Dự án Quốc lộ 13 TP.HCM: hơn 6.276 tỷ cho một trục chiến lược
Dự án nâng cấp Quốc lộ 13 TP.HCM là dự án thành phần 2 theo hình thức PPP, hợp đồng BOT, nhằm mở rộng đoạn từ cầu Bình Triệu đến ranh Bình Dương cũ lên mặt cắt 60 m với quy mô 10-14 làn xe, tổng mức đầu tư khoảng 6.276 tỷ đồng và thời gian triển khai từ 2026 đến trước khi đưa vào khai thác đầu năm 2029. Điểm đáng nói là đây không chỉ là một dự án hạ tầng giao thông lớn, mà là lời khẳng định lựa chọn chiến lược của TP.HCM: nếu muốn mở rộng không gian phát triển về phía Bắc, không thể bỏ Quốc lộ 13. Khi UBND TP.HCM phê duyệt liên danh CII – CII PPP – IMIC làm nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt, thành phố gửi đi thông điệp ưu tiên tuyệt đối cho trục huyết mạch này. Ở chiều ngược lại, việc CII chấp nhận gánh phần lớn vốn BOT cho thấy doanh nghiệp nhìn thấy rõ biên độ tăng trưởng từ kết nối Bình Dương và các tuyến cao tốc liên vùng.
Quy mô 10-14 làn xe: tham vọng hình thành hành lang giao thông Bắc – Trung tâm
Với chiều dài khoảng 5,9 km tại phường Hiệp Bình, đoạn Quốc lộ 13 TP.HCM sẽ được mở rộng lên 60 m, gồm 3,75 km đường trên cao 4 làn tốc độ thiết kế 80 km/h cho giao thông liên vùng, cùng hệ thống đường song hành bên dưới 8-10 làn tốc độ 60 km/h phục vụ giao thông nội đô. Nói cách khác, thành phố đang đặt mục tiêu biến tuyến quốc lộ này thành "hành lang đa tầng" thay vì một con đường quốc lộ truyền thống. Quy mô tương đương 10-14 làn xe, kèm hệ thống cầu, nút giao và hạ tầng kỹ thuật đồng bộ, là bước nhảy vọt chứ không phải nâng cấp cục bộ. Thành phố chủ động phân tách dòng liên vùng và dòng nội đô, giảm xung đột giao cắt – điều kiện tiên quyết để hình thành mạng lưới 10 tuyến "đường tốc độ nhanh" đang được định hướng triển khai. Nếu làm nửa vời, Quốc lộ 13 sẽ tiếp tục là "nút thắt" ở cửa ngõ phía Bắc; với cấu hình mới, nó có cơ hội trở thành trục chính của một vùng đô thị mở rộng.
Tại sao Quốc lộ 13 là mắt xích sống còn trong kết nối Bình Dương?
Quốc lộ 13 từ lâu là trục giao thông huyết mạch ở cửa ngõ phía Bắc – Đông Bắc TP.HCM, kết nối khu vực trung tâm với Bình Dương cũ và dẫn dòng phương tiện đến các tuyến vành đai, cao tốc liên vùng. Việc khởi công nâng cấp với tổng mức đầu tư 6.276 tỷ đồng vào ngày 29/8, trong dịp thành phố đồng loạt khởi công – khánh thành 11 dự án giao thông, cho thấy vị thế "xương sống" của tuyến này trong chiến lược mở rộng không gian đô thị. Kết nối Bình Dương thông suốt hơn sẽ không chỉ giảm thời gian di chuyển mà còn tái định hình bản đồ đầu tư vùng. Theo kế hoạch, dự án được kết nối đồng bộ với các đoạn mở rộng khác trên cùng tuyến, góp phần hình thành một trục giao thông liên tục từ trung tâm TP.HCM đến khu vực Bình Dương cũ. Nếu thành công, tuyến Quốc lộ 13 TP.HCM sẽ là minh chứng cho cách một trục quốc lộ được "đô thị hóa" thành hành lang phát triển kinh tế thay vì chỉ là kênh vận tải hàng hóa.
Vai trò của CII và mô hình BOT trong bức tranh hạ tầng giao thông mới
Liên danh CII – CII PPP – IMIC không phải cái tên xa lạ với hạ tầng giao thông; CII đã có nhiều năm đầu tư BOT, đồng thời đang tham gia mở rộng cao tốc TP.HCM – Trung Lương – Mỹ Thuận với tổng mức đầu tư hơn 36.000 tỷ đồng. Việc được lựa chọn thực hiện dự án Quốc lộ 13 giúp CII mở rộng danh mục hạ tầng, tạo nguồn dự án cho các năm tới và tăng cơ hội hiện diện ở những công trình giao thông lớn khác trong bối cảnh đầu tư công và PPP được đẩy mạnh. Ở góc nhìn chính sách, đây là bài kiểm tra quan trọng cho mô hình BOT trên một trục quốc lộ cấp quốc gia. Thành phố giao toàn bộ phần vốn BOT cho nhà đầu tư huy động, đổi lại là kỳ vọng về tiến độ đưa vào hoạt động cuối 2028 – đầu 2029. Nếu bài toán thu phí và chất lượng vận hành được giải tốt, Quốc lộ 13 có thể trở thành ví dụ thuyết phục rằng hạ tầng giao thông chiến lược không chỉ trông chờ vào ngân sách nhà nước.
Từ Bình Triệu đến Hàng Xanh: cần một tầm nhìn hành lang, không từng đoạn rời rạc
Điều thường bị bỏ qua trong tranh luận về Quốc lộ 13 TP.HCM là tính liên hoàn của cả trục từ Bình Dương cũ về trung tâm. Liên danh nhà đầu tư hiện không chỉ phụ trách đoạn 5,9 km, mà còn được giao nghiên cứu đầu tư, cải tạo trục Bình Triệu – Hàng Xanh về phía trung tâm, với phương án đường trên cao dọc Xô Viết Nghệ Tĩnh – Đinh Bộ Lĩnh, xây cầu Bình Triệu 3 và hoàn chỉnh các nút giao quan trọng. Nếu các dự án này triển khai đồng bộ, thành phố sẽ có một hành lang giao thông quy mô lớn từ khu vực Bình Dương cũ, qua Quốc lộ 13, cầu Bình Triệu và kéo sâu vào nội đô. Vấn đề không còn là "mở rộng thêm vài làn" mà là tái thiết toàn bộ cách tổ chức dòng xe tại cửa ngõ phía Bắc. Đây chính là lúc TP.HCM phải nhìn Quốc lộ 13 như một trục định hình cấu trúc đô thị và vùng, để mọi quyết định đầu tư không chỉ giải quyết ùn tắc trước mắt mà tạo ra khả năng cạnh tranh dài hạn.
