Đừng nối tiếp buổi tập bằng phòng xông nóng
Xông hơi sau tập thể dục là việc tiếp xúc với nhiệt độ cao ngay sau vận động, khi cơ thể còn nóng, mất nước và chưa kịp ổn định nhịp tim, thân nhiệt cùng lượng điện giải. Đây không phải bước phục hồi bắt buộc, và làm ngay sau buổi tập nặng có thể biến cảm giác thư giãn thành một rủi ro sức khỏe nghiêm trọng. Khi cơ thể đã mất nhiều nước qua mồ hôi, tiếp tục ở trong môi trường nóng có thể khiến tình trạng mất nước nặng hơn, gây rối loạn điện giải và tăng gánh nặng cho tuần hoàn, thận. Vì vậy, đừng xem phòng xông là phần thưởng mặc định sau khi đá bóng, chơi pickleball hay tập gym. Ưu tiên nghỉ ngơi, hạ nhiệt và bù nước trước; nếu vẫn muốn xông, hãy cân nhắc tình trạng hồi phục thay vì cố chịu nóng.
Một ca nguy kịch cho thấy hậu quả không thể xem nhẹ
Một người đàn ông 73 tuổi được đưa vào bệnh viện trong tình trạng hôn mê sâu, sốc nhiệt và suy đa tạng sau khi tập thể dục rồi xông hơi hơn một giờ. Đánh giá chuyên sâu ghi nhận sốc nhiệt, tổn thương gan và thận cấp, tiêu cơ vân, rối loạn đông máu cùng các biến chứng khác; người bệnh cần thở máy, thuốc vận mạch và lọc máu liên tục. Ca bệnh này không chứng minh mọi lần xông hơi sau tập đều dẫn đến hậu quả tương tự, nhưng là lời cảnh báo rõ ràng: sốc nhiệt nguy hiểm có thể đi cùng tổn thương nhiều cơ quan và đòi hỏi hồi sức tích cực. Tổn thương cơ nghiêm trọng sau vận động cũng có thể giải phóng chất gây hại cho thận, dẫn đến tổn thương thận cấp và phải lọc máu. Đây không phải cái giá chấp nhận được cho vài phút thư giãn.
Khoảng nghỉ và cách phục hồi an toàn hơn
Sau tập cường độ cao, hãy để cơ thể hồi phục trước khi cân nhắc xông hơi: nghỉ ngơi, bù đủ nước và điện giải, chờ nhịp tim trở về bình thường, thân nhiệt hạ và cơ thể cảm thấy thư giãn. Bác sĩ cho biết khoảng nghỉ 2–3 giờ sau vận động có thể phù hợp, nhưng cần điều chỉnh theo sức khỏe và mức hồi phục của từng người. Đây là mốc tham khảo, không phải giấy bảo đảm rằng ai cũng đã sẵn sàng xông. Nếu vẫn còn khát nhiều, choáng, mệt lả hoặc chưa hạ nhiệt, hãy bỏ qua phòng xông và tiếp tục nghỉ. Nếu quyết định xông, không cố kéo dài; khuyến cáo được nêu là tối đa 15 phút. Phục hồi sau tập luyện nên bắt đầu bằng làm mát, nghỉ ngơi và bù dịch, không phải thêm một thử thách nhiệt cho cơ thể.
Ai cần thận trọng và khi nào phải gọi cấp cứu
Người cao tuổi và người có bệnh nền cần dè chừng hơn, nhất là người mắc tăng huyết áp, bệnh tim mạch, rối loạn nhịp tim, bệnh thận hoặc có nguy cơ đột quỵ. Người đang dùng thuốc có thể ảnh hưởng đến khả năng điều hòa thân nhiệt cũng nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi kết hợp tập luyện với xông hơi. Dừng ngay nếu xuất hiện chóng mặt, đau đầu, buồn nôn, yếu lả, lú lẫn hoặc ngất. Nếu người bệnh rối loạn ý thức, co giật hay bất tỉnh, hãy gọi cấp cứu, đưa họ ra khỏi nơi nóng và làm mát cơ thể trong lúc chờ nhân viên y tế. Tránh xông một mình khi đang kiệt sức: nếu xảy ra biến cố, sự chậm trễ trong phát hiện và trợ giúp có thể khiến tình hình nguy hiểm hơn.
