Khi bài học công nghệ hướng ra đời sống
Học sinh ứng dụng công nghệ là quá trình các em dùng kiến thức khoa học, kỹ thuật và thiết kế để tạo giải pháp cho vấn đề cụ thể ngoài lớp học. Tại chung kết Samsung Solve for Tomorrow 2026, hướng tiếp cận ấy hiện rõ qua những ý tưởng bắt đầu từ nhu cầu chăm sóc sức khỏe, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững. Cuộc thi nhận hơn 2.900 bài dự thi từ 34 tỉnh, thành phố, với học sinh thuộc hơn 1.800 trường THCS và THPT tham gia; đây là mức cao nhất kể từ khi chương trình triển khai tại Việt Nam vào năm 2019. Con số đáng chú ý không chỉ nằm ở quy mô. Nó cho thấy ngày càng nhiều học sinh được khuyến khích nhìn công nghệ như một phương tiện giải quyết vấn đề, chứ không chỉ là môn học hay sản phẩm trình diễn. Giá trị của sân chơi sẽ được đo bằng việc ý tưởng có tiếp tục được thử nghiệm và cải tiến sau vòng thi hay không.
Một thiết bị phục hồi chức năng lấy trẻ em làm trung tâm
Dự án sức khỏe cộng đồng nổi bật là Rehab Play Arm của đội NOVARISE, Trường TH&THCS FPT Đà Nẵng, đoạt giải Nhất bảng dành cho học sinh THCS. Nhóm thiết kế nẹp cánh tay robot hỗ trợ trẻ gặp khó khăn khi vận động tay, kết hợp trò chơi tương tác để việc luyện tập phục hồi chức năng bớt đơn điệu. Hệ thống trực tuyến đi kèm còn kết nối bệnh nhân với bác sĩ, hỗ trợ theo dõi quá trình tập từ xa. Đây là điểm mạnh đáng kể: dự án không nhìn trẻ em như người dùng thụ động của một thiết bị, mà chú ý đến trải nghiệm và động lực tập luyện của các em. Nhóm hướng tới sản phẩm có chi phí phù hợp với điều kiện sử dụng tại Việt Nam, nhưng tính hữu ích vẫn cần được kiểm chứng qua thử nghiệm thực tế. Sau cuộc thi, NOVARISE dự kiến hoàn thiện tính năng, thực hiện thủ tục pháp lý và thử nghiệm trước khi tính đến khả năng đưa sản phẩm ra thị trường.
Từ sức khỏe đến môi trường sản xuất
Không phải mọi dự án liên quan đến sức khỏe đều nằm trong bệnh viện. Đội CDTD của Trường THPT FPT Cần Thơ giành giải Nhất bảng THPT với CDGuard, hệ thống AI-IoT cảnh báo sớm nguy cơ cadimi khả dụng và hỗ trợ quyết định cải tạo đất trồng sầu riêng ở Đồng bằng sông Cửu Long. Bằng cách kết hợp thiết bị thông minh và ứng dụng số để theo dõi điều kiện đất, dự án hướng tới giúp nông dân quản lý vườn cây và góp phần nâng cao chất lượng sản xuất. Đây là cách nhìn rộng hơn về công nghệ sức khỏe: môi trường canh tác và an toàn sản xuất cũng liên quan đến sức khỏe cộng đồng. CDGuard chưa phải giải pháp phổ quát, nhưng cho thấy học sinh có thể kết nối kiến thức công nghệ với nhu cầu của một ngành sản xuất cụ thể. Nhóm dự kiến hoàn thiện mô hình, mở rộng nghiên cứu sang cây trồng khác và từng bước đưa sản phẩm vào thực tế.
Sân chơi có ý nghĩa khi ý tưởng được tiếp nối
Hai dự án ở hai lĩnh vực khác nhau cho thấy học sinh có thể vận dụng kiến thức khoa học, công nghệ để tiếp cận nhu cầu phục hồi chức năng và nguy cơ ô nhiễm trong sản xuất nông nghiệp. Điều đó làm nên ý nghĩa thiết thực của Samsung Solve for Tomorrow: cuộc thi không chỉ khuyến khích sáng tạo, mà còn tạo động lực để học sinh nghiên cứu, thử nghiệm và học cách biến ý tưởng thành giải pháp. Các chương trình tập huấn, hội thảo chuyên sâu và hỗ trợ từ chuyên gia cũng giúp các em tiếp cận kỹ năng công nghệ, AI và phát triển sản phẩm. Tuy nhiên, một giải thưởng không thể thay thế thử nghiệm với người dùng, đánh giá an toàn hay quá trình hoàn thiện sản phẩm. Việc NOVARISE dự kiến thử nghiệm thực tế và CDTD tiếp tục mở rộng mô hình là những bước tiếp theo cần thiết. NIC cũng cho biết hai bên sẽ mở rộng đào tạo STEM, trí tuệ nhân tạo và các khóa huấn luyện chuyên sâu đến nhiều trường hơn. Kết luận rất rõ: sân chơi công nghệ phát huy giá trị khi kiến thức học đường được đưa tới những người cần giải pháp.
