Khi công nghệ 3D mapping chạm vào thân cây đa 300 năm tuổi
Công nghệ 3D mapping trong nghệ thuật cộng đồng là việc dùng trình chiếu đa chiều lên bề mặt vật thể thật – như tường nhà, kiến trúc, hay cây cối cổ thụ – để biến chúng thành sân khấu kể chuyện sống động, nơi ký ức và di sản văn hóa Việt được tái hiện trực quan, tương tác và gần gũi với khán giả trẻ trong đời sống đô thị hiện nay. Tán Đa Show là một ví dụ tiêu biểu: khoảng sân tại 71 Hàng Trống, nằm trong khu vực phố đi bộ Hồ Gươm, sở hữu cây đa cổ thụ hơn 300 năm tuổi, nay trở thành điểm hẹn nghệ thuật miễn phí cho người đi bộ cuối tuần ghé xem các tiết mục ngay giữa không gian mở. Ở số mở màn tối 19/9, chương trình mang chủ đề “Mùa Trăng”, đưa tiếng trống hội, đèn lồng, rước đèn vào không gian nhạc sống sôi động. Đây không chỉ là một đêm diễn, mà là lời tuyên bố: di sản sẽ không đứng ngoài cuộc chơi công nghệ.
Cây đa thành màn chiếu: di sản đô thị được kể lại bằng ngôn ngữ thị giác mới
Điểm nhấn thị giác của Tán Đa Show là phân đoạn “Ký ức trên thân cây” sử dụng công nghệ 3D mapping trực tiếp lên cây đa cổ thụ. Hình ảnh được trình chiếu trên thân cây hơn 300 tuổi bằng hiệu ứng 3D mapping, tạo nên một lớp trải nghiệm thị giác mới, khiến khán giả cảm nhận ký ức không phải trên màn hình phẳng mà trên chính một thực thể sống của đô thị. Đó là một lựa chọn táo bạo: thay vì bảo tồn di sản văn hóa Việt như đối tượng để ngắm, chương trình biến nó thành nhân vật kể chuyện. Thông điệp rất rõ, trích lại như một câu nói đáng nhớ: "Chương trình kéo dài khoảng 75 - 90 phút, gồm nhiều lớp trải nghiệm nối tiếp" – nghĩa là ký ức được kể lớp lang, có nhịp điệu, chứ không phải vài dòng thuyết minh khô cứng. Việc tận dụng cảnh quan thiên nhiên sẵn có giúp xóa mờ khoảng cách giữa khán giả và nghệ sĩ, đồng thời xóa luôn ranh giới giữa vật thể di sản và công nghệ hiện đại.
Âm nhạc, Trung thu và ngôn ngữ biểu diễn dành cho thế hệ trẻ
Nếu thân cây đa là màn chiếu của ký ức, thì kịch bản của Tán Đa Show là nơi di sản văn hóa Việt được biên tập lại bằng ngôn ngữ của người trẻ. Trong số đầu tiên, Tán Đa kết hợp cùng chiến dịch “Rằm Rộ”, mang đến chủ đề mùa Trăng với tiếng trống hội, múa lân, đèn lồng, đầu sư tử và ký ức rước đèn – những chất liệu Trung thu quen thuộc được đưa vào không gian âm nhạc ngay giữa lòng phố cổ. Sự kiện quy tụ các nghệ sĩ trẻ như Đặng Kim Thiên Kim, Mạc Mai Sương, Tuấn Cry, Võ Thu Hà, nhóm nhạc 502 Ocean… tạo nên một bữa tiệc âm thanh có âm hưởng dân gian nhưng đủ sôi động để cạnh tranh với playlist trên điện thoại. Theo mô hình này, sân khấu kể chuyện không chỉ là nơi khán giả "xem" nghệ thuật, mà còn là nơi họ nghe lại những câu chuyện văn hóa qua nhạc sống, nhịp trống hội, ánh đèn lồng – tất cả được lập trình để chạm vào thói quen tiếp nhận nội dung của thế hệ mạng xã hội.
Không gian nghệ thuật cộng đồng: điểm gặp gỡ giữa ký ức và sáng tạo
Điều đáng nói ở Tán Đa Show không chỉ là kỹ thuật trình chiếu, mà là cách tư duy về nghệ thuật cộng đồng. Chương trình được thiết kế như chuỗi hoạt động hướng tới xây dựng một điểm hẹn văn hóa – sáng tạo, nơi âm nhạc, nghệ thuật và chất liệu ký ức của Hà Nội được kể lại bằng ngôn ngữ gần gũi với thế hệ trẻ. Người đi dạo cuối tuần có thể tự do ghé thăm, thưởng thức các tiết mục hoàn toàn miễn phí; trẻ nhỏ háo hức trước không khí Trung thu tái hiện giữa phố cổ; nghệ sĩ trẻ có sân khấu mở để giới thiệu âm nhạc mang màu sắc riêng đến nhiều khán giả hơn. Từ âm nhạc, nghệ thuật thị giác đến không gian dành cho cộng đồng, chương trình tạo điểm gặp gỡ giữa di sản và đương đại, ký ức và sáng tạo, nghệ sĩ trẻ và công chúng. Đây chính là mô hình sân khấu kể chuyện mới: chia sẻ quyền kể lại di sản cho cộng đồng, thay vì giữ nó trong khuôn viên bảo tàng.
Mô hình hợp tác mới cho việc lan tỏa di sản văn hóa Việt
Đứng sau Tán Đa Show là sự hợp tác giữa cơ quan báo chí và đơn vị công nghệ từng đồng hành trong các dự án AR/VR dịp kỷ niệm 50 năm Giải phóng miền Nam và phụ san kỷ niệm 80 năm Quốc khánh. Thông qua Tán Đa, không gian gắn với hình ảnh tòa soạn tại 71 Hàng Trống được mở ra theo cách mới, trở thành nơi những câu chuyện văn hóa được nghe, nhìn, cảm nhận và tiếp tục sáng tạo bởi thế hệ hôm nay. Về chiến lược, đây là bước chuyển từ mô hình tuyên truyền một chiều sang mô hình cùng tạo nội dung: truyền thông chính thống cung cấp chất liệu ký ức, mạng lưới sáng tạo trẻ biến chúng thành trải nghiệm công nghệ. Bên cạnh việc tạo ra điểm hẹn mới cho công chúng, Tán Đa hướng tới trở thành sân khấu mở, qua từng số giới thiệu gương mặt mới, khuyến khích màu sắc âm nhạc độc lập và tạo cơ hội để tài năng trẻ kết nối với công chúng. Kết luận không khó: nếu muốn di sản văn hóa Việt sống tiếp trong thời đại màn hình, chúng ta cần nhiều không gian như Tán Đa – nơi công nghệ 3D mapping, nghệ thuật cộng đồng và ký ức đô thị cùng đứng chung một sân khấu.
