Ngày Văn hóa Việt Nam, từ sân khấu lớn đến không gian cộng đồng
Ngày Văn hóa Việt Nam là dịp tôn vinh các giá trị văn hóa dân tộc và kết nối người Việt trong nước với cộng đồng ở nước ngoài qua những hình thức gặp gỡ, biểu đạt khác nhau. Hai sự kiện năm nay cho thấy ngày lễ có thể vừa là đại nhạc hội quy mô lớn, vừa là không gian để kiều bào gặp nhau và gìn giữ bản sắc.
Tại Hà Nội, chương trình nghệ thuật Mỹ Đình dự kiến bắt đầu lúc 20h ngày 24-11-2026 ở Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình, phường Từ Liêm, với quy mô khoảng 50.000 người. Trong khi đó, Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc và Ngày Văn hóa Việt Nam tại châu Âu khai mạc ở Praha, quy tụ đại diện người Việt đến từ 29 quốc gia. Đặt cạnh nhau, hai sự kiện không phải bản sao của cùng một lễ hội: một bên hướng tới công chúng đông đảo trong nước, bên kia tạo điểm hẹn xuyên biên giới cho cộng đồng xa quê.
Mỹ Đình chọn sức lan tỏa của một đại sự kiện
Điểm mạnh của chương trình tại Mỹ Đình là khả năng biến một thông điệp văn hóa thành trải nghiệm chung cho hàng chục nghìn khán giả. Kế hoạch dự kiến kết hợp nghệ thuật truyền thống, nghệ thuật đương đại và công nghệ sân khấu hiện đại, đan xen pháo hoa; thời lượng tối đa không quá 120 phút. Cách dàn dựng này có thể đưa dòng chảy văn hóa từ cội nguồn đến hiện tại lên một sân khấu lớn, nhưng quy mô cũng đặt ra giới hạn: một chương trình hai giờ khó có thể đại diện trọn vẹn cho sự đa dạng văn hóa Việt Nam.
Việc truyền hình trực tiếp và lắp đặt một số màn hình LED phục vụ người dân ở vùng xa trung tâm giúp mở rộng khả năng tiếp cận ngoài khán đài. Đây là lựa chọn hợp lý cho một sự kiện đặt trọng tâm vào sức lan tỏa: khán giả không nhất thiết phải có mặt tại sân vận động mới được theo dõi. Tuy vậy, sức hút của sân khấu lớn chỉ phát huy trọn vẹn khi phần trình diễn có chiều sâu, chứ không chỉ dựa vào quy mô và hiệu ứng.
Ở Praha, trọng tâm là gặp gỡ và trao truyền bản sắc
Ngày hội người Việt châu Âu chọn cách tiếp cận gần gũi hơn: đưa cộng đồng từ 29 quốc gia về cùng một không gian tại Trung tâm Thương mại Sapa ở Praha. Đây là lần đầu sự kiện được tổ chức tại châu Âu, với mục tiêu tăng gắn kết, gìn giữ bản sắc và khơi dậy tình yêu quê hương trong các thế hệ người Việt ở nước ngoài. Nếu Mỹ Đình tạo một khoảnh khắc chung cho đám đông, ngày hội ở Praha đặt giá trị vào những cuộc gặp, giao lưu và chia sẻ giữa đồng bào.
Điểm nhấn “Đại lộ Đại đoàn kết dân tộc” tái hiện hình ảnh Việt Nam qua biểu tượng ba miền, bản đồ đất nước và hình ảnh 54 dân tộc. Cùng với quan họ Bắc Ninh, âm hưởng Tây Nguyên, nhạc cụ dân tộc và giới thiệu ẩm thực, không gian này đặc biệt có ý nghĩa với lớp trẻ sinh ra, lớn lên tại châu Âu: lịch sử, địa lý và bản sắc được tiếp cận bằng hình ảnh, âm thanh và trải nghiệm. Đây là ưu thế mà một sân khấu trình diễn đơn lẻ khó thay thế.
Hai hình thức, cùng hướng về sự gắn kết
Sự đối chiếu giữa Hà Nội và Praha cho thấy Ngày Văn hóa Việt Nam không cần một khuôn mẫu duy nhất. Chương trình nghệ thuật Mỹ Đình dùng sân khấu, công nghệ và truyền hình để đưa văn hóa đến lượng khán giả lớn; ngày hội tại châu Âu dùng không gian cộng đồng để nối người Việt ở nhiều quốc gia với quê hương và giữa các thế hệ với nhau. Một hình thức tạo độ phủ, hình thức kia tạo cơ hội tương tác và trao truyền.
Điều đáng kỳ vọng là mỗi sự kiện giữ đúng thế mạnh của mình: Mỹ Đình cần cân bằng hiệu ứng hiện đại với nội dung giàu bản sắc, còn ngày hội ở châu Âu cần biến sự gặp gỡ thành mối liên kết bền hơn sau lễ khai mạc. Hai cách tổ chức cùng nhắc rằng văn hóa không chỉ được xem trên sân khấu; nó còn được duy trì qua tiếng Việt, ký ức chung và những dịp cộng đồng cùng hiện diện. Đó là lý do hai sự kiện, dù khác quy mô và địa điểm, bổ sung cho nhau trong lời chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam.
