Tuyên bố gần 480.000 tỷ đồng: Cà Mau tự định vị là cực tăng trưởng mới
Hội nghị Xúc tiến đầu tư Cà Mau với chủ đề “Cà Mau - Cực tăng trưởng mới” là sự kiện địa phương công bố gần 480.000 tỷ đồng vốn đầu tư, danh mục 96 dự án ưu tiên trong các lĩnh vực công nghiệp, năng lượng, hạ tầng và đô thị, qua đó định hình chiến lược trở thành cực tăng trưởng mới của vùng Tây Nam.
Điểm đáng chú ý của Cà Mau đầu tư 2026 không chỉ là con số gần 480.000 tỷ đồng vốn đầu tư và cam kết hợp tác được công bố, mà là cách tỉnh dùng hội nghị để gửi đi một tuyên bố chính trị – kinh tế: Cà Mau muốn bước ra khỏi vị thế “vùng trũng hạ tầng” để trở thành đầu kéo mới của hạ tầng vùng Tây Nam. Sự kiện diễn ra ngày 28/8 tại Trung tâm Hội nghị tỉnh, với khoảng 500 đại biểu, trong đó khoảng 350 doanh nghiệp, nhà đầu tư và tổ chức xúc tiến tham dự.
Theo Chủ tịch UBND tỉnh Lữ Quang Ngời, hội nghị không được đánh giá bằng số lượng biên bản ghi nhớ, mà bằng số dự án thực sự triển khai và nguồn lực đi vào nền kinh tế. Đây là tuyên bố quan trọng, vì nó cho thấy tỉnh ý thức được rủi ro “hội nghị nhiều, dự án ít” vốn ám ảnh nhiều địa phương. Quan điểm của bài viết là: Cà Mau đã nói đúng điều phải nói; vấn đề còn lại là liệu họ có làm đúng và làm đủ nhanh để biến danh mục dự án thành cực tăng trưởng mới hay không.
Danh mục 96 dự án: bộ khung cho một cực tăng trưởng mới
Danh mục 96 dự án mời gọi đầu tư chính là bộ khung chiến lược cho Cà Mau đầu tư 2026, cho thấy tỉnh chọn cách đi lên bằng năng lượng sạch, khu công nghiệp Cà Mau và các dự án đô thị Cà Mau quy mô lớn thay vì chỉ dựa vào nông – thủy sản truyền thống.
Trong 96 dự án, nhóm năng lượng chiếm tới 21 dự án, riêng 10 dự án năng lượng xanh và tái tạo có tổng vốn dự kiến hơn 54.597 tỷ đồng. Đây là lựa chọn hợp lý khi Cà Mau sở hữu lợi thế về biển, quỹ đất và điều kiện phát triển điện gió, điện mặt trời. Ở mảng đô thị, tỉnh ưu tiên khoảng 20 dự án, trong đó có Khu đô thị mới phường Vĩnh Trạch và phường Hiệp Thành rộng khoảng 205 ha với tổng vốn dự kiến gần 12.952 tỷ đồng, cùng Khu dịch vụ dân cư Năm Căn hơn 57 ha với vốn dự kiến khoảng 4.116 tỷ đồng.
Ở trục công nghiệp, Cà Mau mở rộng danh mục hạ tầng khu công nghiệp, cụm công nghiệp và khu kinh tế, bao gồm các dự án thuộc Khu kinh tế Cà Mau rộng hơn 10.800 ha, cùng các khu công nghiệp như Tân Thuận, Hòa Trung và khu công nghiệp Bạc Liêu. Quan điểm của người viết: danh mục 96 dự án này có cấu trúc đúng – năng lượng, khu công nghiệp, đô thị – nhưng để trở thành cực tăng trưởng mới, Cà Mau cần biến từng nhóm dự án thành các chuỗi giá trị hoàn chỉnh, không để chúng tồn tại rời rạc như nhiều quy hoạch trên giấy khác.
Từ cam kết đến dự án: 19 dự án, 3 biên bản ghi nhớ và bài toán thực thi
Nếu danh mục 96 dự án là “kỳ vọng tương lai”, thì 19 dự án đã cấp quyết định chủ trương đầu tư và giấy chứng nhận đăng ký đầu tư chính là phép thử đầu tiên về năng lực thực thi của Cà Mau. Hội nghị đã ghi nhận 19 quyết định, giấy chứng nhận và cam kết đầu tư với tổng vốn hơn 40.000 tỷ đồng, cùng 3 biên bản ghi nhớ, thỏa thuận hợp tác với tổng vốn dự kiến hơn 439.000 tỷ đồng.
Phát biểu tại hội nghị, Chủ tịch UBND tỉnh khẳng định: “Những kết quả đạt được tại hội nghị hôm nay thể hiện sự quan tâm, niềm tin và kỳ vọng của cộng đồng doanh nghiệp, nhà đầu tư đối với Cà Mau”. Nhưng ông cũng nhấn mạnh hiệu quả xúc tiến đầu tư phải được đo bằng số dự án đưa vào vận hành, số công trình, nhà máy, sản phẩm, dịch vụ và việc làm mới được tạo ra. Đây là điểm hiếm thấy: lãnh đạo tỉnh đặt thước đo bằng sản phẩm cuối cùng, không phải bằng con số trên slide.
