Ba hạt lúa trên nền đất 1,5 ha: Một công viên mang tham vọng vượt khỏi khuôn khổ giải trí
Công viên Ba hạt lúa là dự án xây dựng một không gian công cộng rộng gần 1,5 ha tại xã Vĩnh Lợi, Cà Mau, với tổng vốn đầu tư hơn 21 tỷ đồng, tập trung quanh biểu tượng ba hạt lúa nhằm tôn vinh văn hóa lúa nước, nghề trồng lúa và tạo điểm giới thiệu nông sản, đặc sản địa phương cho người dân và du khách. Chính quyền tỉnh Cà Mau đã khởi công công trình vào sáng 29/8 như một hoạt động chào mừng kỷ niệm 81 năm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 2/9. Đây không phải một khu vui chơi đơn thuần mà là bước đi chiến lược: dùng biểu tượng văn hóa nông nghiệp để mở cánh cửa cho Cà Mau du lịch nông thôn. Nếu được vận hành đúng hướng, công viên ba hạt lúa có thể trở thành điểm neo cảm xúc cho người dân địa phương và điểm đến mới cho du khách, thay vì chỉ là một "công trình chào mừng" rồi nhanh chóng bị lãng quên.
Biểu tượng văn hóa nông nghiệp: Ba hạt lúa kể câu chuyện sinh sôi và giá trị người trồng lúa
Điểm nhấn của công viên ba hạt lúa là công trình biểu tượng ba hạt lúa, với vốn đầu tư khoảng 20 tỷ đồng từ nguồn xã hội hóa. Theo UBND tỉnh, biểu tượng này được xây dựng để tôn vinh những giá trị đặc trưng của văn hóa lúa nước và nghề trồng lúa tại địa phương. Ông Nguyễn Hoàng Thoại – Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Cà Mau – khẳng định: biểu tượng "Ba hạt lúa" là câu chuyện về sự sinh sôi, phát triển, tôn vinh thành quả lao động của người nông dân. Đó là câu nói gói lại trọn vẹn ý nghĩa của một biểu tượng văn hóa nông nghiệp: không chỉ là hình khối kiến trúc, mà là sự công nhận chính thức đối với đóng góp của nông dân vào nền kinh tế. Khi một tỉnh chọn hạt lúa – thứ vốn quen thuộc tới mức dễ bị xem thường – làm trung tâm của công trình biểu tượng, đó là một tuyên bố rõ ràng rằng nông nghiệp không phải “phần nền” mà là giá trị cốt lõi.
Dự án 21 tỷ đồng: Từ hạ tầng công viên đến cú hích cho du lịch nông thôn
Ở góc độ kinh tế, công viên ba hạt lúa là một dự án 21 tỷ đồng vừa mang tính hạ tầng vừa mang tính đầu tư cho hình ảnh địa phương. Công viên được xây dựng đồng bộ với hệ thống sân, đường nội bộ, cấp điện, cấp thoát nước, cây xanh, thảm cỏ, hồ cảnh quan, bồn hoa, nhà vệ sinh công cộng, sân khấu biểu diễn ngoài trời và các công trình phụ trợ. Khi hoàn thành, đây sẽ là không gian sinh hoạt văn hóa, vui chơi và tham quan cho người dân, đồng thời được kỳ vọng trở thành điểm tham quan, trải nghiệm và điểm du lịch. Nói cách khác, tỉnh đang dùng một công trình công cộng làm bệ phóng cho Cà Mau du lịch nông thôn: nơi du khách không chỉ đến chụp ảnh, mà được kết nối với câu chuyện cây lúa, làng xóm, mùa vụ. Nếu đi kèm các tour trải nghiệm đồng ruộng, làng nghề, ẩm thực, công viên có thể là “cổng chào” dẫn khách từ không gian đô thị vào thế giới nông nghiệp bản địa.
Quảng bá nông sản và đặc sản Cà Mau: Công viên có đủ sức nâng giá trị thương mại?
Khi nhấn mạnh rằng công trình được kỳ vọng trở thành nơi giới thiệu, quảng bá văn hóa lúa nước, nông sản và các đặc sản tiêu biểu của địa phương, tỉnh Cà Mau đang nhắm tới mục tiêu rõ ràng: dùng biểu tượng văn hóa nông nghiệp để tăng giá trị thương mại cho nông sản. Công viên ba hạt lúa có thể là nơi tổ chức các phiên chợ nông sản, ngày hội lúa gạo, sự kiện kết nối nông dân với doanh nghiệp và du khách. Nhưng hiệu quả không đến từ kiến trúc mà từ nội dung bên trong: trưng bày có câu chuyện, hoạt động trải nghiệm gắn với sản phẩm, không gian cho nông dân tham gia. Ba doanh nghiệp đã hỗ trợ tổng cộng 18 tỷ đồng cho dự án, cho thấy khu vực tư nhân sẵn sàng đồng hành. Câu hỏi là: sau lễ khởi công, liệu tỉnh có thiết kế được mô hình khai thác để nông dân không đứng ngoài, nông sản không chỉ xuất hiện trên bảng thông tin, mà có cơ hội bước vào chuỗi giá trị du lịch.
Thách thức quản lý và vận hành: Làm sao để công trình sống cùng người dân, không thành biểu tượng bỏ quên?
Dự án công viên ba hạt lúa dự kiến hoàn thành vào năm 2027, và giai đoạn sau khánh thành sẽ quyết định công trình trở thành tài sản sống hay "biểu tượng ngủ quên". Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Ngô Vũ Thăng yêu cầu Ban Quản lý dự án Xây dựng tỉnh thường xuyên kiểm tra, giám sát thi công, quản lý chặt chẽ chất lượng, tiến độ, khối lượng và nguồn vốn, tuyệt đối không để thất thoát, lãng phí. Đồng thời, chính quyền xã Vĩnh Lợi được giao xây dựng phương án quản lý, vận hành và khai thác công viên, bảo đảm công trình luôn xanh, sạch, đẹp và phục vụ hiệu quả nhu cầu người dân. Đây là điểm mấu chốt: một biểu tượng văn hóa nông nghiệp chỉ có ý nghĩa khi gắn với đời sống hàng ngày. Nếu lịch hoạt động nghèo nàn, thiếu chương trình cho trẻ em, nông dân, du khách, công viên sẽ nhanh chóng trở thành khoảng trống bê tông. Cà Mau đang có cơ hội tạo mẫu cho phát triển du lịch nông thôn dựa trên biểu tượng, nhưng cũng đối mặt với bài toán quen thuộc: quản trị sau đầu tư.
