Từ những dự án tỷ USD đến tham vọng hệ sinh thái công nghiệp
Hà Tĩnh FDI đầu tư là quá trình tỉnh chủ động thu hút vốn đầu tư nước ngoài và trong nước vào các ngành công nghiệp, năng lượng, hạ tầng khu công nghiệp Bắc Trung Bộ để hình thành một hệ sinh thái công nghiệp đa dạng, gắn kết luyện kim, năng lượng, logistics, công nghiệp hỗ trợ và đô thị, qua đó nâng cao sức cạnh tranh và vai trò của địa phương trong chuỗi giá trị sản xuất khu vực. Với hơn 70 dự án vốn đầu tư nước ngoài, tổng vốn đăng ký đạt khoảng 16,47 tỷ USD, Hà Tĩnh không còn là cái tên mờ nhạt trên bản đồ công nghiệp miền Trung. Tỉnh đã chuyển từ cách làm “chờ một siêu dự án kéo cả nền kinh tế” sang chiến lược phát triển hệ sinh thái công nghiệp toàn diện. Đây là bước ngoặt quan trọng, bởi chỉ đa dạng hóa ngành và nhà đầu tư mới giúp địa phương tránh phụ thuộc và nâng khả năng chống chịu trước biến động.
Formosa Hà Tĩnh: Nền móng luyện kim cho Vũng Áng và toàn tỉnh
Không thể hiểu câu chuyện Hà Tĩnh FDI đầu tư nếu bỏ qua Formosa Hà Tĩnh. Dự án Khu liên hợp gang thép và cảng Sơn Dương của doanh nghiệp này có tổng vốn đăng ký hơn 12,76 tỷ USD, là dự án FDI lớn nhất đầu tư vào Việt Nam tính đến hiện tại. Sự có mặt của Formosa đã tái định hình Khu kinh tế Vũng Áng: từ một khu kinh tế ven biển thành một không gian công nghiệp gắn kết luyện kim – cảng biển – logistics – năng lượng – dịch vụ công nghiệp. Theo cơ quan quản lý khu kinh tế, quy hoạch mới của Vũng Áng xác định công nghiệp, cảng biển và dịch vụ logistics là động lực phát triển đến năm 2030. Đây là lựa chọn mang tính chiến lược: thay vì để Formosa hoạt động như một “ốc đảo công nghiệp”, tỉnh dùng dự án này làm hạt nhân kéo theo hạ tầng, dịch vụ và các ngành liên quan.
Luyện kim mở rộng: Từ thép thô đến chuỗi giá trị và công nghiệp hỗ trợ
Điểm đáng chú ý trong làn sóng vốn đầu tư nước ngoài vào Hà Tĩnh những năm gần đây là sự xuất hiện của các dự án bổ sung mắt xích mới cho hệ sinh thái công nghiệp, thay vì chỉ mở rộng công suất thép thô. Dự án Nhà máy sản xuất thép không gỉ tại phường Hoành Sơn, Khu kinh tế Vũng Áng có tổng vốn đăng ký hơn 380,1 triệu USD, tạo thêm phân khúc sản phẩm thép chuyên dụng, có giá trị gia tăng cao. Cùng với đó là các dự án Nhà máy gia công thép Hà Tĩnh – Việt Nam, Nhà máy sản xuất tinh luyện Ferro Chromium Carbon thấp LIRR Việt Nam cùng nhiều dự án gia công kết cấu thép và vật liệu chịu lửa. Hà Tĩnh đang đi đúng hướng khi chuyển từ “bán nguyên liệu” sang “xây chuỗi giá trị”, mở đất cho cơ khí, chế tạo máy và công nghiệp hỗ trợ. Đây là cách để hệ sinh thái công nghiệp có chiều sâu, chứ không chỉ là tập hợp các nhà máy rời rạc.
Bùng nổ vốn trong nước: Từ hạ tầng khu công nghiệp đến năng lượng
Song song với vốn FDI, dòng vốn trong nước đang bùng nổ và đóng vai trò “bộ khung” cho hệ sinh thái công nghiệp mới. Trong 7 tháng đầu năm, Hà Tĩnh đã chấp thuận chủ trương đầu tư 32 dự án trong nước với tổng vốn đăng ký hơn 155.000 tỷ đồng; số vốn này tăng hơn 8 lần so với cùng kỳ năm 2025. Đây là con số cho thấy niềm tin mạnh mẽ của doanh nghiệp Việt vào tương lai công nghiệp Hà Tĩnh. Các dự án tập trung vào sản xuất xe máy điện VinFast, thép VinMetal, nhiệt điện LNG Vũng Áng III và nhà máy thép không gỉ, cùng với việc phát triển các khu công nghiệp Hưng Long, Bắc Hồng Lĩnh. Đồng thời, tỉnh phê duyệt quy hoạch chi tiết Kho LNG Bắc Trung Bộ tại Vũng Áng, mở thêm hướng cho công nghiệp năng lượng trong bối cảnh thời tiết cực đoan và áp lực an toàn lưới điện ngày càng tăng.
Chiến lược mới: Hà Tĩnh muốn trở thành cực tăng trưởng Bắc Trung Bộ
Nếu giai đoạn đầu, Hà Tĩnh gần như “đặt cược” vào các đại dự án như Formosa hay nhiệt điện Vũng Áng 2, thì nay chiến lược đã rõ ràng hơn: xây một hệ sinh thái công nghiệp đa cực, gắn với quy hoạch đô thị, hạ tầng và chuỗi logistics. Sau sáp nhập đơn vị hành chính, tỉnh đồng loạt triển khai 46 đồ án quy hoạch đô thị và nông thôn để tổ chức lại không gian phát triển, mở dư địa cho hạ tầng, sản xuất và thu hút đầu tư. Tỉnh công khai mục tiêu thu hút hơn 50 dự án đầu tư với tổng vốn trong nước khoảng 180.000 tỷ đồng và FDI khoảng 550 triệu USD, đi kèm cải cách hành chính và nâng năng lực cạnh tranh. Trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng và yêu cầu phát triển bền vững ngày càng được quan tâm, Hà Tĩnh đang tự đặt mình vào vị thế cạnh tranh trực tiếp với các khu công nghiệp Bắc Trung Bộ đã hình thành trước đó. Câu hỏi không còn là “Hà Tĩnh có hấp dẫn không?” mà là “nhà đầu tư có đủ nhanh để chiếm chỗ trong hệ sinh thái đang mở rộng này không?”.
