Chuẩn bị đại học: không còn là buổi tư vấn tuyển sinh đơn lẻ
Chuẩn bị đại học là quá trình có cấu trúc giúp học sinh chuyển tiếp từ bậc phổ thông sang môi trường đại học thông qua trải nghiệm môi trường đại học, chương trình hướng nghiệp, huấn luyện tư duy phản biện và đào tạo kỹ năng sự nghiệp, thay vì chỉ cung cấp thông tin tuyển sinh cơ bản. Trong bối cảnh chuyển đổi số và thị trường lao động biến động nhanh, cách tiếp cận cũ – vài buổi tư vấn, vài tờ rơi ngành học – không còn đủ. Điều đáng nói là một số trường đã bắt đầu đối xử giai đoạn chuẩn bị này như một “năm nền tảng” rút gọn, nơi học sinh được rèn cả tư duy lẫn kỹ năng thực tiễn trước khi đặt chân vào giảng đường. Đây là bước chuyển mang tính chiến lược nếu chúng ta muốn giảm số sinh viên bỡ ngỡ, hoang mang, thậm chí chọn sai ngành sau khi trúng tuyển.
Trải nghiệm môi trường đại học UEH Mekong: phòng thí nghiệm cho lựa chọn tương lai
Ở UEH Mekong, chuẩn bị đại học được cụ thể hóa bằng những ngày học sinh “sống thử” như một tân sinh viên. Hơn 550 học sinh, phụ huynh và giáo viên từ nhiều trường THPT trong và ngoài tỉnh đã tham gia chương trình trải nghiệm môi trường đại học này. Thay vì ngồi nghe giới thiệu ngành, các em được tiếp cận robot, nhà thông minh, kính thực tế ảo, tham gia thi đấu, lập trình, tương tác người – máy. Quan trọng hơn, chương trình đi thẳng vào câu hỏi: các em cần năng lực gì để không lạc lối trong thời đại số? Bốn chuyên đề về kỹ năng học tập và làm việc cùng AI, quản lý tài chính cá nhân, tự học và nghiên cứu chủ động, quản lý thời gian và dự án cá nhân phản ánh rõ cách nhìn mới: chuẩn bị đại học là chuẩn bị nền tảng kỹ năng sự nghiệp, không chỉ kiến thức sách vở.
“Hành trang vào Đại học” và bài kiểm tra thực tế về định hướng nghề nghiệp
Chương trình “Hành trang vào Đại học – UNI ON THE GO 2026” cho thấy định hướng nghề nghiệp đang được đưa vào chuẩn bị đại học một cách bài bản. Sáng 7/8, Sở GD-ĐT phối hợp với một trường đại học kinh tế tổ chức chương trình này tại phân hiệu UEH Mekong ở Vĩnh Long. Hơn 500 học sinh, phụ huynh, giáo viên từ các trường THPT ở 6 tỉnh, thành khu vực ĐBSCL và Đông Nam Bộ đã cùng tham gia, biến sự kiện thành một “điểm hẹn” quan trọng giữa phổ thông và đại học. Điểm khác biệt là học sinh không chỉ nghe tư vấn ngành, mà trực tiếp làm trắc nghiệm MBTI, Holland, thử soi lại tính cách, sở thích, năng lực nghề nghiệp của mình. Theo ông Trịnh Văn Ngoãn, chương trình “không chỉ dừng lại ở việc tư vấn tuyển sinh mà đi sâu vào việc trang bị tư duy, kiến thức” cho học sinh trước khi vào đại học. Nói thẳng, đây là bài kiểm tra thực tế xem các em có hiểu mình trước khi chọn ngành hay không.
Glo-cal Education: doanh nghiệp bước vào giảng đường để giảm cú sốc sau tốt nghiệp
Nếu các chương trình hướng nghiệp ở bậc phổ thông giúp học sinh chuẩn bị đại học, thì Glo-cal Education lại “kéo” doanh nghiệp vào giảng đường để chuẩn bị cho giai đoạn sau đại học. Gần 700 chuyên gia là lãnh đạo, nhà quản lý và nhân sự từ tổ chức nhà nước, doanh nghiệp đã tham gia mạng lưới giảng viên thực tiễn – Practical Lecturer, triển khai hơn 50 lớp học Glo-cal ngay tại trường. Thay vì để sinh viên “ra trường rồi mới va chạm”, chương trình này đưa bối cảnh công việc thật vào lớp học như một mô phỏng sớm. Với người học, các lớp Glo-cal được thiết kế để tăng hiểu biết về vấn đề đương đại, rèn tư duy phản biện, năng lực giải quyết vấn đề và ra quyết định trong bối cảnh thực tiễn, qua đó rút ngắn thời gian thích nghi với môi trường nghề nghiệp. Đây là lời giải trực diện cho nỗi lo “ra trường bỡ ngỡ” – bằng cách cho sinh viên bỡ ngỡ ngay từ khi còn trong trường, nhưng trong một môi trường an toàn và có người hướng dẫn.
Từ các chương trình rời rạc đến hệ sinh thái chuẩn bị đại học – chuẩn bị sự nghiệp
Điểm đáng chú ý nhất của các chương trình chuẩn bị đại học và Glo-cal hiện nay là cách chúng đang dần gắn kết thành một chuỗi liên tục: từ trải nghiệm môi trường đại học, định hướng nghề nghiệp, đến lớp học có chuyên gia doanh nghiệp cùng giảng dạy. Với chủ đề “Hành trình trưởng thành cùng UEH”, các chương trình hướng nghiệp thường niên này không chỉ đồng hành cùng học sinh trong giai đoạn chuyển tiếp mà còn là một phần trong chiến lược hướng đến kỷ niệm 50 năm thành lập trường. Mạng lưới chuyên gia thực tiễn được xây dựng theo từng học kỳ, dự kiến 2–3 đợt mỗi năm, cho thấy nỗ lực hình thành kết nối lâu dài giữa đại học và doanh nghiệp. Nếu được mở rộng, mô hình này có thể trở thành một hệ sinh thái chuẩn bị không chỉ cho đại học, mà cho cả cuộc đời nghề nghiệp của người học: bước chân vào giảng đường với hành trang đã được kiểm chứng, bước ra thị trường với năng lực đã được rèn trong thực tế.
