An toàn giao thông học sinh bắt đầu từ người lớn
An toàn giao thông học sinh là trách nhiệm chung của gia đình và nhà trường, nhằm giúp các em nhận biết rủi ro, tuân thủ luật và không điều khiển phương tiện khi chưa đủ điều kiện. Hai vụ việc được nêu cho thấy lời nhắc nhở sẽ mất tác dụng nếu người lớn làm ngược điều mình dạy: một phụ huynh cho con uống bia rồi để em tự đi xe, còn một nữ sinh đi xe máy điện chuyển hướng sau khi vượt xe khác và bị ô tô tông ngã.
Đây không phải những sai sót có thể xem nhẹ như chuyện thiếu kinh nghiệm tuổi học trò. Một quyết định trong bữa cơm gia đình có thể biến thành nguy cơ trên đường; một lần đổi hướng thiếu quan sát có thể khiến học sinh ngã giữa dòng xe. Khi đặt cạnh nhau, hai tình huống nhắc rằng giáo dục giao thông phải gắn với hành động cụ thể: người lớn không tạo tiền lệ nguy hiểm, còn học sinh cần được chỉ dẫn và thực hành cách quan sát, chuyển hướng an toàn.
Hai cốc bia trước chuyến đi bằng xe đạp điện
Khoảng 21 giờ tối 31/10, trên đường Nguyễn Đình Tú, phường Lương Tài, Bắc Ninh, cảnh sát giao thông kiểm tra và phát hiện nam sinh N.L.G.M., sinh năm 2011, điều khiển xe đạp điện với nồng độ cồn 0,100 mg/lít khí thở. Theo lời em, sau khi gia đình dỡ mái tôn và ăn cơm, phụ huynh cho em uống hai cốc bia; sau đó em đi xe ra đường và bị kiểm tra.
Điều đáng lo không chỉ là học sinh uống bia lái xe, mà còn là sự cho phép của người lớn. Trẻ 15 tuổi chưa thể được kỳ vọng tự cân nhắc đầy đủ hậu quả của đồ uống có cồn; cha mẹ phải đặt giới hạn thay vì mở đường cho rủi ro. Luật nghiêm cấm cung cấp rượu, bia cho người chưa đủ 18 tuổi và cấm người điều khiển phương tiện tham gia giao thông khi có nồng độ cồn. Một bữa cơm gia đình không thể là ngoại lệ cho những nguyên tắc bảo vệ trẻ.
Chuyển hướng không quan sát có thể gây tai nạn
Ở vụ việc còn lại, một nữ sinh đi xe máy điện bị ô tô tông ngã sau khi vượt bên phải rồi tạt đầu xe để rẽ trái. Đây là một chuỗi thao tác nguy hiểm: vượt xe, đổi hướng gấp và cắt qua đường đi của ô tô. Dù nguồn tin không cung cấp thêm thời gian, địa điểm hay tình trạng thương tích, diễn biến được nêu đủ để thấy việc chuyển hướng không thể dựa vào suy đoán rằng xe phía sau sẽ kịp tránh.
Với xe máy điện học sinh, quan sát trước khi chuyển làn hoặc rẽ không phải chi tiết phụ mà là kỹ năng sống còn. Người lái cần chủ động nhận biết phương tiện xung quanh, báo hiệu sớm và chỉ chuyển hướng khi có khoảng trống an toàn. Tuy nhiên, chỉ nhắc học sinh cẩn thận là chưa đủ: gia đình và nhà trường cần giúp các em hiểu vì sao vượt bên phải rồi tạt đầu xe khác có thể đặt mình và người đi đường vào tình thế nguy hiểm.
Dạy kỹ năng bằng gương mẫu và thực hành
Hai vụ việc khác nhau nhưng cùng chỉ ra khoảng trống trong cách chuẩn bị cho học sinh tham gia giao thông. Với rượu bia, trách nhiệm trước tiên thuộc về người lớn: không cho trẻ chưa đủ 18 tuổi uống và tuyệt đối không để các em lái xe sau khi đã uống. Với chuyển hướng, trọng tâm là rèn kỹ năng lái xe an toàn bằng tình huống cụ thể, thay vì chỉ dặn dò chung chung.
Cha mẹ cần làm gương trong lựa chọn đồ uống và cách ứng xử với luật giao thông; nhà trường có thể giúp học sinh luyện thói quen quan sát, báo hiệu và chờ thời điểm an toàn trước khi rẽ. Kết luận từ hai vụ việc rất rõ: không thể đòi hỏi trẻ tự bảo vệ mình nếu người lớn cho phép hành vi nguy hiểm hoặc không trang bị kỹ năng cần thiết. Muốn giảm rủi ro trên đường, trách nhiệm phải đi cùng cả sự nêu gương lẫn việc hướng dẫn thực hành.
