Thương hiệu chung phải gắn với đầu ra
Thương hiệu nông sản là tập hợp dấu hiệu và cam kết chất lượng giúp người mua nhận biết, phân biệt sản phẩm và hiểu giá trị của nơi sản xuất. Với TP.HCM, kế hoạch năm 2027 đặt phát triển thương hiệu và thị trường nông sản vào trọng tâm, thay vì xem quảng bá là hoạt động riêng lẻ. Đây là lựa chọn đúng: một nhãn hiệu bắt mắt khó tạo sức mua bền vững nếu người tiêu dùng không tìm được hàng, còn sản phẩm tốt vẫn dễ bị chìm khi thiếu dấu hiệu nhận biết nhất quán. Thành phố cần nối ba việc thành một chuỗi: chuẩn hóa hình ảnh, bảo đảm thông tin đáng tin cậy và mở những kênh bán phù hợp. Khi đó, nhận diện nông sản không chỉ là logo hay bao bì đẹp, mà là lời hứa rõ ràng về nguồn gốc, chất lượng và khả năng cung ứng.
Nền tảng hiện có đủ lớn để bước tiếp: giai đoạn 2021-2025, TP.HCM công nhận 624 sản phẩm OCOP thuộc 333 chủ thể. Con số này vừa cho thấy độ phong phú của nguồn hàng, vừa đặt ra bài toán làm sao để người mua phân biệt sản phẩm và tìm lại đúng mặt hàng sau lần mua đầu. Nếu mỗi chủ thể truyền thông theo một cách, lợi thế quy mô sẽ bị phân mảnh; nhận diện chung có thể tạo một cánh cửa vào thị trường, nhưng vẫn cần giữ rõ câu chuyện và đặc trưng riêng của từng sản phẩm.
Nhận diện thống nhất, không xóa bản sắc từng sản phẩm
Trong năm 2027, Hội Nông dân TP.HCM dự kiến mở rộng mô hình, chuẩn hóa kết quả và tập trung phát triển thương hiệu cùng thị trường nông sản. Các việc được nêu gồm xây dựng hệ thống nhận diện chung cho sản phẩm nông dân thành phố, đẩy mạnh Câu lạc bộ chủ thể OCOP và mở rộng bộ quà tặng OCOP. Hướng đi này có ý nghĩa nếu bộ nhận diện giúp người mua nhận ra nguồn gốc và tìm được thông tin sản phẩm, thay vì chỉ đặt một dấu hiệu chung lên bao bì. Thương hiệu tập thể nên bảo chứng cho những tiêu chuẩn tối thiểu; còn tên gọi, câu chuyện địa phương và đặc tính riêng cần được bảo toàn. Nếu làm ngược lại, sự đồng nhất có thể khiến các sản phẩm khác biệt trở nên khó phân biệt.
OCOP đã được thành phố xác định là một nền tảng nâng giá trị sản xuất nông nghiệp, thúc đẩy kinh tế nông thôn và cải thiện thu nhập nông dân. Nhưng việc công nhận chưa tự động tạo ra thương hiệu mạnh. Cần giúp chủ thể dùng hệ thống nhận diện đúng cách, cung cấp thông tin nhất quán và duy trì chất lượng ổn định. Mô hình ở xã Bình Mỹ kết hợp Không gian OCOP, nông dân số, sản xuất gắn với bảo vệ môi trường và du lịch sinh thái ven sông. Cách tiếp cận này nhắc rằng thương hiệu địa phương thuyết phục hơn khi người mua có thể kết nối sản phẩm với vùng sản xuất và cách làm cụ thể.
Kết nối cung cầu để người mua tìm được sản phẩm
Nhận diện tốt chỉ tạo cơ hội; kết nối cung cầu mới giúp cơ hội ấy thành giao dịch và đầu ra ổn định. TP.HCM đang hỗ trợ chủ thể OCOP liên kết, giao thương và phát triển thị trường qua cả hoạt động trực tiếp lẫn nền tảng thương mại điện tử. Với người mua, nhiều kênh tiếp cận giúp tìm sản phẩm địa phương thuận tiện hơn; với nông dân và doanh nghiệp, hội chợ, điểm bán và kênh trực tuyến mở rộng khả năng gặp khách hàng ngoài địa bàn. Theo thông tin của Hội Nông dân TP.HCM, các điểm cung ứng nông sản hướng tới kết nối sản xuất với khu vực đô thị trung tâm, để nông dân tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng và nâng giá trị sản phẩm. Điều quan trọng là các kênh phải bổ trợ nhau, không dừng ở những đợt trưng bày ngắn hạn.
Kinh nghiệm xúc tiến thương mại tại địa phương khác cũng cho thấy hỗ trợ doanh nghiệp tham gia hội chợ, kết nối đối tác và đưa hàng lên sàn trực tuyến có thể mở thêm đường tới khách hàng. Trong quý III/2026, một chương trình xúc tiến đã hỗ trợ 38 lượt doanh nghiệp trưng bày trực tiếp và 20 doanh nghiệp gửi sản phẩm tại hội chợ, triển lãm, hội nghị kết nối. Đây không phải kết quả riêng của TP.HCM, nhưng là gợi ý thực tế: hỗ trợ cần bám nhu cầu của doanh nghiệp và dẫn tới cơ hội phân phối cụ thể. Thành phố nên đo hiệu quả bằng đơn hàng, khách hàng quay lại và khả năng duy trì nguồn cung, thay vì chỉ đếm số sự kiện.
Năm 2027 là phép thử về tính liên tục
Các hoạt động kết nối càng cần tính liên tục khi nhu cầu nông sản và quà tặng tăng vào dịp cuối năm, tạo thời điểm thuận lợi để giới thiệu sản phẩm nhưng cũng gây áp lực lên nguồn cung và chất lượng. Nếu chỉ chạy theo mùa mua sắm, chủ thể có thể có thêm khách nhất thời mà chưa xây dựng được thị trường quanh năm. Vì vậy, mở rộng Câu lạc bộ chủ thể OCOP và bộ quà tặng cần đi cùng lịch kết nối người mua, thông tin sản phẩm thống nhất và năng lực giao hàng. Khi người mua có thể nhận diện, đặt mua và tìm lại sản phẩm dễ dàng, thương hiệu mới vượt khỏi khuôn khổ một chiến dịch quảng bá.
TP.HCM đã có quy mô sản phẩm OCOP đáng kể và định hướng rõ cho năm 2027, nhưng thước đo cuối cùng không phải số logo hay sự kiện. Thành phố cần biến nhận diện nông sản thành cam kết có thể kiểm chứng, rồi nối cam kết đó với các kênh bán và nhu cầu thật. Làm được vậy, thương hiệu chung sẽ giúp nông sản địa phương được nhận ra mà không mất bản sắc, còn hoạt động kết nối cung cầu sẽ trở thành con đường ổn định để sản phẩm đến tay người mua.
