Từ vùng đất hạ tầng thiếu hụt đến điểm đến Tây Bắc dẫn dắt du lịch trải nghiệm
Du lịch Lào Cai là câu chuyện một vùng đất biên viễn từng thiếu hạ tầng, sản phẩm nghèo nàn, nay vươn lên thành trung tâm du lịch trải nghiệm của Tây Bắc, nơi hạ tầng hiện đại, du lịch số hóa và kho tàng trải nghiệm văn hóa gặp nhau để tạo sức hút mới cho điểm đến Tây Bắc. Năm 2014, Lào Cai chỉ đón khoảng 1,4 triệu lượt khách, tổng thu từ du lịch chưa đầy 4.000 tỷ đồng, hạ tầng yếu và sức hút chủ yếu tập trung ở Sa Pa. Từ nền tảng khiêm tốn đó, địa phương chọn chiến lược dài hạn: mở rộng không gian du lịch, phát triển sản phẩm bài bản và lôi kéo cộng đồng, doanh nghiệp cùng tham gia. Kết quả là đến 8 tháng năm 2026, Lào Cai đón 9,47 triệu lượt khách, trong đó 1,3 triệu khách quốc tế, với tổng thu luỹ kế 38.452 tỷ đồng, cho thấy Tây Bắc du lịch đang đổi trọng tâm theo hướng gắn trải nghiệm và giá trị bền vững.
Du lịch cộng đồng và không gian văn hóa: nền móng để khác biệt hóa Lào Cai
Điểm mạnh nhất của du lịch Lào Cai không nằm ở các khu nghỉ dưỡng sang trọng mà ở chiều sâu trải nghiệm văn hóa gắn với 25 dân tộc cùng sinh sống. Một năm sau sáp nhập địa giới hành chính, Lào Cai định vị thương hiệu du lịch cộng đồng dẫn đầu cả nước với 740 cơ sở homestay, tạo sinh kế bền vững cho người dân và khẳng định tinh thần “Mỗi người dân là một đại sứ du lịch”. Những phiên chợ vùng cao như Bắc Hà, Mường Khương từ nơi mua bán trở thành không gian sinh hoạt văn hóa độc đáo, nơi du khách sống cùng nhịp chợ, tiếng khèn, điệu múa xòe. Thay vì chỉ ngắm cảnh, khách tìm đến bản làng xa hơn để trực tiếp trải nghiệm đời sống văn hóa H’Mông, Dao Đỏ, Tày, Giáy qua tắm lá thuốc, thắng cố, lễ hội Khẩu Tẩu, Gầu Tào… Du lịch cộng đồng vì thế vừa là “sản phẩm sống”, vừa là hàng rào bảo vệ kiến trúc truyền thống, cảnh quan và nông thôn mới.
Hạ tầng hiện đại: nền tảng vật lý cho sự cất cánh của trải nghiệm
Nếu không có cú nhảy về hạ tầng, Lào Cai khó trở thành điểm đến Tây Bắc có sức cạnh tranh khu vực. Cao tốc Nội Bài – Lào Cai, hệ thống đường kết nối vùng cao – vùng thấp, mạng lưới khách sạn, homestay và khu nghỉ dưỡng ngày càng chuyên nghiệp, hiện đại đã tái cấu trúc hoàn toàn bản đồ dịch chuyển của du khách. Nhờ dòng vốn xã hội hóa với hơn 70 dự án đầu tư du lịch, tổng vốn trên 65.000 tỷ đồng, các tổ hợp vui chơi giải trí, nghỉ dưỡng phân khúc quốc tế xuất hiện, giúp nâng tầm thương hiệu và sức cạnh tranh quốc tế của điểm đến. Từ một tỉnh phụ thuộc gần như hoàn toàn vào Sa Pa, du lịch Lào Cai mở rộng sang Bắc Hà, Y Tý, Si Ma Cai, Mù Cang Chải…, biến những địa danh trước đây xa xôi thành mắt xích quan trọng trong hành trình Tây Bắc du lịch. Hạ tầng giao thông và lưu trú tốt là điều kiện để du khách dám đi xa hơn, ở lâu hơn và tiêu dùng trải nghiệm văn hóa sâu hơn.
Du lịch số hóa và hệ sinh thái số: vũ khí mới để quản lý thông minh, phục vụ tốt hơn
Điều khiến Lào Cai nổi bật không chỉ là cảnh quan hay hạ tầng, mà là cách tỉnh dùng công nghệ để tái định nghĩa du lịch trải nghiệm. Song song phát triển sản phẩm, Lào Cai tăng tốc ứng dụng công nghệ thông tin, số hóa dữ liệu, xây dựng hệ sinh thái du lịch số nhằm nâng hiệu quả quản lý nhà nước và tối ưu hóa du lịch Lào Cai cho du khách. Tại Lễ hội đền Bảo Hà – nơi đón khoảng 140.000 lượt khách dịp lễ, công nghệ số và trí tuệ nhân tạo lần đầu được đưa vào vận hành để hỗ trợ điều hành và nâng trải nghiệm tham quan. Ứng dụng camera AI, hình ảnh trực tuyến giúp người dân, du khách theo dõi không gian tâm linh minh bạch hơn. Trên toàn tỉnh, mục tiêu giai đoạn 2026 – 2027 là số hóa 30% tài nguyên du lịch đủ điều kiện, tích hợp lên bản đồ số, cổng thông tin du lịch; đến 2030, phấn đấu 100% tài nguyên được số hóa, ít nhất 70% cơ sở du lịch dùng nền tảng số trong quản trị, kinh doanh.
Tây Bắc du lịch trong kỷ nguyên trải nghiệm số: vì sao “trung tâm Lào Cai” quan trọng
Chọn con đường kết hợp hạ tầng hiện đại, trải nghiệm văn hóa sâu và du lịch số hóa toàn diện, Lào Cai đang xây vị thế “trung tâm điều phối” của Tây Bắc du lịch. Tỉnh giữ vai trò cầu nối trong chương trình liên kết du lịch các tỉnh Tây Bắc mở rộng với Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Cần Thơ, đồng thời chủ trì hội nghị xúc tiến đầu tư, thương mại, du lịch quy mô lớn tại Vân Nam – Trung Quốc, đánh dấu bước phát triển đột phá trong đối ngoại qua biên giới. Từ ngày 25 đến 30/9, Hội chợ Du lịch Tây Bắc tổ chức tại Lào Cai với không gian quảng bá, kết nối sản phẩm OCOP càng củng cố vai trò đó. Theo kế hoạch đến năm 2030, Lào Cai đặt mục tiêu đón 15 triệu lượt khách, gồm 11,5 triệu khách nội địa và 3,5 triệu khách quốc tế. Nếu hoàn thành, tỉnh sẽ không chỉ là điểm đến Tây Bắc hấp dẫn, mà là mô hình cho những địa phương miền núi khác: phát triển nhanh nhưng không đánh đổi bản sắc, quản lý thông minh nhưng để người dân làm chủ trải nghiệm văn hóa.
