Việt Nam trở thành “bệ phóng” chiến lược mới của vốn Hàn Quốc
Chiến lược đầu tư công nghệ cao của các tập đoàn Hàn Quốc tại Việt Nam là xu hướng dịch chuyển dòng vốn theo hướng dự án chất lượng cao, gắn sản xuất với đổi mới sáng tạo, trí tuệ nhân tạo, năng lượng sạch và chuyển đổi số, trong bối cảnh Việt Nam chủ động chọn lọc nhà đầu tư thay vì thu hút FDI bằng mọi giá. Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Hàn Quốc, chiều 8/9 tại Seoul, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã tiếp lãnh đạo một số tập đoàn lớn của Hàn Quốc đang đầu tư tại Việt Nam, bao gồm Samsung, SK, LG Innotek, Lotte. Đây không chỉ là các cuộc xã giao mà là bước hiệu chỉnh chiến lược đầu tư Hàn Quốc Việt Nam, khi cả hai bên đều muốn nâng tầm quan hệ kinh tế Việt-Hàn bằng các dự án công nghệ cao Việt Nam có hàm lượng tri thức lớn. Hàn Quốc hiện là nhà đầu tư trực tiếp nước ngoài lớn nhất tại Việt Nam và phần lớn vốn đến từ Samsung, cho thấy các tập đoàn Hàn Quốc đã coi Việt Nam là mắt xích chiến lược trong chuỗi cung ứng và nghiên cứu phát triển khu vực.
Từ lắp ráp đến công nghệ cao: Samsung, SK và bước dịch chuyển tất yếu
Điểm đáng chú ý là các tập đoàn Hàn Quốc không còn nhìn Việt Nam chỉ như nơi đặt nhà máy lắp ráp chi phí thấp, mà là một trung tâm công nghệ cao và đổi mới. Với Samsung, Chủ tịch Quốc hội ghi nhận tập đoàn đã đóng góp lớn cho ngân sách, tạo việc làm, an sinh xã hội và nhiều chương trình hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam về nhà máy thông minh, tự động hóa và phát triển nhân lực chất lượng cao. Về phía SK, các lĩnh vực hợp tác không dừng ở tài chính hay thương mại mà trải rộng sang năng lượng sạch, công nghệ cao, chuyển đổi số và phát triển bền vững. Đáng chú ý nhất là đề xuất xây dựng Trung tâm trí tuệ nhân tạo quy mô lớn và đầu tư trung tâm dữ liệu AI, hạ tầng năng lượng tại Việt Nam. Đây là ví dụ điển hình cho cách các tập đoàn Hàn Quốc tìm cách phát huy thế mạnh doanh nghiệp nhưng vẫn bám sát định hướng ưu tiên phát triển của Việt Nam, từ AI, bán dẫn đến năng lượng tái tạo và giải pháp giảm phát thải.
Việt Nam siết tiêu chí: ưu tiên dự án công nghệ cao, giá trị gia tăng lớn
Điểm then chốt trong làn sóng đầu tư Hàn Quốc Việt Nam hiện nay là sự chủ động “nâng chuẩn” từ phía Việt Nam. Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh chủ trương nhất quán là ưu tiên thu hút các dự án đầu tư chất lượng cao, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ cao, có hàm lượng tri thức và giá trị gia tăng lớn. Đây không phải tuyên bố chung chung: Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết 10-NQ/TW về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, tạo cơ sở để Chính phủ trình Quốc hội các cơ chế, chính sách mới nhằm chọn lọc nhà đầu tư theo chất lượng thay vì số lượng. Việt Nam cũng đặt mục tiêu phát triển bền vững với tốc độ tăng trưởng cao, trong đó bảo đảm năng lượng là yếu tố then chốt và ứng dụng trí tuệ nhân tạo được xác định là khâu đột phá. Với “trần kỳ vọng” ngày càng cao, chỉ những tập đoàn Hàn Quốc sẵn sàng mang công nghệ lõi, chuyển giao kỹ năng, đào tạo nhân lực mới có thể tiếp tục mở rộng hiện diện lâu dài.
Lợi ích cho người lao động và doanh nghiệp Việt trong làn sóng FDI thế hệ mới
Dòng vốn mới từ các tập đoàn Hàn Quốc, nếu đi đúng hướng công nghệ cao Việt Nam đang ưu tiên, sẽ tác động trực tiếp đến người lao động và doanh nghiệp nội địa. Thời gian qua, các dự án của Samsung đã tạo việc làm, nâng cao chất lượng cuộc sống người lao động, đóng góp quan trọng vào xuất nhập khẩu và phát triển kinh tế – xã hội. Khi SK và các tập đoàn khác mở rộng vào AI, năng lượng tái tạo, hạ tầng dữ liệu, nhu cầu nhân lực kỹ thuật, kỹ sư phần mềm, chuyên gia dữ liệu sẽ tăng mạnh. Điều này buộc hệ thống giáo dục nghề và đại học Việt Nam phải đổi mới, nhưng cũng mở ra cơ hội “nhảy cóc” kỹ năng cho lao động trẻ. Với doanh nghiệp Việt Nam, các chương trình hỗ trợ nhà máy thông minh và chuyển giao công nghệ từ Samsung, SK giúp nâng tiêu chuẩn quản trị sản xuất, gia nhập sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Nếu biết tận dụng, doanh nghiệp Việt sẽ không còn đứng ở “vùng trũng gia công” mà có thể tiến lên các khâu có giá trị cao hơn.
Tương lai quan hệ kinh tế Việt-Hàn: từ đối tác đầu tư đến cộng đồng công nghệ
Quan hệ kinh tế Việt-Hàn đang chuyển từ gắn kết bởi thương mại – đầu tư sang mô hình “cộng đồng công nghệ” cùng xây chuỗi giá trị mới. Chủ tịch Quốc hội đánh giá cao đóng góp của các tập đoàn Hàn Quốc đối với hợp tác kinh tế song phương và khẳng định quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện Việt Nam – Hàn Quốc đang phát triển tốt đẹp trên nhiều lĩnh vực. Việc SK đề xuất tổ chức Diễn đàn Hà Nội về AI, bán dẫn, năng lượng, công nghệ cao, và được phía Việt Nam hoan nghênh, cho thấy hai bên muốn nâng tầm đối thoại từ cấp dự án lên cấp hệ sinh thái. Theo lãnh đạo SK, Việt Nam có tiềm năng tăng trưởng rất cao, và đầu tư năng lượng cùng AI sẽ là nền tảng cho mô hình tăng trưởng ổn định nhưng tốc độ nhanh. Điều Việt Nam cần làm lúc này là kiên định tiêu chí “chất lượng cao”, cải thiện môi trường pháp lý theo tinh thần Nghị quyết 10-NQ/TW, đồng thời đặt yêu cầu rõ ràng về chuyển giao công nghệ và phát triển nhân lực đối với mọi tập đoàn Hàn Quốc muốn tăng tốc đầu tư tại Việt Nam.