Ngay sau hội nghị, tỉnh cam kết ba nhóm nhiệm vụ trọng tâm, trong đó có việc khẩn trương cụ thể hóa kết quả theo tinh thần “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền. Trong tháng 9, Cà Mau sẽ hoàn thành rà soát, phân loại toàn bộ dự án, biên bản ghi nhớ và đề xuất của nhà đầu tư, đồng thời chỉ định cơ quan đầu mối và lãnh đạo phụ trách từng dự án. Quan điểm của bài viết: nếu cơ chế “6 rõ” được thực hiện nghiêm, Cà Mau có cơ hội tránh được căn bệnh trì trệ thường thấy ở các chương trình xúc tiến đầu tư quy mô lớn.
Tháo gỡ điểm nghẽn hạ tầng và công nghiệp: điều kiện cần để hạ tầng vùng Tây Nam cất cánh
Một cực tăng trưởng mới không thể hình thành nếu hạ tầng vùng Tây Nam vẫn bị trói bởi những điểm nghẽn cũ. Báo cáo 6 tháng đầu năm cho thấy chỉ số sản xuất công nghiệp Cà Mau tăng 10,99%, sản lượng tôm chế biến ước hơn 196.000 tấn (tăng 15,74%) và sản lượng điện khoảng 4.220 triệu kWh (tăng 3,09%). Nhưng đằng sau các con số tích cực là nhiều cảnh báo: khí thương phẩm, LPG – Condensate và phân bón đều giảm so với cùng kỳ; đặc biệt, sản lượng Cụm Khí – Điện – Đạm Cà Mau – chiếm khoảng 70% giá trị sản xuất công nghiệp tỉnh – đang đi xuống.
Cà Mau thẳng thắn nhìn nhận các điểm nghẽn trong thu hút đầu tư hạ tầng khu, cụm công nghiệp; hạ tầng giao thông chưa đồng bộ; thiếu quỹ đất sạch và nguồn vật liệu san lấp chưa ổn định. Tỉnh đã quy hoạch 35 cụm công nghiệp, 13 khu công nghiệp và 1 khu kinh tế, nhưng tỷ lệ lấp đầy không đồng đều, phụ thuộc tiến độ đầu tư và khả năng hút dự án. Điều này cho thấy: chỉ quy hoạch khu công nghiệp Cà Mau là chưa đủ; cần một chiến lược hạ tầng đồng bộ, từ giao thông đến điện, nước và logistics.
Để thúc đẩy công nghiệp và năng lượng tăng trưởng cao, Cà Mau tập trung cải thiện lưới điện, bảo đảm giải tỏa công suất các dự án năng lượng, đồng thời khai thác tối đa lợi thế Cảng tổng hợp lưỡng dụng Hòn Khoai kết hợp với hệ thống cao tốc, hướng tới phát triển khu vực Năm Căn như một khu kinh tế tự do. Quan điểm của bài viết: nếu những bước đi này được thực hiện song hành với danh mục 96 dự án, Cà Mau không chỉ giải bài toán nội tỉnh mà còn có thể trở thành mắt xích quan trọng trong hạ tầng vùng Tây Nam, giảm phụ thuộc vào các cực tăng trưởng truyền thống.
Chiến lược cực tăng trưởng mới: cơ hội cho vùng Tây Nam nhưng rủi ro vẫn lớn
Tỉnh đang định hình lại không gian phát triển sau điều chỉnh quy hoạch, hướng tới mô hình 2 trung tâm, 3 cực tăng trưởng và 4 tiểu vùng kinh tế – xã hội, với các động lực mới tại Khu kinh tế Năm Căn, cụm đảo Hòn Khoai và đô thị Phước Long. Mục tiêu là khai thác hiệu quả lợi thế kinh tế biển, năng lượng sạch, logistics, đô thị và du lịch, từng bước đưa Cà Mau trở thành một trong những cực tăng trưởng quan trọng của khu vực phía Nam.
Trong bức tranh đó, hạ tầng vùng Tây Nam có thêm một điểm tựa mới thay vì chỉ quanh quẩn ở những đô thị lớn. Dự án điện khí LNG Bạc Liêu công suất 3.200 MW đã hoàn tất nhiều thủ tục quan trọng, đang giải phóng mặt bằng, thỏa thuận đấu nối và dự kiến khởi công quý III, cùng với 34 dự án điện gió tổng công suất 2.309 MW, trong đó 18 dự án đã được cấp chủ trương đầu tư và một số dự án dự kiến vận hành thương mại trong quý III. Đây là nền tảng năng lượng để Cà Mau đóng vai trò cực tăng trưởng mới cho cả vùng.
Tuy vậy, rủi ro vẫn hiện hữu: nếu các điểm nghẽn hạ tầng, đất sạch, vật liệu san lấp và tỷ lệ lấp đầy khu công nghiệp không được giải quyết, Cà Mau có thể rơi vào vòng xoáy “quy hoạch lớn – triển khai nhỏ”. Quan điểm của bài viết là: chiến lược định vị cực tăng trưởng mới đã rõ, nguồn lực cam kết gần 480.000 tỷ đồng đã có, nhưng thành công sẽ phụ thuộc vào kỷ luật thực thi và sức bền cải cách hành chính trong 5–10 năm tới. Nếu làm được, Cà Mau không chỉ thay đổi mình, mà còn mở ra giai đoạn phát triển mới cho cả vùng Tây Nam.
