Dữ liệu đáng tin cậy: thước đo uy tín, không chỉ là công cụ quản lý
Dữ liệu đáng tin cậy là tập hợp thông tin kinh doanh có chất lượng cao, được chuẩn hóa, minh bạch, nhất quán, có thể xác minh, và được sử dụng một cách an toàn, có trách nhiệm, qua đó tạo nền tảng để thị trường đánh giá đúng năng lực, rủi ro và mức độ đáng tin cậy của doanh nghiệp, đồng thời làm cơ sở cho các quyết định phân bổ vốn và hợp tác dài hạn. Quan điểm này đưa dữ liệu ra khỏi “phòng lưu trữ” nội bộ, biến nó thành thước đo uy tín trước nhà đầu tư, ngân hàng, đối tác và khách hàng. Ở giai đoạn nền kinh tế hướng tới giá trị gia tăng cao hơn, cạnh tranh không còn nằm ở giá rẻ và công suất, mà chuyển sang minh bạch thông tin kinh doanh, khả năng ra quyết định dựa trên dữ liệu và xây dựng lòng tin trên thị trường. Doanh nghiệp nào coi dữ liệu là tài sản dữ liệu chiến lược sẽ có lợi thế dài hạn về tiếp cận vốn doanh nghiệp và mở rộng thị trường.
CRIF Forum Vietnam: thông điệp dữ liệu là tài sản tín nhiệm
Thông điệp dữ liệu đáng tin cậy như một “tài sản tín nhiệm” được nhấn mạnh tại CRIF Forum Vietnam tổ chức ngày 27/8 tại Hà Nội với chủ đề “Empowering Growth with Trusted Data”. Diễn đàn quy tụ cơ quan quản lý, tổ chức tài chính, tổ chức quốc tế và khu vực tư nhân, cùng bàn về vai trò dữ liệu trong quyết định đầu tư, tài chính, công nghệ, chuỗi cung ứng và phát triển doanh nghiệp. Theo ông Nguyễn Xuân Thọ, dữ liệu chỉ thực sự tạo giá trị khi thị trường có thể tin và dùng được, dựa trên chất lượng, minh bạch, tính nhất quán và khả năng xác minh. Một câu nói đáng trích dẫn là: “Trong nền kinh tế số, dữ liệu đáng tin cậy đang trở thành thước đo quan trọng cho uy tín của doanh nghiệp, tác động trực tiếp đến khả năng tiếp cận vốn, mở rộng thị trường và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.” Đây là sự dịch chuyển tư duy: uy tín không được chấm bằng cảm tính, mà bằng dữ liệu đáng tin cậy.
Nghịch lý của Việt Nam: nhiều dữ liệu nhưng thiếu kết nối và chuẩn hóa
Việt Nam đang sở hữu lượng dữ liệu kinh doanh ngày càng lớn nhờ số hóa và phát triển các nền tảng công nghệ, nhưng tài sản dữ liệu này giống nhiều “ốc đảo” rời rạc hơn là một dòng chảy liền mạch. Ông Nguyễn Minh Tú đánh giá dữ liệu doanh nghiệp đang tăng nhanh, song vẫn phân mảnh, chất lượng và độ “sạch” còn nhiều dư địa cải thiện. Dữ liệu nằm rải rác ở nhiều cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp nhưng thiếu kết nối, chuẩn hóa và đối soát, khiến việc tìm kiếm, tổng hợp, xác minh thông tin tốn thời gian và chi phí, đặc biệt với nhà đầu tư nước ngoài. Hệ quả là đánh giá rủi ro khó chính xác, quyết định phân bổ vốn phải “bù trừ” bằng biên an toàn cao hơn, làm giảm khả năng tiếp cận vốn doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa. Khi chất lượng dữ liệu Việt Nam không đều, cơ hội gọi vốn, tham gia chuỗi cung ứng hay tiếp cận các phân khúc giá trị gia tăng cao bị thu hẹp đáng kể.
Minh bạch và chuẩn hóa dữ liệu: điều kiện tiên quyết cho giai đoạn tăng trưởng mới
Giai đoạn tăng trưởng tiếp theo của Việt Nam không thể chỉ đo bằng dòng vốn đầu tư và sản lượng sản xuất; chất lượng dữ liệu và mức độ minh bạch thông tin kinh doanh phải trở thành chỉ báo trung tâm. Khi thông tin doanh nghiệp được chuẩn hóa, kết nối và có thể xác minh, thị trường có nền tảng tốt hơn để đánh giá uy tín, giảm chi phí xác minh và hỗ trợ quyết định cấp vốn, đầu tư, chọn đối tác. Theo định hướng cơ quan quản lý, việc xây dựng cơ sở dữ liệu doanh nghiệp và các chương trình hỗ trợ chuyển đổi số cho doanh nghiệp nhỏ và vừa nhằm hình thành hệ sinh thái dữ liệu thống nhất, minh bạch, an toàn và đáng tin cậy. Ở tầm vĩ mô, kết nối các “ốc đảo dữ liệu” sẽ rút ngắn thời gian tra cứu, giảm chi phí đánh giá rủi ro, giúp dòng vốn chất lượng cao phân bổ chính xác hơn đến những doanh nghiệp có nền tảng dữ liệu đáng tin cậy. Minh bạch vì thế không còn là nghĩa vụ tuân thủ, mà là chiến lược cạnh tranh.
Từ dữ liệu đến lợi thế tiếp cận vốn và chuỗi giá trị toàn cầu
Tác động cuối cùng của dữ liệu đáng tin cậy là rất rõ với từng doanh nghiệp: nó rút ngắn khoảng cách đến vốn và đến thị trường. Uy tín doanh nghiệp giờ phải thể hiện bằng hồ sơ dữ liệu đầy đủ, nhất quán và có thể kiểm chứng về năng lực vận hành, lịch sử giao dịch, khả năng thực hiện nghĩa vụ và quản trị rủi ro. Đây là nền tảng để doanh nghiệp xây dựng lòng tin, cải thiện tiếp cận vốn doanh nghiệp và mở rộng hợp tác. Ở chiều ngược lại, nhà đầu tư quan tâm đến dữ liệu pháp lý, sở hữu cuối cùng, tài chính, giao dịch thực tế và ESG, nhưng những mảng dữ liệu này tại Việt Nam vẫn còn phân mảnh, thậm chí gần như chưa hình thành với ESG. Nếu doanh nghiệp biết coi dữ liệu là tài sản dữ liệu cần đầu tư bài bản, chủ động minh bạch thông tin kinh doanh và tham gia các nền tảng chia sẻ dữ liệu đáng tin cậy, cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu sẽ rộng mở hơn là tranh suất bằng giá rẻ.
