Từ bát chè vỉa hè đến biểu tượng “thoát ế” ngày Thất Tịch
Chè đậu đỏ Thất Tịch là cách thế hệ trẻ biến một món dessert văn hóa Việt quen thuộc thành nghi thức cầu duyên và kỷ niệm tình cảm, vừa ăn vừa chìm trong niềm tin lãng mạn và không khí lễ hội ẩm thực tâm linh trên mạng xã hội. Ngày 7/7 âm lịch, câu khẩu hiệu “Thất Tịch ăn chè đậu đỏ để thoát ế” xuất hiện dày đặc trên các nền tảng, biến một món chè bình dân thành chiếc vé tượng trưng cho hy vọng về tình yêu mới. Người độc thân rủ nhau ăn để “cầu được người phù hợp”, người có đôi thì coi đó như hành động “giữ tình” bền chặt. Về bản chất, giới trẻ đang chủ động hồi sinh chè đậu đỏ như một phong tục cầu duyên mới, phản ánh nhu cầu vừa tin vào điều tốt lành, vừa tạo nội dung chia sẻ cho cộng đồng trực tuyến.
Hồng đậu, đậu đỏ và niềm tin văn hóa được “dịch” lại
Điều thú vị là phong tục ẩm thực cầu duyên truyền thống không hề bắt đầu từ chính hạt đậu đỏ trong bát chè Việt. Trong văn hóa Trung Hoa, biểu tượng gắn với tình yêu là hạt “hồng đậu” – loại đậu tương tư có màu đỏ bóng, một phần màu đen, dùng để xâu vòng, làm đồ trang sức chứ không phải thực phẩm. Khi câu chuyện này du nhập, cách gọi “hồng đậu” bị nhầm thành đậu đỏ, và từ đó người Việt liên hệ luôn sang món chè đậu đỏ quen thuộc. Sự nhầm lẫn về tên nhưng đúng về màu sắc khiến bát chè trở thành vật mang ý nghĩa tâm linh mới: màu đỏ gắn với may mắn, niềm vui, hạnh phúc, nên ăn đậu đỏ được hiểu là cầu cho chuyện tình cảm cũng “đỏ” theo. Nói cách khác, giới trẻ đã dịch một biểu tượng tín ngưỡng ngoại lai thành ritual ẩm thực dễ tiếp cận trong đời sống hàng ngày.
Đậu xanh, đậu đen và cách Gen Z phá vỡ “độc quyền” tình duyên
Khi chè đậu đỏ Thất Tịch trở nên phổ biến, câu hỏi lập tức xuất hiện: nếu ăn chè đậu xanh đậu đen thì có “mất lộc tình duyên” không? Câu trả lời thẳng thắn là không có quy tắc truyền thống nào bắt buộc phải ăn đúng loại đậu đỏ mới được may mắn trong tình yêu. Trong một số phong tục Thất Tịch, người ta còn dùng nhiều loại hạt như đậu xanh, đậu đỏ và lúa mì, ngâm nước cho nảy mầm rồi đem nấu món ăn với mong ước về sự khéo léo, thông minh và điều tốt đẹp nói chung, chứ không chỉ chuyện tình cảm. Điều đó cho thấy ý nghĩa tâm linh của các loại đậu trong cùng ngày lễ rất đa dạng, không thể thu gọn vào công thức “đậu đỏ thì cầu duyên, đậu khác thì không may”. Thực tế, việc giới trẻ cho phép mình ăn món mình thích – kể cả thay bằng chè đậu xanh, đậu đen – là cách họ khẳng định rằng tình duyên không nằm trong màu hạt đậu mà nằm ở thái độ sống và sự lạc quan.
Khoảnh khắc trên mạng xã hội: khi bát chè trở thành nội dung tình yêu
Nếu Thất Tịch từng gắn với hình ảnh Ngưu Lang – Chức Nữ gặp nhau trên cầu Ô Thước, thì với giới trẻ hiện nay, chiếc “cầu” quan trọng hơn lại là mạng xã hội. Mỗi dịp 7/7 âm lịch, feed tràn ngập ảnh bát chè đậu đỏ, caption trêu nhau “thoát ế chưa” và những story hẹn hò tại quán chè. Từ một món dessert văn hóa Việt bình dị, chè đậu đỏ được tái hiện với thẩm mỹ hiện đại: bát chè được chụp cận cảnh, phối cùng ánh đèn, bàn gỗ, tay người cầm thìa – tất cả phục vụ cho khoảnh khắc chia sẻ trực tuyến. Ý nghĩa lễ hội ẩm thực tâm linh vì thế cũng thay đổi: niềm tin không còn là nỗi sợ ế, mà là cái cớ để gặp gỡ, tạo kỷ niệm và thể hiện bản thân trước cộng đồng bạn bè. Người độc thân dùng bát chè như lời chúc cho tương lai tình cảm; người có đôi biến nó thành dấu mốc chung trong album tình yêu.
Ăn vì niềm vui, không phải vì áp lực “phải có đôi”
Điều đáng nói là, dù chè đậu đỏ Thất Tịch được thổi phồng như “bí kíp thoát ế”, chưa có bằng chứng khoa học nào cho thấy ăn một bát chè có thể giúp tìm được người yêu. Một số bạn trẻ thừa nhận đã ăn nhiều năm liền mà vẫn độc thân, nhưng họ duy trì ritual này vì cảm thấy vui và coi đó như lời chúc cho chính mình. Quan điểm ấy lành mạnh hơn cách nhìn chè đậu đỏ như một loại bùa may mắn bắt buộc phải tuân theo. Nếu có điều nên giữ lại từ trào lưu ẩm thực cầu duyên truyền thống kiểu mới này, đó là niềm vui, sự lạc quan và một lý do để mọi người quan tâm, yêu thương nhau nhiều hơn. Bát chè không bảo đảm chuyện tình yêu, nhưng nó bảo đảm một điều rất cụ thể: ngày Thất Tịch trở nên ngọt ngào hơn khi được chia sẻ cùng người mình thương hoặc hội bạn thân.
