USD lao dốc: khi nợ công và trái phiếu dài hạn trở thành gót chân Achilles
Đồng USD giảm giá mạnh xuống mức thấp nhất trong ba tháng là hiện tượng đồng bạc xanh suy yếu rõ rệt khi nhà đầu tư lo ngại nợ công Mỹ, lợi suất trái phiếu dài hạn leo thang và chính sách tài khóa lẫn tiền tệ ngày càng khó đoán, từ đó thúc đẩy nhu cầu đối với các tài sản trú ẩn an toàn như vàng và Bitcoin. Chỉ số USD Index đã giảm gần 1% trong tuần, lùi về quanh 98,8 điểm, phản ánh việc thị trường đang trừng phạt đồng bạc xanh vì những tín hiệu thiếu nhất quán từ Washington về cách kiểm soát chi phí vay nợ và lạm phát.
Điểm mấu chốt không phải là kinh tế Mỹ yếu, mà là sự hoài nghi về cách Mỹ xử lý nợ công trong bối cảnh lợi suất trái phiếu 30 năm vọt lên mức cao nhất kể từ 2007. Khi lợi suất dài hạn bị kéo căng, mọi động thái can thiệp hành chính vào thị trường trái phiếu đều bị nhìn như nỗ lực "trang điểm" cho vấn đề tài khóa hơn là giải pháp bền vững. Nhà đầu tư hiểu điều này, nên thay vì thưởng cho USD, họ đang rút dần tín nhiệm, chuyển sang tài sản phòng thủ và đẩy đồng USD vào một chu kỳ suy yếu mới.
Mua lại trái phiếu dài hạn: “cứu” lợi suất nhưng làm suy yếu đồng USD
Bộ Tài chính Mỹ đã chọn cách tăng gấp đôi quy mô mua lại trái phiếu dài hạn lên khoảng 4 tỷ mỗi đợt để xoa dịu đà tăng nóng của lợi suất 30 năm, sau khi lợi suất này chạm mức cao nhất gần hai thập kỷ. Về bề ngoài, đây là nỗ lực hỗ trợ thanh khoản và hạ nhiệt chi phí vay nợ. Nhưng về bản chất, thị trường đọc nó như lời thú nhận rằng nợ công Mỹ đã đủ lớn để buộc chính phủ phải can thiệp trực tiếp vào đường cong lợi suất, thay vì để thị trường tự cân bằng.
Hiệu ứng phụ là đồng USD mất đi một trụ cột quan trọng: sức hấp dẫn của tài sản định giá bằng USD với lợi suất dài hạn cao nhưng "tự nhiên". Khi lợi suất bị hạ xuống theo cách mang màu sắc kỹ thuật, nhà đầu tư bắt đầu nghi ngờ giá trị thật của đồng bạc xanh. Như một chiến lược gia thị trường nhận định, nỗ lực kìm lợi suất dài hạn "không mang lại nhiều tác dụng đối với lợi suất, nhưng lại làm suy yếu đồng đôla". Nói cách khác, Bộ Tài chính đang mua thời gian trên thị trường trái phiếu bằng cái giá là niềm tin vào USD.
Lợi suất 30 năm leo đỉnh: áp lực kép lên USD và niềm tin vào nợ công Mỹ
Lợi suất trái phiếu dài hạn, đặc biệt là trái phiếu 30 năm, đã trở thành tâm điểm gây sức ép lên đồng USD. Lợi suất này từng vọt lên mức cao nhất trong 19 năm, đánh dấu chi phí tài trợ nợ của Mỹ đang bước vào vùng nhạy cảm. Trong khi đó, lợi suất dài hạn trên toàn cầu cũng tăng do tăng trưởng tương đối vững, kỳ vọng lạm phát cao hơn và lo ngại về nợ công. Khi bức tranh chung là chi phí vay tăng, việc Mỹ liên tục đẩy mạnh phát hành trái phiếu để tài trợ nợ công chỉ khiến câu hỏi về mức bền vững của nợ càng gay gắt hơn.
