Chuẩn bị đại học là gì và vì sao không thể coi nhẹ?
Chuẩn bị đại học là quá trình học sinh được trang bị tư duy, kỹ năng và trải nghiệm thực tế để chuyển tiếp từ bậc phổ thông sang môi trường giáo dục bậc cao, giảm bỡ ngỡ, rủi ro chọn sai ngành và tăng khả năng thích nghi với yêu cầu mới về học tập, công nghệ và nghề nghiệp. Ở Việt Nam, điều này không còn là hoạt động phụ mà đang trở thành một “lớp nền” bắt buộc nếu muốn sinh viên tương lai học được và làm được. Chỉ cần nhìn vào cách các trường tổ chức chương trình trải nghiệm đại học, có thể thấy bài toán không còn là tư vấn tuyển sinh đơn thuần mà là xây dựng hành trang sống – học – làm cho người trẻ, từ tư duy phê phán đến kỹ năng sử dụng trí tuệ nhân tạo.
UNI ON THE GO: Khi định hướng nghề nghiệp gắn liền trải nghiệm thực tế
Ngày 7/8, một chương trình chuẩn bị đại học mang tên “Hành trang vào Đại học – UNI ON THE GO 2026” được tổ chức tại phân hiệu của một trường kinh tế lớn ở Vĩnh Long, phối hợp cùng Sở GD-ĐT địa phương. Chương trình thu hút hơn 500–550 học sinh, phụ huynh, giáo viên đến từ nhiều trường THPT trong và ngoài tỉnh tham gia. Điều đáng nói là trọng tâm không phải tuyển sinh bằng mọi giá mà là định hướng nghề nghiệp, trang bị tư duy và kỹ năng cần thiết trước khi bước vào giảng đường. Học sinh được trải nghiệm môi trường học tập đa ngành, hiện đại, mô hình đại học xanh, các khu UNI Zone, thi đấu robot, lập trình nhà thông minh, trải nghiệm thực tế ảo, trò chơi tương tác người – máy, đồng thời quan sát các sản phẩm sáng tạo của sinh viên và giao lưu câu lạc bộ.
Kỹ năng cho sinh viên: Từ AI, tài chính cá nhân đến tự học chủ động
Điểm mấu chốt của các chương trình trải nghiệm đại học lần này nằm ở hệ thống kỹ năng cho sinh viên tương lai. Các chuyên đề tập trung vào những năng lực được xem là “xương sống” trong bối cảnh chuyển đổi số: học tập và làm việc cùng trí tuệ nhân tạo (AI), quản lý tài chính cá nhân, tự học và nghiên cứu chủ động, quản lý thời gian và dự án cá nhân. Đây là các mảng mà phổ thông gần như chưa chạm tới, trong khi đại học lại mặc định sinh viên phải có. Nhờ các buổi chia sẻ của giảng viên và chuyên gia, học sinh được hướng dẫn phương pháp học tập hiệu quả, phát triển tư duy đổi mới sáng tạo, xác định mục tiêu học tập và chuẩn bị hành trang phù hợp cho quá trình lựa chọn ngành nghề. Nói cách khác, các em được “thử” vai trò sinh viên trước khi thật sự bước vào đại học.
Glo-cal: Doanh nghiệp bước vào giảng đường và bài học về tư duy phê phán
Nếu chương trình trải nghiệm đại học giải quyết khoảng trống trước khi vào trường, thì Glo-cal Education lại xử lý khoảng trống trong suốt quá trình học. Gần 700 chuyên gia là lãnh đạo, nhà quản lý và nhân sự từ các tổ chức nhà nước, doanh nghiệp tham gia mạng lưới giảng viên thực tiễn – Practical Lecturer, triển khai hơn 50 lớp học Glo-cal truyền cảm hứng ngay tại trường. Với người học, chương trình này giúp nâng cao hiểu biết về các vấn đề đương đại, tăng cường tư duy phê phán, năng lực giải quyết vấn đề và ra quyết định trong bối cảnh thực tiễn. Đây là bước đi có tính “tái định nghĩa” lớp học: thay vì lý thuyết tách rời đời sống, sinh viên được học từ người đang trực tiếp làm nghề, được nghe chuyện thất bại – thành công, được thử phân tích dữ liệu, tình huống thật.
Từ phổ thông tới đại học: Khoảng cách sẽ thu hẹp hay vẫn là cú sốc?
Các hoạt động hướng nghiệp và chương trình trải nghiệm đại học hiện nay được tổ chức thường niên, nhằm đồng hành cùng học sinh trong giai đoạn chuyển tiếp từ phổ thông lên đại học. Đồng thời, Glo-cal được thiết kế như nền tảng dài hạn, kết nối đồng bộ giữa trường đại học và mạng lưới chuyên gia thực tiễn theo từng học kỳ, dự kiến 2–3 đợt mỗi năm. Điều này cho thấy một chiến lược rõ: thu hẹp dần khoảng cách giữa những gì phổ thông dạy và những gì đại học, thị trường lao động kỳ vọng. Tuy nhiên, nếu chỉ dừng ở vài chương trình trải nghiệm, tác động sẽ hạn chế. Thách thức là đưa chuẩn bị đại học thành một “chuẩn mới” trong hệ thống giáo dục: tích hợp tư duy phê phán, kỹ năng số, tài chính cá nhân, tự học vào sớm, để cú sốc lớn nhất của người trẻ không còn là lúc ra trường, mà là lúc họ dám chọn đúng điều mình muốn.
