Khát vọng thu nhập cao cần được đo bằng chất lượng sống
Mục tiêu Thái Nguyên trở thành tỉnh có thu nhập cao là định hướng phát triển trước năm 2045, gắn tăng trưởng kinh tế với hạ tầng đồng bộ, quản trị hiện đại và chất lượng sống ngày càng tốt hơn cho người dân. Đây không nên chỉ là một đích đến về quy mô kinh tế: thước đo thuyết phục nhất phải là cơ hội việc làm, dịch vụ thiết yếu và mức độ thuận tiện trong đời sống thường ngày.
Tối 30/10, tại Quảng trường Võ Nguyên Giáp, tỉnh tổ chức kỷ niệm 195 năm thành lập, đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất và khai mạc Festival Trà Quốc tế – Thái Nguyên năm 2026 với chủ đề “Tráng ca miền gió ngàn - Tinh hoa trà Việt”. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự và phát biểu tại chương trình. Huân chương ghi nhận những thành tích nổi bật trong thu hút đầu tư và đóng góp cho phát triển kinh tế - xã hội.
Thời điểm đặt ra yêu cầu chuyển hướng cũng rõ ràng: lợi thế lao động giá rẻ suy giảm, công nghệ thay đổi và đòi hỏi về môi trường tăng lên. Vì vậy, tăng trưởng trong giai đoạn tới phải dựa vào năng suất, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chất lượng sống, thay vì chỉ dựa vào mở rộng sản xuất.
Hạ tầng Thái Nguyên phải phục vụ cả sản xuất lẫn đời sống
Hạ tầng Thái Nguyên và quản trị hiện đại là nền tảng để tham vọng thu nhập cao có thể chuyển thành kết quả cụ thể. Nhưng xây thêm công trình không đồng nghĩa với phát triển tốt hơn nếu dự án bị dàn trải hoặc đô thị, khu công nghiệp thiếu năng lượng, nhà ở và xử lý chất thải. Lựa chọn đầu tư theo hiệu quả sử dụng và khả năng tạo động lực sẽ quan trọng hơn chạy theo số lượng.
Định hướng được nêu ra cũng đặt người dân ở ngay trung tâm: tăng trưởng công nghiệp cần đi cùng nhà ở, trường học, y tế và môi trường sống cho công nhân; vùng cao cần được tiếp cận dịch vụ thiết yếu, học nghề và việc làm. Đây là cách kiểm tra thực tế nhất đối với quy hoạch: liệu công nhân có nơi ở phù hợp, gia đình có dịch vụ cần thiết và người dân vùng xa có thể tiếp cận cơ hội hay không.
Quản trị cũng không thể tách khỏi hạ tầng. Lãnh đạo yêu cầu chính quyền địa phương hai cấp vận hành thông suốt, tăng năng lực cho cấp xã, nhất là vùng cao, để người dân giải quyết công việc thuận tiện. Những mục tiêu dài hạn cần được chia thành nhiệm vụ hằng năm, giao rõ người chịu trách nhiệm và để nhân dân giám sát. Nếu thiếu những điều kiện ấy, quy hoạch tốt vẫn có thể xa rời đời sống.
Công nghiệp tự chủ cần doanh nghiệp địa phương và con người
Công nghiệp Thái Nguyên cần tiến từ thu hút đầu tư sang nâng năng lực tự chủ. Định hướng của lãnh đạo là lấy khoa học, công nghệ và con người làm nền tảng. Đây là lựa chọn có ý nghĩa dài hạn: khi công nghệ và tiêu chuẩn sản xuất đổi nhanh, địa phương không thể chỉ trông vào lợi thế sẵn có hay một vài nhà đầu tư lớn.
Thu hút đầu tư có chất lượng vẫn cần thiết, nhưng phải đi cùng hỗ trợ doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp địa phương nâng trình độ kỹ thuật, đáp ứng tiêu chuẩn và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng. Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng giúp giảm rủi ro lệ thuộc vào một số doanh nghiệp hoặc sản phẩm chủ lực. Nói cách khác, năng lực công nghiệp không chỉ nằm ở nhà máy đặt trên địa bàn, mà còn ở phần giá trị, kỹ năng và tri thức được tạo ra tại chỗ.
Chủ trương này chỉ thành công nếu người lao động được chuẩn bị cho công việc có kỹ năng cao hơn và doanh nghiệp địa phương có điều kiện nâng cấp. Đó là phần việc khó, nhưng cũng là con đường để tăng trưởng tạo ra thu nhập bền vững thay vì chỉ làm đẹp các chỉ số sản xuất.
Văn hóa trà là tài sản phát triển, không chỉ là biểu tượng
Văn hóa trà giúp Thái Nguyên giữ một bản sắc riêng trong chiến lược phát triển, nhưng giá trị ấy cần được gìn giữ và nâng tầm chứ không chỉ dùng làm hình ảnh quảng bá. Lãnh đạo nhấn mạnh yêu cầu bảo tồn văn hóa trà, nâng giá trị sản phẩm và tăng sức lan tỏa của Festival. Danh xưng “Thái Nguyên - Đệ nhất danh trà” vừa là niềm tự hào, vừa đặt ra trách nhiệm giữ uy tín vùng chè.
Festival Trà Quốc tế năm 2026 diễn ra cùng lễ kỷ niệm 195 năm thành lập tỉnh, nối câu chuyện lịch sử với khát vọng hội nhập. Việc tri thức trồng và chế biến chè Thái Nguyên được ghi danh là di sản văn hóa phi vật thể ở các địa phương như Tân Cương, La Bằng, Đồng Hỷ, Vô Tranh và Đồng Phúc càng cho thấy văn hóa trà không phải phần trang trí bên lề.
Từ nay đến mốc 200 năm thành lập tỉnh vào năm 2031, các mục tiêu dài hạn cần được chuyển thành việc làm hằng năm có trách nhiệm và giám sát rõ ràng. Kết luận đáng lưu ý là ba trụ cột phải đi cùng nhau: hạ tầng và quản trị mở đường, công nghiệp tạo năng lực và thu nhập, còn văn hóa trà đem lại bản sắc cùng sinh kế. Nếu đời sống người dân không cải thiện, khát vọng tỉnh thu nhập cao sẽ vẫn chỉ là khẩu hiệu.
