Các biện pháp mới vẫn đang ở bước nghiên cứu
Thi tốt nghiệp THPT 2027 là kỳ thi quốc gia để xét công nhận tốt nghiệp THPT, với phương án tổ chức đang được Bộ GD-ĐT rà soát nhằm hạn chế gian lận và bảo đảm công bằng cho thí sinh. Tại hội nghị tổng kết kỳ thi năm 2026, diễn ra ngày 29.10, Bộ cho biết đang khẩn trương xem xét sửa đổi quy chế cho kỳ thi năm sau. Điểm cần nhấn mạnh: camera phòng thi và phương án trộn thí sinh chưa phải quy định đã ban hành. Đây là những giải pháp đang được nghiên cứu, đề xuất; vì vậy chưa thể khẳng định mọi phòng thi năm 2027 sẽ bắt buộc lắp camera. Cách phân biệt này rất quan trọng để học sinh, phụ huynh không nhầm giữa định hướng chính sách và yêu cầu đã có hiệu lực. Tuy vậy, việc Bộ đưa các phương án vào bàn thảo cho thấy chống gian lận thi đang được xem là nhiệm vụ cần xử lý từ khâu tổ chức, chứ không chỉ trông chờ vào việc phát hiện vi phạm sau kỳ thi.
Trộn thí sinh nhằm giảm nguy cơ thông đồng
Một hướng được đề xuất là sắp xếp thí sinh đến từ nhiều trường THPT tại cùng một điểm thi, thay vì để một điểm tập trung chủ yếu học sinh của một trường như cách làm ở một số địa phương. Bộ cho rằng phương án này có thể giảm rủi ro nảy sinh tiêu cực khi thí sinh và người làm nhiệm vụ quen biết nhau. Đây là thay đổi có lý do rõ ràng: hạn chế các mối quan hệ riêng tác động đến việc coi thi, đồng thời phân tán khả năng phối hợp gian lận trong cùng một nhóm trường. Nhưng trộn thí sinh cũng không thể áp dụng máy móc. Khoảng cách đi lại, điều kiện điểm thi và đặc thù địa phương vẫn ảnh hưởng trực tiếp đến học sinh và gia đình. Theo Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng, duy trì phương thức tổ chức hiện hành giúp giảm áp lực, chi phí và thời gian đi lại cho học sinh, gia đình. Nếu địa phương không thể bố trí thí sinh liên trường, phương án sẽ cần được xem xét với ý kiến Ban Chỉ đạo thi cấp tỉnh. Bài toán đúng không phải chọn giữa an toàn và thuận tiện, mà là cân bằng cả hai.
Camera cần đi cùng trách nhiệm của người coi thi
Bộ cũng đề xuất nghiên cứu lắp camera tại phòng thi và các khu vực tổ chức thi. Hình ảnh có thể hỗ trợ giám sát, hậu kiểm, xác minh dấu hiệu vi phạm và xử lý khi cần. Một số phương án được nêu tại hội nghị còn gồm thiết bị quét an ninh cầm tay để phát hiện thiết bị điện tử gian lận công nghệ cao. Công nghệ có thể tạo thêm bằng chứng và giúp làm rõ diễn biến, nhưng không thay thế được cán bộ coi thi có năng lực, tập huấn đầy đủ và ý thức trách nhiệm. Bộ đặt vấn đề siết việc lựa chọn, bố trí người làm thi, tăng kiểm tra chéo và xử lý nghiêm vi phạm. Đây là điều kiện cần: camera chỉ có ích nếu dữ liệu được quản lý, kiểm tra và sử dụng đúng quy trình; trách nhiệm cá nhân cũng phải rõ ràng khi xảy ra sai phạm. Nếu chỉ bổ sung thiết bị mà buông lỏng khâu con người, kỳ thi khó có thể an toàn hơn một cách bền vững.
Sai phạm năm 2026 thúc đẩy việc rà soát quy chế
Các đề xuất xuất hiện sau những vấn đề của kỳ thi năm 2026, trong đó có sai phạm nghiêm trọng tại điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang, khiến cơ quan chức năng phải xử lý và tổ chức thi lại cho thí sinh liên quan. Kỳ thi có hơn 1,2 triệu thí sinh; số trường hợp bị đình chỉ tăng từ 41 năm 2025 lên 89 năm 2026. Bộ cũng chỉ ra hạn chế ở khâu in sao đề, gian lận bằng công nghệ cao và xử lý vi phạm quy chế. Quy mô kỳ thi khiến một lỗ hổng ở một điểm thi có thể làm suy giảm niềm tin vào kết quả chung. Bước tiếp theo là tổng hợp ý kiến địa phương và hoàn thiện quy chế, đồng thời cụ thể hóa yêu cầu tại Chỉ thị số 37/CT-TTg ngày 20.10.2026 về tăng cường phòng, chống gian lận trong thi cử, kiểm tra và đánh giá. Kết luận cần giữ rõ: siết giám sát là cần thiết, nhưng các phương án chỉ trở thành nghĩa vụ khi quy chế chính thức được ban hành.
