Mạng lưới đường cần sẵn sàng cùng sân bay
Đường kết nối Long Thành là mạng lưới cao tốc, vành đai và tỉnh lộ đưa hành khách, hàng hóa từ các khu vực lân cận đến sân bay, đồng thời phân chia lưu lượng để tránh phụ thuộc vào một trục duy nhất. Với chưa đầy 60 ngày trước thời điểm sân bay dự kiến khai thác thương mại, bảo đảm giao thông sân bay thông suốt không thể chỉ dựa vào các tuyến đã hoàn thành. Phó Bí thư Thành ủy Đồng Nai Võ Tấn Đức nhấn mạnh yêu cầu kết nối đồng bộ, liên hoàn trước ngày sân bay đi vào khai thác cuối năm. Đây là yêu cầu thực tế: chất lượng đường vào sân bay ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm đi lại, vận chuyển hàng hóa và hiệu quả vận hành. Lãnh đạo thành phố cũng xác định kết nối này tác động đến phát triển đô thị, dịch vụ, logistics và sức cạnh tranh của Đồng Nai.
Các lựa chọn hiện có gồm quốc lộ 1, quốc lộ 51 và các cao tốc TP.HCM – Long Thành – Dầu Giây, Bến Lức – Long Thành, Biên Hòa – Vũng Tàu. Cao tốc Bến Lức – Long Thành mở thêm hành lang Đông – Tây, giúp phương tiện từ miền Tây có lựa chọn khác và phân bổ dòng xe khi nhu cầu đi lại, vận chuyển hàng hóa tăng. Nhưng có thêm tuyến không đồng nghĩa mạng lưới đã khép kín: những đoạn kết nối địa phương vẫn phải thông suốt để hành khách không bị dồn vào vài cửa ngõ.
Ba tỉnh lộ bị níu bởi mặt bằng
Điểm nghẽn đáng lo nhất hiện nằm ở ĐT.769, ĐT.770B và ĐT.773. Khởi công đồng loạt ngày 10.7.2026, ba dự án đường Đồng Nai này kết nối các quốc lộ 1, 51, 56 với sân bay và Vành đai 4 TP.HCM. Tổng chiều dài hơn 111 km, tổng mức đầu tư gần 12.000 tỷ đồng; tuy nhiên, sau hơn ba tháng, chủ đầu tư vẫn chưa nhận đủ mặt bằng, khiến tiến độ thi công chịu ảnh hưởng. Nút thắt không chỉ là tỷ lệ bàn giao mà còn là tính liên tục: mặt bằng kiểu “da beo” khiến nhà thầu thiếu đường tiếp cận, khó triển khai đồng bộ các hạng mục theo kế hoạch. Đây là vấn đề cần tháo gỡ sớm, bởi công trường có nhiều mũi thi công cũng không thể bù được những đoạn chưa thể vào làm.
Mức độ vướng mắc khác nhau giữa các tuyến. ĐT.773 đã bàn giao hơn 78% mặt bằng, nhưng phần còn lại vẫn là điều kiện cần để thi công liền mạch. Với ĐT.770B, nhà thầu triển khai 22 mũi gồm 16 mũi đường và sáu mũi cầu, song mặt bằng bàn giao rời rạc đang hạn chế khả năng phối hợp. Ở ĐT.769, các công việc như dọn mặt bằng, đắp nền, thoát nước và cọc thử cầu vượt đường sắt đã được triển khai. Những phần việc này cho thấy dự án đã chuyển động, nhưng không nên nhầm tiến độ tại từng điểm với khả năng hoàn thành toàn tuyến.
Các tuyến khác đang chạy đua tiến độ
Áp lực gỡ vướng tăng lên vì những đường kết nối khác cũng đang được thúc tiến độ. T1 và T2 đã hoàn thành, lần lượt nối sân bay với quốc lộ 51 và nối T1 với cao tốc TP.HCM – Long Thành – Dầu Giây. Ở phía tây, 25B và 25C được kỳ vọng thông xe cuối năm 2026; 25B được mở rộng từ hai lên 10 làn, xuyên qua Nhơn Trạch và nối Vành đai 3 với quốc lộ 51. Dự án 25C đoạn từ quốc lộ 51 đến Hương lộ 19 đạt hơn 77% sản lượng và được phấn đấu hoàn thành trong tháng 12.2026. Trong khi đó, cao tốc TP.HCM – Long Thành – Dầu Giây đạt khoảng 73% sản lượng, với mục tiêu cơ bản hoàn thành tháng 12.2026; riêng hạng mục cầu Long Thành dự kiến xong trong quý I.2027.
Bức tranh vì thế vừa có điểm sáng, vừa có khoảng trống. Cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu đã thông xe tạm và dự kiến thông xe đồng bộ trong năm; Bến Lức – Long Thành đã đưa vào khai thác. Nhưng ba tỉnh lộ phía đông được lên lịch hoàn thành muộn hơn: ĐT.769 vào năm 2027, còn ĐT.770B và ĐT.773 vào năm 2028. Mốc này cho thấy không thể kỳ vọng cả mạng lưới hoàn thiện cùng lúc với sân bay. Điều Đồng Nai cần làm ngay là xử lý các đoạn mặt bằng còn vướng, đồng thời tổ chức kết nối và phân luồng trên những tuyến đã sẵn sàng, để chậm tiến độ cục bộ không biến thành gián đoạn trên toàn hành trình.
Thông suốt phải được đo bằng hành trình thực tế
Kết nối thông suốt không nên chỉ là mục tiêu trong cuộc họp hay con số về số làn xe. Với hành khách, thước đo là có thể đi từ các hướng khác nhau đến sân bay mà không bị buộc dồn qua một vài tuyến; với vận tải, đó là khả năng duy trì hành trình ổn định khi lưu lượng tăng. Vì vậy, tháo gỡ mặt bằng cho ĐT.769, ĐT.770B và ĐT.773 cần đi song song với tiến độ cao tốc, vành đai và các trục 25B, 25C. Nếu ba tuyến tỉnh lộ tiếp tục thi công đứt đoạn, mạng lưới có thêm đường nhưng chưa chắc có thêm lựa chọn đi lại hữu dụng. Ngược lại, mặt bằng liền mạch sẽ giúp các nhà thầu tổ chức thi công đồng bộ và tăng cơ hội hoàn thành đúng kế hoạch.
Đồng Nai đang có nhiều hướng kết nối được triển khai, nhưng sự đồng bộ mới là điều quyết định giao thông sân bay có vận hành thuận lợi hay không. Ba dự án phía đông chưa thể hoàn thành trước ngày sân bay khai thác theo mốc hiện nay; bởi vậy, ưu tiên trước mắt phải là bàn giao phần mặt bằng còn thiếu, tháo gỡ các điểm không có lối tiếp cận và phối hợp khai thác những tuyến đã hoàn thành. Thành công không nằm ở việc đếm bao nhiêu dự án khởi công, mà ở chỗ hành khách và hàng hóa có thể di chuyển liên tục giữa sân bay, đô thị và các trung tâm kinh tế.
