Phim tài liệu Lisa và cú soi chiếu hiếm hoi vào hệ thống K-pop
‘Always Lalisa’ là bộ phim tài liệu theo chân Lisa – em út BLACKPINK – trong một năm cô tạm dừng hoạt động nhóm để phát triển sự nghiệp độc lập, qua đó hé lộ cách ngành công nghiệp K-pop đào tạo khắc nghiệt, kiểm soát hình ảnh và đời tư, cũng như cái giá tâm lý mà một sao K-pop phải trả sau ánh hào quang. Điều đáng nói là bộ phim tài liệu Lisa không chọn góc nhìn trung tính. Nó gần như là một bản cáo trạng nhẹ nhàng nhưng rõ ràng về sự vận hành của hệ thống K-pop đào tạo: biến thiếu niên thành siêu sao, đồng thời bó hẹp họ bằng hợp đồng, kỳ vọng và những quy chuẩn hình tượng cứng nhắc. Với thời lượng 97 phút, Always Lalisa không chỉ kể lại một năm nhiều quyết định táo bạo trong sự nghiệp Lisa, mà còn ép người xem phải tự hỏi: chúng ta đang yêu chính con người thật của thần tượng, hay một sản phẩm được thiết kế kỹ lưỡng bởi hệ thống?
Quá trình K-pop đào tạo: từ thiếu nữ Thái Lan đến sản phẩm toàn cầu
Always Lalisa làm đúng điều người hâm mộ K-pop thường được khuyên đừng nghĩ tới: cho thấy sao K-pop cuộc sống thực khác xa hình ảnh hoàn hảo trên sân khấu. Lisa rời Thái Lan sang Hàn Quốc khi mới 14 tuổi để trở thành thực tập sinh; hành trình ấy được cô nhớ lại với nước mắt, những video biểu diễn gửi cấp trên mỗi tháng và các nhận xét có thể “đánh giá lại” cả tương lai sự nghiệp. Đây là mặt tối ít khi được ngành chấp nhận nói thẳng: K-pop đào tạo không chỉ là luyện hát, nhảy, mà là rèn một cách thần tượng phải tồn tại trước công chúng, từ gương mặt, vóc dáng đến cách phát ngôn. Wendy Sue Kim – đạo diễn Always Lalisa – nhấn mạnh ê-kíp muốn tiếp cận “Lisa mà khán giả chưa từng thấy”, tức phiên bản chưa bị nhào nặn hoàn toàn bởi hệ thống âm nhạc đã đào tạo cô. Câu nói này chính là bản tóm tắt trung thực nhất về cách K-pop đối xử với cá tính: ưu tiên hình tượng trước con người.
Kiểm soát hình ảnh, đời tư và mối quan hệ độc hại với fandom
Phần gây tranh luận nhất của Always Lalisa nằm ở cách phim cho thấy khoảng cách giữa hình ảnh công khai và đời sống riêng tư của sao K-pop cuộc sống thực. Lisa thẳng thắn nói trong văn hóa K-pop, nghệ sĩ “không thể hẹn hò” công khai; những mối quan hệ của cô buộc phải bí mật vì lo ngại sẽ làm suy giảm sức hút của BLACKPINK. Điều này không chỉ là luật bất thành văn, mà là minh họa sống động cho việc đời tư bị coi là rủi ro thương mại. Phim còn dùng các bình luận công kích Lisa trên mạng xã hội để phơi bày mặt độc hại của fandom: từ việc miệt thị tài năng đến việc xúc phạm xuất thân Thái Lan của cô. Trên sân khấu Coachella, Lisa nhận biển cổ vũ; nhưng trên mạng, cô là mục tiêu của quấy rối. Sự đối lập giữa hai không gian ấy là câu trả lời rõ nhất cho câu hỏi: hệ thống K-pop đào tạo ra ngôi sao, nhưng gần như bỏ mặc họ trước bạo lực lời nói.
Một năm bước ngoặt: Lisa giành lại quyền định nghĩa chính mình
Thay vì chỉ là một BLACKPINK tài liệu ăn theo danh tiếng nhóm, Always Lalisa tập trung vào năm Lisa tạm rời lịch trình lưu diễn để tự thiết lập đường đi riêng: thành lập công ty LLOUD, làm album Alter Ego, diễn xuất trong The White Lotus và chuẩn bị cho sân khấu solo tại Coachella. Đây là giai đoạn Lisa phải đối mặt với nỗi sợ tự mình làm chủ sân khấu, không còn “lá chắn” của thương hiệu nhóm. Đạo diễn kể rằng một cảnh bình thường như Lisa chơi bowling lại là khoảnh khắc bà thấy cô tự do và hạnh phúc nhất – một Lisa không bị động tác, trang phục hay góc quay áp đặt. Trong phim, ca khúc Dream lấy cảm hứng từ mối quan hệ bí mật, và Lisa còn liên hệ “người cũ” để xin phép trước khi phát hành, với điều kiện danh tính không bị lộ. Sự tôn trọng ấy cho thấy nỗ lực của cô: vừa thoát khỏi vòng kiểm soát đời tư, vừa không làm tổn thương người khác, dù chính mình đã bị tổn thương bởi hệ thống.
Từ thảm đỏ TIFF đến rạp chiếu: bước tiến của phim tài liệu về idol
Việc Always Lalisa ra mắt thế giới tại Liên hoan phim Quốc tế Toronto với Lisa xuất hiện trên thảm đỏ không chỉ là khoảnh khắc một idol K-pop tham gia sân chơi điện ảnh; đó là sự công nhận quốc tế cho nỗ lực kể lại câu chuyện cá nhân trong khung cảnh một ngành công nghiệp khổng lồ. Phim sẽ được chiếu rộng rãi toàn cầu từ ngày 12/10, mở cửa cho khán giả ngoài fanbase Blackpink tiếp xúc với những mặt chưa từng thấy của một hệ thống vốn kín tiếng và được thần thánh hóa. Dù có đánh giá khắt khe chấm B-, hay những bài nhận định cho rằng phim mới chỉ ghi lại một giai đoạn ngắn trong sự nghiệp Lisa, điểm chung là giới phê bình đều nhìn nhận Always Lalisa như một nỗ lực đáng kể để bóc tách hình ảnh siêu sao toàn cầu, nhằm hiện lên một người phụ nữ với nỗi sợ, niềm vui và lo âu rất đời thường. Câu hỏi còn lại thuộc về người xem: sau khi thấy rõ cơ chế đào tạo và kiểm soát hình ảnh, chúng ta có còn muốn duy trì những kỳ vọng phi thực tế lên thần tượng nữa hay không?
