AVES Future Mobility Challenge: cuộc thi thiết kế xe điện đặt mục tiêu ra sản phẩm
AVES Future Mobility Challenge là cuộc thi thiết kế xe máy điện thông minh trên phạm vi toàn quốc, tập trung vào việc biến ý tưởng phù hợp với nhu cầu di chuyển thực tế của người Việt thành các mẫu xe có khả năng phát triển thành sản phẩm thương mại thông qua hai hạng mục độc lập Thiết kế Ứng dụng và Thiết kế Ý tưởng.
Điểm then chốt cần nhìn nhận thẳng thắn: đây không chỉ là một cuộc thi thiết kế xe điện để trưng bày đẹp mắt, mà là một “phòng lab mở” nơi startup AVES chủ động tuyển chọn tư duy thiết kế cho chiến lược xe máy điện Việt Nam trong tương lai gần. Cuộc thi thiết kế kiểu dáng xe máy điện tương lai này do Công ty Cổ phần Công nghệ và Năng lượng xanh AVES phối hợp tổ chức cùng một báo điện tử lớn, với tổng giá trị giải thưởng thiết kế lên tới 265 triệu đồng, nhận bài từ 21/9/2026 đến hết 27/10/2026.
Theo thông tin ban tổ chức công bố, “cuộc thi có tổng giá trị giải thưởng 265 triệu đồng trong đó 175 triệu đồng tiền mặt dành cho hai hạng mục thiết kế và giải bình chọn cộng đồng AVES People's Choice”. Việc công bố lịch trao giải vào ngày 5/12/2026 tại Vietnam Mobility Show cho thấy AVES xem đây là sân khấu trình làng nghiêm túc chứ không phải một hoạt động truyền thông mang tính phong trào.
Thiết kế Ứng dụng: từ bản vẽ tới dây chuyền sản xuất
Nếu phải chọn nơi các nhà thiết kế thực dụng nên dồn sức, đó chính là hạng mục Thiết kế Ứng dụng – Professional Design. Đây là bảng đấu mà mỗi đường nét đều phải trả lời câu hỏi: liệu mẫu xe có thể đi thẳng từ bản vẽ vào trung tâm R&D rồi ra dây chuyền sản xuất hay không.
Ở hạng mục này, ban giám khảo nhấn mạnh bốn nhóm tiêu chí: công thái học phù hợp nhân trắc học người Việt; bố trí kết cấu kỹ thuật hợp lý cho khối pin, dây dẫn, ECU/VCU, động cơ; khả năng thích ứng môi trường vận hành như đường ngập nước; và tính kinh tế trong sản xuất hàng loạt, với thiết kế bề mặt nhựa, khung sườn dễ dập khuôn cơ khí, giảm chi phí gia công. Nhóm đối tượng phù hợp là kỹ sư cơ khí ô tô xe máy, nhà thiết kế kiểu dáng công nghiệp, sinh viên kỹ thuật chế tạo máy và các nhà thiết kế sản phẩm tiêu dùng.
Nói thẳng, Thiết kế Ứng dụng là cuộc “sát hạch” xem bạn có hiểu cuộc sống của người đi xe máy Việt Nam tới đâu: từ góc lái, chiều cao yên, khoảng cách tay lái đến sàn để chân cho tới thao tác sạc, tháo lắp pin và khoang cốp. Ai muốn biến mình thành đối tác tiềm năng của một hãng xe điện, đây là sân chơi cần được tiếp cận như một bản đề xuất kỹ thuật – kinh doanh nghiêm túc, chứ không chỉ là poster đẹp.
Thiết kế Ý tưởng: bệ phóng cho tầm nhìn dài hạn
Trái ngược với sự “đầy dây cáp và jig khuôn” của bảng Ứng dụng, Thiết kế Ý tưởng – Open Concept Design được AVES định nghĩa là sân chơi cho những hình thái phương tiện đột phá trong 10–20 năm tới. Đây là nơi các concept artist, sinh viên mỹ thuật công nghiệp, kiến trúc sư trẻ và người đam mê công nghệ tương lai có thể thử nghiệm những cấu trúc xe máy điện Việt Nam không bị trói tay bởi khuôn khổ sản xuất hiện tại.
Tiêu chí chấm điểm tập trung vào sự đột phá về hình thái, khả năng phá vỡ khung hai bánh truyền thống, tích hợp sâu công nghệ thông minh và trí tuệ nhân tạo, cùng việc sử dụng vật liệu xanh tiên tiến như sợi sinh học tái chế hoặc vật liệu siêu nhẹ cấu trúc tổ ong. Bên cạnh đó là giá trị thẩm mỹ và cảm hứng – tác phẩm phải gợi được cảm xúc về một tương lai giao thông xanh, văn minh, bền vững. Hạng mục này cũng khuyến khích thí sinh dùng AI trong nghiên cứu, phát triển và minh họa sản phẩm, miễn là khai báo công cụ sử dụng và chịu trách nhiệm về tính nguyên bản.
