Từ “người đến sau” đến tham vọng trung tâm xuất khẩu ô tô ASEAN
Việc xe buýt Việt Nam do Kim Long Motor sản xuất chính thức hiện diện tại thị trường Thái Lan thông qua đối tác Kijsetthi Mobility thể hiện một bước chuyển từ xuất khẩu đơn lẻ sang chiến lược tham gia sâu vào chuỗi giá trị sản xuất và xuất khẩu ô tô ASEAN với tham vọng xây dựng năng lực cạnh tranh khu vực bền vững.
Điểm nhấn không nằm ở vài đơn hàng thử nghiệm, mà ở cách Kim Long Motor chọn Thái Lan – trung tâm công nghiệp ô tô của khu vực – làm “bàn đạp” chiến lược. Ngày 15/9 tại Bangkok, doanh nghiệp phối hợp cùng Kijsetthi Mobility tổ chức lễ ra mắt các mẫu xe buýt mang thương hiệu Kim Long tại thị trường Thái Lan. Trước đó, ngày 10/9, họ đã bàn giao lô 9 xe buýt đô thị thuần điện KIMLONGB30-EV cho Công ty TNHH INNOPOWER của Thái Lan. Trong bối cảnh ngày càng nhiều doanh nghiệp Việt tìm kiếm cơ hội ở các thị trường ASEAN lân cận, lựa chọn đi thẳng vào một sân chơi khó như Thái Lan cho thấy Kim Long chấp nhận cạnh tranh trực diện thay vì “đi đường vòng”.
Hợp tác với Kijsetthi Mobility: Lợi thế bản địa hóa và dịch vụ 24/7
Nếu chỉ mang xe sang bán, Kim Long Motor khó có cửa tại một thị trường đã quen với các thương hiệu lớn. Điểm khác biệt là họ gắn chiến lược xuất khẩu với một mạng lưới bản địa hóa sâu. Từ tháng 4, Kijsetthi Mobility trở thành nhà phân phối ủy quyền của Kim Long Motor, triển khai hệ thống bán hàng và dịch vụ hậu mãi trên toàn quốc. Đối tác đã hoàn thiện showroom, trạm dịch vụ ủy quyền và kho phụ tùng chính hãng, hỗ trợ kỹ thuật và bảo hành 24/7 để trấn an các doanh nghiệp vận tải Thái Lan khi đầu tư vào xe buýt Việt Nam.
Lựa chọn này không chỉ xử lý bài toán niềm tin, mà còn xây nền cho cạnh tranh dài hạn. Các mẫu xe buýt được nghiên cứu, thiết kế riêng để tối ưu theo nhu cầu và đặc thù vận tải của thị trường Thái Lan. Đây là điểm Kim Long khôn ngoan hơn nhiều chiến lược xuất khẩu “đem nguyên mẫu trong nước sang bán” vốn dễ thất bại. Bằng chứng là ngay tại lễ ra mắt, Kijsetthi Mobility đã nhận đơn đặt hàng 50 xe buýt Kim Long từ các doanh nghiệp vận tải bản địa – con số cho thấy thị trường không chỉ tò mò mà đã sẵn sàng chi tiền.
Lộ trình hai giai đoạn: từ CBU sang CKD và tham vọng trung tâm sản xuất
Kim Long Motor không che giấu tham vọng dài hơi: Thái Lan không chỉ là nơi tiêu thụ mà là “cứ điểm” sản xuất cho cả khu vực. Giai đoạn 1, doanh nghiệp tập trung đưa các dòng xe buýt sử dụng động cơ đốt trong chuẩn Euro 5 và xe điện vào thị trường Thái Lan, đồng thời phát triển mạng lưới phân phối và dịch vụ sau bán hàng. Họ đặt mục tiêu bán 300 xe trong năm đầu tiên – một mục tiêu vừa đủ tham vọng, vừa tránh “thổi phồng” khả năng cung ứng.
Sang giai đoạn 2, kế hoạch là chuyển từ xuất khẩu xe nguyên chiếc (CBU) sang sản xuất, lắp ráp CKD tại Thái Lan với tỷ lệ nội địa hóa từ 50% trở lên. Hai bên dự kiến thành lập liên doanh để triển khai nhà máy, hướng tới mục tiêu giai đoạn 2027–2030 đưa Thái Lan trở thành một trong những trung tâm sản xuất và xuất khẩu chiến lược của Kim Long Motor tại ASEAN, đồng thời phát triển chuỗi cung ứng và công nghiệp hỗ trợ tại địa phương. Về bản chất, đây là bước dịch chuyển từ doanh nghiệp xuất khẩu xe buýt Việt Nam sang một “người chơi khu vực” trong chuỗi xuất khẩu ô tô ASEAN.
Ý nghĩa với xe buýt Việt Nam và động lực xuất khẩu khu vực
Sự kiện ra mắt xe buýt Việt Nam tại Bangkok diễn ra đúng dịp kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam – Thái Lan, được xem như minh chứng cho hợp tác kinh tế sâu hơn giữa hai nước. Nhưng ở góc độ ngành, giá trị lớn hơn nằm ở việc một doanh nghiệp Việt trong lĩnh vực ô tô thương mại dám bước ra khỏi “vùng an toàn”, chuyển từ mô hình xuất khẩu sản phẩm sang hợp tác phân phối, sản xuất và hướng tới xuất khẩu nội khối.
Kim Long Motor hiện tập trung vào xe buýt, xe tải và xe sử dụng năng lượng mới. Tỷ lệ nội địa hóa xe buýt động cơ diesel đã đạt 90%, xe thuần điện đạt 60% và đặt mục tiêu nâng lên 90% vào cuối năm 2026. Điều này cho thấy khi doanh nghiệp Việt nâng được “hàm lượng Việt Nam” trong sản phẩm, xuất khẩu ô tô ASEAN không còn là mục tiêu xa vời. Việc mở rộng hoạt động tại Thái Lan, trong đó hướng tới sản xuất, lắp ráp và xuất khẩu, cho thấy tiềm năng để các doanh nghiệp Việt tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị sản xuất ô tô trong khu vực. Nếu Kim Long thành công, đây có thể trở thành mô hình tham chiếu cho những nhà sản xuất xe thương mại Việt Nam khác.
