Nghị quyết mở lối xử lý, không đồng nghĩa mọi căn hộ phải rời đi
Sai phạm chung cư là những vi phạm về đất đai, quy hoạch hoặc trật tự xây dựng trong quá trình hình thành công trình; cách khắc phục phải dựa trên hồ sơ pháp lý và mức độ an toàn thực tế, không thể đánh đồng mọi căn hộ với cùng một phương án. Ngày 28/10/2026, HĐND Hà Nội thông qua nghị quyết đặc thù nhằm xử lý vi phạm về đất đai, trật tự xây dựng tại 12 dự án liên quan Tập đoàn Mường Thanh, gắn với cải tạo và chỉnh trang đô thị.
Theo nghị quyết, công trình và từng hạng mục sẽ được rà soát, phân loại để xem xét cho tồn tại có điều kiện, buộc phá dỡ hoặc chuyển đổi công năng. Vì vậy, việc được xem xét tồn tại có điều kiện không có nghĩa toàn bộ căn hộ được giữ nguyên hiện trạng. Đây là khác biệt cư dân cần nắm: nghị quyết đặt ra khuôn khổ xử lý, chứ chưa phải thông báo rằng mọi hộ phải di dời. Với một khu dân cư đã vận hành nhiều năm, cách áp dụng và căn cứ đánh giá từng hạng mục mới quyết định tác động lên từng gia đình.
Nỗi lo ở HH Linh Đàm có cơ sở, nhưng cần thông tin cụ thể
Cư dân HH Linh Đàm lo ngại khả năng phải di dời khi phương án xử lý được triển khai. Tổ hợp hoạt động từ năm 2015, có khoảng 10.000 căn hộ và chừng 40.000 cư dân; nhiều người muốn tiếp tục ở lại vì đã quen môi trường sống và hình thành cộng đồng. Nỗi lo ấy không nên bị gạt đi như phản ứng trước thay đổi: việc rời nhà, tìm nơi ở khác và sắp xếp lại cuộc sống đều cần thời gian, thông tin chính thức và phương án bảo vệ quyền lợi.
Đồng thời, mong muốn ở lại không thể thay thế việc kiểm tra an toàn. Theo quy hoạch chi tiết 1/500, dự án được phép cao 27 tầng; các block HH4 được xây tới 36 tầng, còn HH1, HH2 và HH3 tới 41 tầng, vượt từ 9 đến 14 tầng so với giấy phép. Những phản ánh về sự cố thang máy, PCCC và thời gian chờ thang vào giờ cao điểm càng cho thấy đánh giá phải dựa trên hiện trạng kỹ thuật, không chỉ vào tuổi công trình hay cảm nhận riêng của cư dân.
Quy mô chênh lệch tại cả 12 dự án cũng đáng chú ý: số căn hộ thực tế là 24.943, so với 6.759 căn theo quy hoạch hoặc giấy phép, tăng 18.184 căn. Gia tăng dân số có thể gây áp lực lên hạ tầng. Nhưng con số tổng thể không tự trả lời căn hộ nào an toàn, hạng mục nào phải xử lý; điều đó cần thẩm định cụ thể và công khai.
Điều kiện an toàn phải đi cùng quyền lợi và lộ trình rõ ràng
Ưu tiên đúng không phải là giữ nguyên mọi thứ bằng mọi giá, cũng không phải di dời trước khi có căn cứ rõ ràng. Việc phân loại cần xem xét chất lượng công trình trên thực tế bên cạnh hồ sơ pháp lý; nếu một hạng mục không thể bảo đảm an toàn lâu dài, cơ quan chức năng cần nói rõ kết luận kỹ thuật và phương án khắc phục. Ngược lại, nếu có thể cho tồn tại có điều kiện, cư dân cần biết điều kiện đó là gì, ai chịu trách nhiệm thực hiện và việc kiểm tra sẽ diễn ra ra sao.
Nghị quyết giao UBND thành phố thành lập Hội đồng thẩm định giá và quyết định thời gian triển khai chi tiết. Trước khi di dời, UBND cấp xã phối hợp với chủ đầu tư và các đơn vị liên quan phải rà soát, lập danh sách căn hộ, diện tích, công trình cần di dời, đồng thời xác định người sở hữu, người sử dụng và các bên có quyền lợi liên quan. Phương án di dời phải được công khai và tiếp nhận, xem xét ý kiến người dân. Đây là những mốc cư dân nên theo dõi, thay vì dựa vào suy đoán về thời điểm hoặc phạm vi di dời.
Khi có thông báo, cư dân nên kiểm tra căn hộ của mình có nằm trong danh sách hay không, căn cứ phân loại là gì, lịch xử lý ra sao và quyền lợi của người sở hữu, người thuê được ghi nhận thế nào. Việc giải quyết sai phạm do chủ đầu tư gây ra không thể mặc nhiên đẩy toàn bộ hệ quả sang người dân đã mua hoặc thuê nhà. Một lộ trình có đối thoại, dữ liệu kiểm định và trách nhiệm rõ ràng vừa giúp xử lý trật tự xây dựng, vừa tránh để hàng chục nghìn người sống trong tình trạng chờ đợi.