Điều đáng khen là AVES không xem AI như kẻ thay thế nhà thiết kế, mà như “bút vẽ mới” trên cùng một bàn vẽ cũ. Nhưng chính vì đây là bảng đấu của tương lai, một sai lầm phổ biến là biến bài dự thi thành catalog hiệu ứng: đẹp, lạ nhưng vô nghĩa. Người tham gia cần ý thức rằng ý tưởng tốt phải gắn với kịch bản sử dụng, hạ tầng đô thị thông minh và cách con người tương tác với phương tiện, chứ không chỉ là hình thức lạ mắt.
Ai nên tham gia và cần chuẩn bị gì để tối đa cơ hội?
AVES Future Mobility Challenge mở cửa rộng hơn nhiều người nghĩ. Đối tượng tham dự trải từ nhà thiết kế, kỹ sư tới sinh viên, học sinh, người đi làm và bất kỳ ai yêu thích sáng tạo, đang sinh sống, học tập hoặc làm việc tại Việt Nam, có thể đăng ký trực tuyến. Ở hai bảng đấu, ban tổ chức cũng gợi ý rất rõ: bảng Ứng dụng dành cho những người có nền tảng hay kinh nghiệm thiết kế chuyên nghiệp, còn bảng Ý tưởng mở cho cả những người không bắt buộc sở hữu kỹ năng thiết kế bài bản nhưng có ý tưởng về xe máy điện.
Để tối ưu điểm số, thí sinh được khuyến nghị nghiên cứu kỹ triết lý của AVES với ba trụ cột: xe điện thông minh, năng lượng tái tạo và thiết bị IoT, rồi lồng ghép một cách có chủ đích vào bài thi. Hồ sơ nên có bản thuyết minh súc tích, các góc phối cảnh 3D, sơ đồ phân rã kỹ thuật giải thích cách bố trí pin, giải pháp tản nhiệt, công nghệ đặc thù. Quan trọng hơn cả là chọn đúng bảng đấu: thiết kế quá bay bổng mà thiếu khả thi sẽ khó đạt giải ở bảng Ứng dụng, trong khi mẫu xe quá truyền thống khó có cửa ở bảng Ý tưởng.
Nhìn rộng ra, đây là cuộc thi thiết kế xe điện nhưng cũng là bài test tư duy chiến lược cho chính thí sinh: bạn muốn được nhớ tới như một người vẽ concept đẹp hay một nhà thiết kế có thể ngồi vào bàn cùng đội R&D để bàn về chi phí khuôn, đường dây sản xuất và trải nghiệm người dùng? Câu trả lời nên được thể hiện rõ ràng ngay từ cách bạn chọn bảng đấu, viết thuyết minh cho tới cách kể câu chuyện về chiếc xe của mình.
Từ cuộc thi tới cơ hội biến ý tưởng thành xe máy điện Việt Nam trên đường
Điểm khiến AVES Future Mobility Challenge đáng để các nhà thiết kế nghiêm túc đầu tư công sức là nó không dừng lại ở giải thưởng thiết kế 265 triệu đồng. Ban tổ chức xác nhận với những thiết kế có tiềm năng, doanh nghiệp có thể xem xét ứng dụng vào quá trình phát triển sản phẩm thực tế. Nói cách khác, cuộc thi này được thiết kế như một kênh tuyển chọn cộng sự sáng tạo dài hạn, hơn là một chiến dịch marketing ngắn hạn.
Theo một phân tích từ phía ban tổ chức, “cuộc thi AVES Future Mobility Challenge chính là cầu nối để các tài năng sáng tạo biến những nét vẽ trên bản thiết kế thành những chiếc xe điện thông minh thực tế lăn bánh trên đường phố Việt Nam”. Từ Top 10 được chọn trình bày trực tiếp trước hội đồng giám khảo tại AVES cho tới lễ trao giải ở một triển lãm xe lớn, toàn bộ hành trình được thiết kế để thí sinh tiếp xúc dần với quy trình R&D, tiêu chuẩn sản phẩm và kỳ vọng của một startup công nghệ xe điện.
Ở góc nhìn người viết, đây là thời điểm hiếm hoi mà khoảng cách giữa người trẻ và ngành công nghiệp xe máy điện Việt Nam được kéo lại gần tới vậy. Những ai luôn than khó tiếp cận doanh nghiệp, khó đưa ý tưởng lên bàn lãnh đạo, giờ có một lộ trình rõ ràng: tham gia một cuộc thi thiết kế xe điện có cấu trúc nghiêm túc, hiểu sâu tiêu chí chấm điểm, và coi mỗi bài thi như một đề xuất hợp tác sản phẩm. Phần còn lại thuộc về mức độ kỷ luật và tham vọng của chính bạn.
