Mỹ phẩm kém chất lượng: Không chỉ là chuyện tiền phạt mà là sức khỏe làn da
Mỹ phẩm kém chất lượng là những sản phẩm không đáp ứng tiêu chuẩn đã công bố, có chỉ tiêu hóa lý hoặc vi sinh vượt ngưỡng cho phép, thành phần thực tế khác hồ sơ đăng ký, nguồn gốc không rõ ràng, tiềm ẩn nguy cơ kích ứng, tổn thương da và làm suy giảm niềm tin của người tiêu dùng đối với toàn bộ thị trường làm đẹp. Ngày 16/7, Phòng Kiểm tra Pháp chế Sở Y tế TP.HCM công bố quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với hàng loạt tổ chức, cá nhân trong lĩnh vực dược, mỹ phẩm. Điều đáng nói không phải chỉ là con số 11 cơ sở bị xử phạt với tổng số tiền hơn 388 triệu đồng, mà là thông điệp rõ ràng: quản lý đang siết chặt, nhưng người tiêu dùng nếu tiếp tục mua hàng theo cảm tính sẽ vẫn là bên gánh rủi ro lớn nhất.
Nhật Việt: một ca điển hình cho việc tái phạm và lỗ hổng kiểm soát chất lượng
Giữa danh sách bị xử phạt, Công ty TNHH MTV Sản xuất và Thương mại Mỹ phẩm Nhật Việt nổi lên như một trường hợp điển hình của việc tái phạm chất lượng mỹ phẩm. Sở Y tế TP.HCM đã phạt doanh nghiệp này 70 triệu đồng vì sản xuất sữa rửa mặt Nhật Việt Cosmetics trà xanh tinh chất serum, tuýp 100 ml, số lô 04, không đạt tiêu chuẩn pH. Trước đó, Cục Quản lý Dược đã đình chỉ lưu hành, yêu cầu thu hồi và tiêu hủy toàn quốc lô sản phẩm này sau kết quả kiểm nghiệm tương tự. Đức tin vào thương hiệu càng bị bào mòn khi nhớ lại các lần xử lý trong năm 2024 và 2025 vì công thức không đúng hồ sơ công bố, nhiều lô bị buộc thu hồi, tiêu hủy. Một câu nói có thể trích dẫn ở đây: "Việc liên tiếp phát hiện các lô mỹ phẩm của thương hiệu Nhật Việt không đạt chất lượng cho thấy yêu cầu cấp thiết phải siết chặt kiểm soát từ khâu sản xuất đến lưu thông".
Không chỉ Nhật Việt: Khi mỹ phẩm kém chất lượng và hàng không rõ nguồn gốc len lỏi khắp thị trường
Tập trung vào một tên tuổi sẽ khiến chúng ta bỏ qua bức tranh rộng hơn: nhiều doanh nghiệp và hộ kinh doanh đang góp phần làm thị trường trở nên hỗn loạn. Ngoài Nhật Việt bị phạt 70 triệu và buộc thu hồi, tiêu hủy toàn bộ lô sữa rửa mặt vi phạm, một công ty khác là Công ty Cổ phần Đầu tư Thương mại Trường Dương cũng bị phạt 70 triệu vì dung dịch vệ sinh phụ nữ Coop Select chai 150 ml không đạt chỉ tiêu giới hạn vi sinh vật, bị buộc thu hồi, tiêu hủy. Đáng lo ngại hơn, hộ kinh doanh Tấm Thị bị xử phạt 90 triệu đồng vì kinh doanh hàng hóa không rõ nguồn gốc, xuất xứ và phải tiêu hủy tang vật, nộp lại số lợi bất hợp pháp hơn 50 triệu. Những con số này cho thấy mỹ phẩm kém chất lượng và hàng không rõ nguồn gốc không còn là hiện tượng đơn lẻ mà là một hệ thống rủi ro chằng chịt quanh người dùng.
Vì sao người tiêu dùng không thể phó mặc sức khỏe da cho cơ quan quản lý
Việc cơ quan quản lý liên tục xử phạt doanh nghiệp mỹ phẩm là tín hiệu tích cực, nhưng nó không đủ để bảo vệ từng làn da cụ thể. Quy trình kiểm nghiệm, ban hành quyết định đình chỉ lưu hành, thu hồi và tiêu hủy luôn diễn ra sau khi sản phẩm đã hiện diện trên thị trường một khoảng thời gian nhất định. Nghĩa là, ở thời điểm bạn cầm tuýp sữa rửa mặt hay lọ kem, phần rủi ro đã ở ngay trên tay. Khi sản phẩm có pH không đạt chuẩn hoặc chứa hoạt chất không có trong hồ sơ công bố, làn da – đặc biệt da nhạy cảm – có thể phải trả giá bằng kích ứng, nổi mẩn hoặc tổn thương lâu dài. Thực tế Nhật Việt tái phạm nhiều lần, dù đã từng bị yêu cầu thu hồi và tiêu hủy các lô kem ngừa tàn nhang chứa Acid salicylic không đúng hồ sơ, cho thấy: nếu người dùng vẫn mua vì rẻ, vì tin vào quảng cáo, thì mọi nỗ lực xử phạt doanh nghiệp mỹ phẩm chỉ là phần nổi của tảng băng.
Bài học cho người dùng: Đặt câu hỏi trước khi bôi bất cứ thứ gì lên da
Làn sóng xử phạt gần đây là một lời nhắc nhở thẳng thắn: bảo vệ da khỏi mỹ phẩm không rõ nguồn không phải là khẩu hiệu mà là thói quen sống còn. Danh sách cơ sở vi phạm cho thấy từ nhà sản xuất đến nhà thuốc, hộ kinh doanh đều có thể trở thành mắt xích phát tán sản phẩm kém chất lượng. Khi cơ quan quản lý phải liên tục buộc thu hồi, tiêu hủy những lô hàng không đạt chuẩn, nghĩa là người dùng chưa đủ cảnh giác. Bất cứ ai đang mua sắm mỹ phẩm cần tự hỏi: sản phẩm này có hồ sơ công bố rõ ràng không, từng bị thu hồi chưa, cơ sở bán có giấy tờ hợp pháp không, và thương hiệu có lịch sử xử phạt hay không. Ở thời điểm nhiều lô mỹ phẩm bị phát hiện vi phạm, lựa chọn cẩn trọng không chỉ là tiết kiệm tiền chữa da hỏng, mà là tôn trọng sức khỏe của chính mình.
