Thời tiết đổi nhanh khiến cơ thể phải gắng sức
Thay đổi nhiệt độ trong ngày là sự chênh lệch giữa lúc trời lạnh và khi ấm lên, buộc cơ thể liên tục điều chỉnh để giữ thân nhiệt ổn định. Với người cao tuổi, đợt lạnh kèm mưa không chỉ gây khó chịu mà còn có thể làm tăng nguy cơ bệnh hô hấp và tim mạch. Sức đề kháng suy giảm khiến cơ thể dễ nhiễm virus, vi khuẩn hơn; không khí lạnh cũng tác động bất lợi lên đường hô hấp và có thể làm bệnh mạn tính tái phát. Khi nhiệt độ hạ, mạch máu ngoại biên co lại để hạn chế mất nhiệt, làm tăng sức cản mạch và thêm gánh nặng cho tim, nhất là ở người tăng huyết áp hoặc có bệnh mạch máu. Theo số liệu dự báo được công bố, sáng 9 tháng 11, không khí lạnh ảnh hưởng Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ; nhiệt độ thấp nhất phổ biến 15–18°C, kèm mưa rét.
Cần cảnh giác cả khi ban ngày có nắng nhưng sáng sớm và ban đêm lạnh. Khi độ chênh nhiệt trong 24 giờ lớn, cơ thể phải chuyển liên tục từ giữ nhiệt sang tỏa nhiệt, khiến hệ điều hòa thân nhiệt hoạt động nhiều hơn. Vì vậy, đừng đợi đến lúc rét buốt mới thay đổi cách sinh hoạt: sự chủ động mới là nền tảng của phòng bệnh trời lạnh.
Những thói quen nên bỏ khi trời lạnh
Ra ngoài tập thể dục ngay lúc sáng sớm, đặc biệt khi chưa khởi động, là lựa chọn không đáng đánh đổi đối với người lớn tuổi. Cơ thể vừa thức dậy chưa kịp thích nghi với lạnh; mạch máu co lại có thể làm tăng áp lực lên hệ tim mạch. Thay vì vội ra đường, hãy khởi động nhẹ trong nhà, mặc đủ ấm và chờ cơ thể quen dần với nhiệt độ bên ngoài. Tắm quá muộn trong phòng lạnh cũng khiến thân nhiệt thay đổi đột ngột. Nên tránh tắm khuya, giữ nơi tắm thông thoáng nhưng nhiệt độ tương đối ổn định, đồng thời hạn chế để cơ thể bị lạnh ngay sau khi tắm. Người đang điều trị tăng huyết áp cần tiếp tục dùng thuốc theo chỉ định, không tự ý đổi liều.
Cũng không nên mặc một lớp quần áo dày rồi giữ nguyên cả ngày nếu thời tiết chuyển từ lạnh sang nắng ấm. Mặc quá nóng khi hoạt động có thể khiến cơ thể đổ mồ hôi; quần áo ẩm lại làm tăng nguy cơ nhiễm lạnh. Hãy chọn trang phục dễ điều chỉnh theo nhiệt độ và thay đồ ướt càng sớm càng tốt. Đây là điều dễ bị xem nhẹ, nhưng thích nghi linh hoạt an toàn hơn cố chịu rét hoặc giữ nguyên cách mặc bất kể trời đã đổi.
Giữ ấm đúng cách, chăm sóc hô hấp và tim mạch
Ưu tiên giữ ấm vùng cổ, ngực, lưng, bàn tay và bàn chân; khi ra ngoài lúc sáng sớm hoặc trời mưa, người cao tuổi nên mặc áo khoác, đội mũ, mang tất và quàng khăn. Đeo khẩu trang khi đến bệnh viện, siêu thị hoặc nơi công cộng cũng giúp hạn chế phơi nhiễm tác nhân gây bệnh. Không khí lạnh làm tăng nguy cơ bệnh hô hấp, trong đó có nhiễm trùng và cúm; người có bệnh mạn tính cần để ý triệu chứng bất thường vì nhiễm trùng phối hợp có thể khiến sức khỏe xấu đi.
Ăn uống đủ chất, ưu tiên món nấu chín, mềm và dễ tiêu; bổ sung rau xanh, trái cây giàu vitamin C. Trời lạnh dễ làm giảm cảm giác khát, nhưng thiếu nước có thể khiến niêm mạc đường hô hấp khô và đờm đặc hơn. Hãy uống nước đều trong ngày, ưu tiên nước ấm; trà phù hợp có thể dùng thêm nhưng không thay hoàn toàn nước lọc. Những biện pháp này không thay thế việc khám và điều trị, song giúp hỗ trợ sức khỏe người cao tuổi trong giai đoạn thời tiết thất thường.
Đừng xem nhẹ dấu hiệu bất thường
Số liệu tại một khoa nội tổng hợp ghi nhận lượng bệnh nhân nội trú tăng từ khoảng 50 lên hơn 60 người mỗi ngày khi thời tiết chuyển lạnh. Con số này không có nghĩa mọi trường hợp đều do thời tiết, nhưng là lời nhắc người có bệnh nền nên theo dõi sức khỏe sát hơn. Đặc biệt, người mắc bệnh tim mạch, tăng huyết áp hoặc bệnh hô hấp mạn tính không nên chủ quan trước rét đột ngột hay chênh lệch nhiệt độ lớn.
Nếu xuất hiện khó thở, đau tức ngực, choáng, sốt kéo dài hoặc tình trạng bệnh nền xấu đi, hãy liên hệ cơ sở y tế thay vì tự điều chỉnh thuốc hay chờ triệu chứng tự hết. Kết luận rất rõ: trời lạnh rồi nắng ấm không phải lúc để giữ nguyên thói quen. Mặc phù hợp, làm ấm cơ thể trước khi vận động, tránh tắm khuya lạnh và uống đủ nước là những bước thiết thực để giảm rủi ro.






