Khúc Hoan Ca: khi hòa nhạc Hà Nội trở thành điểm hẹn giao hưởng Nhật
“Khúc Hoan Ca” là chương trình hòa nhạc tại Nhà hát Hồ Gươm, nơi dàn nhạc Giao hưởng Kyushu của Nhật Bản biểu diễn các tác phẩm kinh điển thế giới trong hai đêm 24 và 25/10, với mục tiêu đưa nghệ thuật hàn lâm đến gần hơn khán giả Việt và làm phong phú đời sống văn hóa đô thị thông qua một sự kiện văn hóa mang tính quốc tế. Điều đáng nói ở “Khúc Hoan Ca” không chỉ là việc một dàn nhạc Kyushu danh tiếng xuất hiện trong lịch hòa nhạc Hà Nội, mà là cách chương trình được xây dựng như một tuyên ngôn: âm nhạc cổ điển Nhật có chỗ đứng trong không gian văn hóa Việt nếu được giới thiệu đúng cách. Hai đêm diễn tại Nhà hát Hồ Gươm biến trung tâm thủ đô thành điểm hẹn của giao hưởng, nơi khán giả không bị xem là người ngoài cuộc mà được mời bước vào thế giới âm nhạc hàn lâm qua những tác phẩm quen thuộc, dễ tiếp cận. Đây là bước đi cần thiết nếu Hà Nội muốn trở thành thành phố có đời sống giao hưởng thường xuyên, thay vì chỉ đón những sự kiện văn hóa mang tính lễ hội.
Dàn nhạc Kyushu: hơn 70 năm lịch sử và thông điệp lan tỏa tinh hoa
Được thành lập từ năm 1953 tại Fukuoka, dàn nhạc Giao hưởng Kyushu là một trong những đại diện tiêu biểu của âm nhạc giao hưởng Nhật Bản, với hơn bảy thập kỷ hoạt động và hơn 130 buổi biểu diễn mỗi năm. Con số đó không chỉ là thành tích, mà là lời khẳng định: giao hưởng không phải thứ xa xỉ dành cho số ít, mà là dòng chảy thường trực trong đời sống tinh thần của cộng đồng. Khi một tập thể đã quen với nhịp độ biểu diễn dày đặc như vậy xuất hiện tại Nhà hát Hồ Gươm, họ mang theo cả kinh nghiệm nuôi dưỡng khán giả bản địa. Trong bối cảnh âm nhạc cổ điển tại Việt Nam vẫn còn khoảng cách với số đông, sự hiện diện của dàn nhạc Kyushu là lời nhắc rằng xây dựng công chúng giao hưởng cần sự kiên trì qua nhiều thế hệ. Việc họ tích cực mở rộng kết nối, giao lưu và hợp tác với nghệ thuật quốc tế cho thấy một thái độ cởi mở: giao hưởng không có biên giới, và Hà Nội hoàn toàn có thể trở thành một điểm dừng quen thuộc trong hành trình đó nếu biết tận dụng cơ hội này.
Mozart, Brahms và cấu trúc chương trình hướng tới khán giả mới
Điểm nhấn nghệ thuật của “Khúc Hoan Ca” nằm ở lựa chọn chương trình: các trích đoạn opera của Wolfgang Amadeus Mozart kết hợp với bản Giao hưởng số 2 cung Rê trưởng, Op. 73 của Johannes Brahms. Đây không phải sự kết hợp ngẫu nhiên. Mozart mang đến những giai điệu trong sáng, duyên dáng, giàu tính kịch, giúp khán giả dễ nắm bắt câu chuyện qua aria và song ca. Brahms lại mở ra không gian rộng hơn, với những giai điệu ấm áp, sâu lắng, giàu chất trữ tình – một kiểu đẹp khác của âm nhạc cổ điển. Sự chuyển tiếp giữa hai phong cách tạo nên hành trình nghe nhạc có chủ ý: từ nét thanh thoát, giàu sức sống của opera đến chiều sâu lắng đọng của giao hưởng. Với khán giả chưa quen giao hưởng, đây là cấu trúc thông minh. Họ được dẫn dắt bằng cảm xúc rõ ràng, sau đó mới bước vào thế giới phát triển chủ đề tinh tế của Brahms. Dưới sự chỉ huy của nhạc trưởng Gen Ohta cùng hai giọng ca opera Michiko Hariu và Kohei Yamamoto, chương trình có đủ lực biểu đạt để thuyết phục cả người mới lẫn người đã gắn bó lâu năm với âm nhạc hàn lâm.
Vai trò của SeABank: doanh nghiệp bước vào không gian âm nhạc hàn lâm
Đồng hành cùng chương trình, SeABank đặt mục tiêu đưa những giá trị tinh hoa của nghệ thuật hàn lâm đến gần hơn với công chúng Việt Nam, làm phong phú đời sống văn hóa, tinh thần của cộng đồng. Khi một ngân hàng thương mại chọn tài trợ dàn nhạc Kyushu thay vì một sự kiện giải trí dễ thu hút, đó là lựa chọn mang tính tuyên bố: doanh nghiệp không chỉ hiện diện ở các bảng số liệu, mà còn trong không gian thẩm mỹ của xã hội. “SeABank đồng hành đưa tinh hoa giao hưởng Nhật Bản tới khán giả Việt” là một câu nói có trọng lượng, bởi nó gắn thương hiệu với trách nhiệm văn hóa cụ thể. Trong bối cảnh ngân sách công dành cho nghệ thuật hàn lâm còn hạn chế, sự tham gia của khu vực tư nhân là điều không thể né tránh nếu muốn duy trì những sự kiện văn hóa chất lượng. Tuy nhiên, tài trợ giao hưởng không nên dừng ở việc gắn logo lên phông nền. Nếu SeABank tiếp tục kiên trì với hướng đi này, họ có thể trở thành một trong những tác nhân quan trọng giúp âm nhạc cổ điển Nhật và thế giới có chỗ đứng ổn định hơn trong đời sống văn hóa đô thị Việt Nam.
Từ sự kiện văn hóa tới thói quen thưởng thức: Hà Nội cần bước tiếp theo
“Khúc Hoan Ca” cho thấy một điều rõ ràng: khi được tổ chức nghiêm túc, hòa nhạc Hà Nội hoàn toàn có thể thu hút sự quan tâm của công chúng đối với âm nhạc cổ điển Nhật và thế giới. Nhưng nếu mọi thứ dừng lại ở hai đêm 24 và 25/10 tại Nhà hát Hồ Gươm, sự kiện văn hóa này sẽ chỉ là một điểm sáng ngắn hạn. Điều Hà Nội cần là biến những trải nghiệm như vậy thành thói quen: có lịch hòa nhạc định kỳ, có chương trình giáo dục âm nhạc đi kèm, có sự tham gia lâu dài của các đối tác quốc tế. Sức sống của những tác phẩm kinh điển nằm ở khả năng vượt qua giới hạn thời gian để tiếp tục chạm đến trái tim người nghe. Để điều đó xảy ra tại Việt Nam, cần nhiều hơn một chương trình đẹp. Cần sự kiên trì của các dàn nhạc, sự đầu tư của doanh nghiệp, và sự chủ động của khán giả trong việc dành thời gian cho nghệ thuật hàn lâm. “Khúc Hoan Ca” đã mở cánh cửa; câu hỏi còn lại là chúng ta có bước tiếp qua cánh cửa đó hay không.
