Livestream bán hàng: chiếc cầu nối chợ truyền thống với kỷ nguyên số
Livestream bán hàng là hình thức bán lẻ trực tuyến nơi người bán sử dụng phát sóng trực tiếp trên điện thoại hoặc máy tính để giới thiệu sản phẩm, tương tác với khách hàng theo thời gian thực, giải đáp thắc mắc, chốt đơn ngay trong buổi phát, tạo nên một kênh phân phối mới song song với quầy sạp truyền thống và các sàn thương mại điện tử. Trong bối cảnh thương mại điện tử cạnh tranh gay gắt, quyết định của phường Đại Mỗ tổ chức khóa tập huấn kỹ năng livestream bán hàng thực chiến cho hộ kinh doanh và tiểu thương chợ Phùng Khoang cho thấy một thông điệp rõ ràng: chuyển đổi số bán lẻ không thể bỏ quên những người đang ngày ngày bán hàng ở chợ dân sinh. Thay vì hô hào khẩu hiệu, chính quyền chọn cách đưa công nghệ vào tận sạp hàng, nơi từng chiếc điện thoại được biến thành quầy trực tuyến.
Một lớp học nhỏ trong chiến dịch 100 ngày chuyển đổi số
Khóa đào tạo diễn ra trong hai ngày 26 và 27-8 với ba buổi học chuyên đề tập trung, thu hút sự tham gia của đại diện UBND phường, ban quản lý chợ và đông đảo tiểu thương, hộ kinh doanh, người dân quan tâm. Đây không phải hoạt động đơn lẻ, mà là bước đi cụ thể trong chiến dịch 100 ngày tháo gỡ điểm nghẽn về chuyển đổi số tại địa phương, nhằm đưa công nghệ vào đời sống kinh doanh hàng ngày của người dân. Ở tầm chính sách, đó là cách đào tạo doanh nghiệp nhỏ được thiết kế gắn với thực tiễn, chứ không chỉ là hội thảo trên giấy. Câu chuyện Đại Mỗ cho thấy: muốn chuyển đổi số bán lẻ, phải bắt đầu từ những tiểu thương vốn bị xem là "khó số hóa" nhất, vì họ đang đứng ở tuyến đầu tiếp xúc trực tiếp với người mua.
Dạy kỹ năng thực chiến, không dạy nỗi sợ công nghệ
Điểm đáng giá của khóa học là tập trung vào kỹ năng bán hàng trực tuyến thực chiến, tránh lý thuyết phức tạp. Với sự hướng dẫn trực tiếp từ các chuyên gia, người bán hàng truyền thống được làm quen từ những bước cơ bản như lựa chọn góc quay, bố trí ánh sáng, chuẩn bị không gian trưng bày sản phẩm gọn gàng, bắt mắt trước ống kính. Đồng thời, họ học cách xây dựng kịch bản giới thiệu hàng hóa ngắn gọn, nêu bật nguồn gốc, chất lượng và giá cả niêm yết minh bạch để tạo dựng niềm tin với người tiêu dùng trực tuyến. Quan trọng hơn, buổi tập huấn không dừng ở lời giảng: các hộ kinh doanh trực tiếp thực hành dẫn dắt, mở đầu một phiên bán hàng trực tuyến, giúp những người vốn e ngại công nghệ dần tự tin thao tác trên điện thoại thông minh, từng bước làm chủ kỹ năng livestream để quảng bá các mặt hàng quen thuộc của mình.
Tương tác, xử lý tình huống: mặt trận mới của tiểu thương
Khác với việc ngồi bán tại quầy, livestream bán hàng đòi hỏi người bán phải đối mặt với một mặt trận mới: tương tác trực tiếp với hàng chục, hàng trăm người xem cùng lúc. Buổi tập huấn vì vậy chú trọng rèn luyện kỹ năng tương tác và xử lý tình huống phát sinh trong lúc phát sóng: cách thu hút người xem, giải đáp bình luận nhanh, tư vấn kích cỡ, giải thích chính sách đổi trả, phối hợp chốt đơn an toàn. Các hộ kinh doanh và tiểu thương được thực hành kỹ năng bán hàng trực tuyến ngay trên điện thoại của mình. Theo nguồn tin địa phương, “trong hai ngày tập huấn với ba chuyên đề, nhiều tiểu thương lần đầu tiên tự tin nói trước camera và chốt đơn ngay trên livestream”. Khi kỹ năng này trở thành thói quen, tiểu thương không còn bị động trước làn sóng bán hàng qua mạng, mà có thể chủ động cạnh tranh bằng chính phong cách giao tiếp vốn rất linh hoạt của chợ truyền thống.
Từ sạp hàng đến kinh tế số: vì sao phải bắt đầu từ cơ sở
Việc phổ cập kỹ năng thương mại điện tử ngay tại cơ sở giúp tiểu thương chợ Phùng Khoang từng bước xóa bỏ tâm lý e ngại công nghệ, đồng thời mở ra kênh tiếp cận khách hàng mới mẻ, linh hoạt bên cạnh hình thức bán lẻ tại quầy. Phổ biến kỹ năng livestream bán hàng ở tuyến dưới không chỉ tạo thêm doanh thu, mà còn làm dày hơn hệ sinh thái kinh tế số của phường Đại Mỗ, từng bước hiện đại hóa hoạt động giao thương tại các khu chợ dân sinh. Khi mỗi hộ kinh doanh nhỏ biết dùng điện thoại như một công cụ bán lẻ số, chiến dịch chuyển đổi số bán lẻ không còn là khẩu hiệu dành cho doanh nghiệp lớn, mà thành thói quen hàng ngày của người bán thịt, người bán rau, người bán quần áo. Kết luận quan trọng ở đây là: muốn thương mại điện tử phát triển cân bằng, chính quyền phải tiếp tục đầu tư vào những khóa đào tạo doanh nghiệp nhỏ thực tế như thế này, thay vì chỉ nói về nền tảng và ứng dụng ở sân hội trường.
