinh doanh, quản lý tài chính đến xây dựng thương hiệu, truy xuất nguồn gốc, phân phối sản phẩm và ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong quản lý, điều hành. Trong khuôn khổ dự án, ba hội nghị ra mắt mô hình hợp tác xã, tổ hợp tác và nhóm liên kết phụ nữ mới cũng được hỗ trợ tổ chức ở ba xã, phường mới thành lập. Đây là bước đi mang tính cấu trúc: phụ nữ không chỉ bán hàng, mà còn quản trị thực thể kinh tế – nền tảng cho sự độc lập dài hạn.
Livestream bán sầu riêng và mô hình “mỗi xã một KOL”: thử nghiệm đường băng số cho phụ nữ nông thôn
Ở không gian nông thôn, cuộc cách mạng lại đến từ bán hàng livestream. Tại một chương trình tập huấn, chuyên gia từ TikTok Shop đã trực tiếp hướng dẫn học viên vào sáng 7/8 về cách quản lý và vận hành livestream trên các nền tảng thương mại điện tử và mạng xã hội, từ xây dựng kịch bản, chuẩn bị thiết bị, trình bày sản phẩm, tương tác với khách đến chốt đơn trên TikTok Shop. Đáng chú ý, chương trình dành nhiều thời gian cho thực hành, để mỗi người tự thiết lập phiên livestream, xử lý tình huống thực tế và hoàn thiện kỹ năng bán hàng online. Mô hình "Mỗi xã một KOL/KOC bán sầu riêng online" được lựa chọn là điểm nhấn của Lễ hội sầu riêng Đắk Lắk 2026, không chỉ quảng bá nông sản chủ lực mà còn là thử nghiệm cách thức xúc tiến thương mại số mới. Mục tiêu của tập huấn là cung cấp kỹ năng thiết yếu để các địa phương thực hiện bán sầu riêng bằng livestream hiệu quả, kết nối UBND xã, phường với đơn vị và chuyên gia thương mại điện tử, đồng thời gắn nhiệm vụ với sự kiện lễ hội. Nếu mô hình được nhân rộng, đây sẽ là đường băng để phụ nữ nông thôn bước vào kinh tế nền tảng, biến tri thức nông nghiệp thành doanh thu số.