Chính ở đây, đồng USD bị kẹp giữa hai lực đối nghịch: lợi suất cao lý thuyết là hỗ trợ đồng tiền, nhưng khi lợi suất phản ánh lo sợ nợ công mất kiểm soát, nó lại trở thành tín hiệu cảnh báo. Nhà đầu tư không muốn giữ quá nhiều tài sản gắn với một chính phủ có chi phí vay tăng mà chưa có kế hoạch rõ ràng kiềm chế nợ. Thêm vào đó là rủi ro địa chính trị từ Trung Đông và những bất ổn thương mại, khiến dòng vốn trở nên dè dặt hơn với USD.
Dòng tiền đổi hướng: vàng, Bitcoin và tài sản trú ẩn an toàn lên ngôi
Khi đồng USD giảm giá và các tín hiệu can thiệp vào thị trường trái phiếu ngày càng dày đặc, nhà đầu tư đã bắt đầu làm điều họ luôn làm trong thời kỳ bất ổn: săn lùng tài sản trú ẩn an toàn. Vàng và Bitcoin là hai cái tên hưởng lợi rõ nhất. USD vừa trải qua tuần giảm mạnh nhất so với Bitcoin trong hơn 3,5 năm, đồng thời suy yếu đáng kể so với vàng, trong bối cảnh thị trường lo sợ USD có thể mất giá nếu Washington kiên trì chiến lược giữ lợi suất ở mức thấp bằng biện pháp kỹ thuật.
Hiện tượng "Bitcoin vàng" – tức coi Bitcoin như một dạng vàng kỹ thuật số – đang trở nên hữu hình hơn khi cả hai cùng được chọn là nơi trú ẩn khỏi rủi ro nợ công Mỹ và lạm phát kéo dài. Một chuyên gia chiến lược đầu tư nhận xét, các nỗ lực kéo lợi suất trái phiếu dài hạn xuống một cách nhân tạo đang khơi lại nhu cầu phòng thủ trước nguy cơ USD mất giá. Khi lòng tin vào các công cụ tài khóa và tiền tệ suy giảm, tài sản không phụ thuộc vào cam kết của bất kỳ chính phủ nào lại càng hấp dẫn.
Điều gì chờ USD phía trước: thị trường đòi câu trả lời rõ ràng, không còn khẩu hiệu
Dù dữ liệu kinh tế Mỹ vẫn cho thấy sức chống chịu tốt, đồng USD tiếp tục chịu áp lực và rủi ro đang nghiêng về chiều giảm. Thị trường không còn hài lòng với những thông điệp mơ hồ về kiểm soát lạm phát hay cam kết tài khóa chung chung. Họ muốn thấy lộ trình rõ ràng cho lãi suất, cách phối hợp giữa Fed và Bộ Tài chính, cũng như chiến lược dài hạn đối với nợ công. Tâm điểm hiện tại là bài phát biểu sắp tới của Chủ tịch Fed tại hội nghị Jackson Hole và cuộc họp báo của Bộ trưởng Tài chính về các biện pháp liên quan đến Iran, vốn có thể tác động mạnh đến giá dầu và lạm phát.
Theo các nhà phân tích, đồng bạc xanh nhiều khả năng vẫn chịu sức ép trong tuần tới khi những câu hỏi về nợ công Mỹ chưa được giải đáp thỏa đáng. Nếu Washington tiếp tục dựa vào các biện pháp kỹ thuật như mua lại trái phiếu dài hạn mà không đi kèm cam kết tài khóa đáng tin, USD khó có thể lấy lại vị thế trước đây. Kết luận hợp lý cho nhà đầu tư là xem giai đoạn hiện nay như một thử nghiệm niềm tin: hoặc Mỹ chứng minh được khả năng quản lý nợ, hoặc đồng USD sẽ phải chia sẻ vai trò "tiền tệ trú ẩn" với vàng, Bitcoin và các tài sản phòng thủ khác.
