Công nghệ bước ra khỏi phòng triển lãm
Robot thông minh là những thiết bị có thể cảm nhận, xử lý thông tin và thực hiện nhiệm vụ hoặc tương tác với con người, từ pha chế đồ uống đến hỗ trợ công việc thường ngày. Khi chúng xuất hiện giữa phố đi bộ Nguyễn Huệ, khái niệm vốn dễ bị xem là xa vời bỗng trở thành điều người dân có thể tận mắt chứng kiến và thử sức. Tối 26/10, GRECO 2026 khai mạc tại trung tâm TPHCM, đưa robot pha cà phê, đá bóng và nhảy múa đến trước đông đảo khách tham quan. Sức hút của những màn diễn không chỉ nằm ở yếu tố giải trí: chúng giúp công nghệ AI hiện diện trong không gian công cộng, nơi người dân có thể quan sát thay vì chỉ nghe giới thiệu. Đó là cách tiếp cận thuyết phục hơn một dãy thiết bị nằm sau tủ kính.
GRECO 2026 diễn ra đến ngày 29/10, mở cửa từ 10h đến 22h trên diện tích khoảng 11.000m² tại phố đi bộ Nguyễn Huệ. Đặt sự kiện giữa trung tâm đông người khiến công nghệ cao gặp đúng công chúng rộng rãi, thay vì chỉ giới chuyên môn. Theo tôi, giá trị đáng kể của lựa chọn địa điểm này là biến việc xem công nghệ thành một phần tự nhiên của buổi dạo phố.
Trải nghiệm robot bằng mắt, tay và giọng nói
Khu trình diễn robot rộng 600m² thu hút khách bằng nhiều hoạt động tương tác: xem robot hình người nhảy theo nhạc Việt, robot K1 sút bóng, thử điều khiển bằng giọng nói, chơi cờ và thưởng thức cà phê do máy pha. Triển lãm còn có robot vệ sinh, giao nhận và những thiết bị tự động hóa phục vụ đời sống. Những trải nghiệm robot ấy làm rõ một điều mà bảng thông số khó truyền tải: máy có thể đáp lại lời nói, bắt tay hay thực hiện một nhiệm vụ trước mắt người xem. Một khách tham quan, chị Chu Thị Thắm ở phường Thủ Đức, chia sẻ rằng cái bắt tay có cảm giác khá chân thực khi robot siết tay đáp lại. Khoảnh khắc ấy đưa cuộc trò chuyện về AI từ chuyện tương lai sang câu hỏi gần gũi hơn: robot có thể hỗ trợ con người ở đâu?
Câu trả lời không nằm riêng ở sân khấu trình diễn. Robot lễ tân, hướng dẫn, dọn dẹp và giao hàng được giới thiệu như những ứng dụng trong thương mại, dịch vụ và sinh hoạt. Các màn diễn vì thế có ích nhất khi khơi gợi hình dung về công việc cụ thể, chứ không chỉ gây ngạc nhiên trong vài phút. Chúng cũng cho thấy robot có thể nhận phần việc lặp lại, để con người tập trung hơn vào nhiệm vụ cần kỹ năng và phán đoán.
Từ màn diễn đến năng lực ứng dụng
GRECO không chỉ dành chỗ cho robot. Sự kiện giới thiệu nhiều công nghệ cao như trí tuệ nhân tạo, vi mạch bán dẫn, tự động hóa, in 3D, vật liệu mới, năng lượng tái tạo và nông nghiệp công nghệ cao. Những ví dụ khác mở rộng cách nhìn về ứng dụng: chó robot cứu hộ có thể khảo sát địa hình, tìm đường và xác định vị trí người gặp nạn trong khu vực chật hẹp; triển lãm cũng có thiết bị không người lái và máy cạo mủ cao su tự động. Từ quầy cà phê đến cứu hộ và sản xuất, robot không phải một màn trình diễn đơn lẻ mà là nhóm công cụ có thể phục vụ nhiều nhu cầu. Điều đáng mong đợi là người dân được thấy cả công nghệ gần gũi lẫn những ứng dụng giải quyết vấn đề thực tế.
Tuy vậy, trưng bày thiết bị không đồng nghĩa với việc ứng dụng đã sẵn sàng ở mọi nơi. Để công nghệ phát huy hiệu quả, cần đào tạo nhân lực, kết nối nghiên cứu với doanh nghiệp và xác định đúng nhu cầu thực tế. Đây là điểm đáng lưu tâm: robot chỉ hữu ích khi có người biết vận hành, sửa chữa và điều chỉnh chúng cho phù hợp công việc. Năng lực phần mềm và thuật toán điều khiển của kỹ sư Việt Nam được nhận định đã đạt trình độ tương đương các giải pháp thương mại trong khu vực, nhưng để biến lợi thế đó thành sản phẩm dùng được rộng rãi vẫn cần đầu tư vào con người và môi trường triển khai.
Giá trị thật nằm ở bước tiếp theo
GRECO 2026 cũng tạo không gian kết nối doanh nghiệp, công nghệ và thị trường, hướng tới thay đổi cách sản xuất theo hướng bền vững và giúp người dân tiếp cận tiêu dùng xanh. Trong lĩnh vực robot, các đơn vị công bố hợp tác phát triển hệ sinh thái tại Việt Nam và ký thỏa thuận mua sắm tập trung với nhu cầu dự kiến 1.000 robot. Con số này cho thấy sự quan tâm thương mại đang hình thành, nhưng bản thân việc mua sắm không bảo đảm công nghệ sẽ tạo ra giá trị nếu thiếu nhân lực và bài toán ứng dụng rõ ràng. Doanh nghiệp, trường đại học và viện nghiên cứu cần cùng tham gia đào tạo người vận hành, sửa chữa và tối ưu robot.
Điểm sáng của sự kiện không phải lời hứa rằng máy móc sẽ thay con người, mà là cơ hội để công chúng thấy cách công nghệ có thể hỗ trợ công việc và đời sống. Robot pha cà phê, đá bóng hay nhảy múa khiến AI dễ tiếp cận; những ví dụ về cứu hộ, vệ sinh và giao nhận gợi mở công dụng thiết thực hơn. Khi màn trình diễn được nối tiếp bằng đào tạo, hợp tác và ứng dụng đúng nhu cầu, trải nghiệm tại phố đi bộ mới trở thành bước đầu của thay đổi thật.
