Từ lợi thế địa lý đến tham vọng hành lang kinh tế Việt-Trung-Lào
Điện Biên trở thành cầu nối giao thương ba nước là quá trình tỉnh này dùng vị trí tiếp giáp Lào và Trung Quốc, cùng hệ thống cửa khẩu biên giới Điện Biên, để xây dựng hành lang kinh tế Việt-Trung-Lào, phát triển giao thương xuyên biên giới, thu hút đầu tư và hình thành chuỗi cung ứng xuyên biên giới gắn với du lịch liên vùng. Điện Biên không còn muốn được nhắc đến chỉ như một địa danh lịch sử, mà như một điểm nút kinh tế mới trên bản đồ hợp tác kinh tế khu vực. Việc tổ chức Hội nghị Xúc tiến Đầu tư Quốc tế với Vân Nam và Luông Pha Băng cho thấy tỉnh chủ động định vị mình là “cửa ngõ giao thương, hội tụ cơ hội đầu tư”. Câu hỏi không phải là Điện Biên có lợi thế hay không, mà là tỉnh sẽ dùng lợi thế địa lý để tạo ra giá trị kinh tế cụ thể như thế nào.
Hội nghị xúc tiến đầu tư: Đặt nền cho chuỗi cung ứng xuyên biên giới
Hội nghị Xúc tiến Đầu tư Quốc tế giữa Điện Biên, Vân Nam và Luông Pha Băng là bước đi chính trị – kinh tế nhằm biến biên giới thành không gian hợp tác. Bí thư Tỉnh ủy Trần Tiến Dũng nhấn mạnh Điện Biên là tỉnh duy nhất của Việt Nam cùng chung đường biên với cả Lào và Trung Quốc, đồng thời khẳng định biên giới phải trở thành nơi “những lợi thế riêng được chuyển hóa thành cơ hội phát triển chung”. Ba nhóm ưu tiên – hạ tầng kết nối và logistics, nông nghiệp hàng hóa gắn kinh tế xanh, du lịch lịch sử – văn hóa – sinh thái – cho thấy tư duy chuỗi giá trị chứ không chỉ là mua bán qua cửa khẩu. Theo lãnh đạo tỉnh, trong 9 tháng, tăng trưởng kinh tế đạt 9,81% và 31 dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư, tạo nền cho việc kéo thêm dòng vốn vào các ngành gắn với giao thương xuyên biên giới.
Hội chợ thương mại quốc tế: Thử nghiệm thị trường cho hành lang kinh tế
Nếu hội nghị xúc tiến đầu tư là sân chơi của các nhà hoạch định chính sách, thì Hội chợ Thương mại quốc tế Điện Biên 2026 là nơi kiểm chứng sức sống thị trường. Hơn 120 doanh nghiệp, hợp tác xã với hơn 230 gian hàng, trong đó có sự tham gia của doanh nghiệp Lào và Trung Quốc, cho thấy nhu cầu giao thương xuyên biên giới không chỉ nằm trên văn bản. Các sản phẩm như mắc ca, cà phê, nông sản, OCOP được đưa vào một không gian chung, nơi các bên có thể bắt đầu hình thành chuỗi liên kết sản xuất – tiêu thụ. Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Lò Văn Cương thẳng thắn coi hội chợ là cơ hội để xây dựng hệ thống phân phối và chuỗi liên kết bền vững. Nếu những kết nối này được duy trì sau hội chợ, chúng sẽ trở thành những mắt xích đầu tiên của chuỗi cung ứng xuyên biên giới mà Điện Biên đang hướng tới.
Chiến lược ba trụ cột: Hạ tầng, nông nghiệp xanh, du lịch liên vùng
Điện Biên không thể trở thành cầu nối giao thương ba nước nếu chỉ dựa vào vị trí địa lý. Chiến lược ba trụ cột mà tỉnh xác định là nỗ lực cụ thể hóa hành lang kinh tế Việt-Trung-Lào. Thứ nhất, phát triển hạ tầng kết nối, logistics, thương mại biên giới và công nghiệp chế biến để giảm điểm nghẽn vận tải, kho bãi, cửa khẩu, tạo nền cho chuỗi cung ứng xuyên biên giới. Thứ hai, nông nghiệp hàng hóa, chế biến sâu gắn với kinh tế xanh nhằm nâng giá trị nông sản, thay vì xuất thô qua biên giới. Thứ ba, du lịch lịch sử, văn hóa, sinh thái và nghỉ dưỡng liên kết với Luông Pha Băng và Vân Nam để tạo sản phẩm liên vùng. Khi các tuyến du lịch kết nối di sản, văn hóa và cảnh quan ba địa phương được hình thành, Điện Biên sẽ có thêm nguồn thu dịch vụ, đồng thời củng cố vị thế là điểm đến chiến lược cho nhà đầu tư.
Từ cam kết tới hành động: Điều kiện để Điện Biên bứt phá
Điện Biên đã gửi đi nhiều thông điệp đẹp về hợp tác kinh tế khu vực, nhưng sức nặng sẽ nằm ở khả năng biến cam kết thành hành động. Lãnh đạo tỉnh khẳng định lấy sự hài lòng và thành công của doanh nghiệp làm thước đo điều hành, đồng thời nhấn mạnh cải cách hành chính, công khai quy hoạch, cải thiện môi trường đầu tư. Về phía Trung ương, Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ đề nghị ba địa phương rà soát điểm nghẽn giao thông, cửa khẩu và logistics, phân định rõ việc thuộc thẩm quyền địa phương, liên vùng và nội dung cần kiến nghị. Nếu Điện Biên xử lý được những nút thắt này, cửa khẩu biên giới Điện Biên sẽ không chỉ là nơi thông quan hàng hóa, mà là điểm khởi đầu của các chuỗi giá trị khu vực. Khi đó, hành lang kinh tế Việt-Trung-Lào sẽ không còn là khẩu hiệu, mà là động lực tăng trưởng mới cho tỉnh và cả vùng Tây Bắc.
