Trời lạnh khiến buổi tập sáng sớm cần được cân nhắc
Tập thể dục trời rét là vận động khi nhiệt độ thấp, thời điểm cơ thể phải thích nghi với lạnh và tim mạch có thể chịu thêm áp lực, nhất là ở người cao tuổi hoặc người có bệnh nền. Vì vậy, điều cần cảnh giác không phải là cứ bước ra trời lạnh sẽ bị đột quỵ, mà là tập quá sớm, gắng sức hoặc không điều chỉnh sinh hoạt khi cơ thể chưa thích nghi. Từ sáng 9/11, Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ chuyển rét, nhiệt độ thấp nhất phổ biến 15–18 độ C, vùng núi cao có nơi dưới 12 độ C. Chỉ sang ngày thứ hai của đợt rét, bác sĩ Đoàn Dư Mạnh cho biết đã ghi nhận người cao tuổi phải cấp cứu vì đau đầu, tăng huyết áp sau khi đi tập từ sớm. Đây là lời nhắc nên thay đổi giờ và cường độ tập, không phải lý do để ngừng vận động hoàn toàn.
Vì sao rét và gắng sức có thể gây thêm áp lực cho tim
Khi gặp lạnh, mạch máu dưới da co lại để giữ nhiệt; sức cản tăng khiến tim phải làm việc nhiều hơn và huyết áp có thể tăng. Với người tăng huyết áp, bệnh mạch vành hoặc suy tim, sự thay đổi này đáng lưu tâm. Nếu động mạch vành đã hẹp, gắng sức trong giá lạnh có thể làm nhu cầu oxy của cơ tim vượt khả năng cung cấp, gây đau thắt ngực và những biến cố tim mạch nghiêm trọng. Bác sĩ Đoàn Dư Mạnh cho biết tỷ lệ đột quỵ trong mùa lạnh tăng 20–30% so với các mùa khác. Một nghiên cứu trên 1.694 bệnh nhân tại Đức ghi nhận nhiệt độ trung bình giảm 2,9 độ C trong 24 giờ có liên quan với khả năng nhồi máu não tăng khoảng 11%. Những con số này không dự báo nguy cơ cho từng cá nhân, nhưng đủ để người bệnh nghiêm túc hơn với việc phòng ngừa.
Ai cần thận trọng và cách điều chỉnh buổi tập
Người cao tuổi và người mắc tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh mạch vành, suy tim, bệnh thận mạn hoặc từng bị đột quỵ cần theo dõi sức khỏe sát hơn khi giao mùa. Trời rét không buộc mọi người phải bỏ tập, nhưng tập ngoài trời từ sớm hoặc cố duy trì cường độ như ngày ấm có thể là lựa chọn thiếu an toàn. Hãy ưu tiên điều chỉnh giờ tập để tránh lúc lạnh nhất, giữ ấm và tránh gắng sức quá mức; nếu sức khỏe bất ổn, nên hoãn buổi tập và hỏi ý kiến nhân viên y tế. Luyện tập không đúng cách trong giá lạnh có thể dẫn đến đột quỵ ở mọi nhóm tuổi, không riêng người già. Đồng thời, cảm giác khỏe mạnh không thay thế việc kiểm tra huyết áp và đánh giá nguy cơ, nhất là với người chưa từng được chẩn đoán nhưng có yếu tố nguy cơ.
- Theo dõi huyết áp và tình trạng sức khỏe, đặc biệt khi thời tiết thay đổi.
- Giữ ấm, điều chỉnh giờ và cường độ tập; tránh cố gắng khi cơ thể mệt hoặc không khỏe.
- Người đang dùng thuốc tiếp tục tuân thủ chỉ định, không tự ngừng hoặc tự đổi liều.
Phòng ngừa biến cố tim mạch trong cả ngày lạnh
Cảnh báo về tập luyện sáng sớm chỉ là một phần; phòng ngừa biến cố tim mạch cần duy trì suốt những ngày lạnh và giao mùa. Người có bệnh nền nên uống thuốc đúng chỉ định, đo huyết áp thường xuyên, giữ ấm và không tự ý ngừng thuốc chỉ vì vài lần đo thấy chỉ số bình thường. Cũng không nên tự tăng liều khi huyết áp cao sau khi vừa trở về từ ngoài trời lạnh. Gia đình có thể hỗ trợ nhắc thuốc, theo dõi biểu hiện bất thường và hạn chế để người thân làm việc quá sức. Tại Khoa Tim mạch - Lão học, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hà Tĩnh, những ngày đầu tháng 11 ghi nhận trung bình 100–120 bệnh nhân nội trú mỗi ngày, tăng 5–10% so với thời điểm bình thường. Nếu xuất hiện đau ngực, khó thở, vã mồ hôi lạnh hoặc chóng mặt, cần nhanh chóng đến cơ sở y tế để được kiểm tra và xử trí.






