‘Luồng xanh’ thẩm định: Bước ngoặt thủ tục hay chỉ là rút ngắn thời gian?
“Luồng xanh” thẩm định đầu tư của Hải Phòng là cơ chế rút ngắn thời gian xem xét báo cáo nghiên cứu khả thi các dự án hạ tầng trọng điểm xuống còn 8-12,5 ngày làm việc, áp dụng hoàn toàn trên môi trường điện tử, nhằm tháo gỡ điểm nghẽn thủ tục ở giai đoạn chuẩn bị đầu tư và tăng tốc triển khai dự án hạ tầng quy mô lớn.
Điểm cần nhấn mạnh là đây không chỉ là một chỉnh sửa kỹ thuật trong quy trình hành chính mà là tuyên bố lựa chọn chiến lược: Hải Phòng chấp nhận đặt tốc độ giải quyết thủ tục lên ngang hàng với tốc độ xây dựng đường sá, cảng biển. Từ ngày 1/10, Ủy ban Nhân dân thành phố áp dụng “cơ chế luồng xanh” cho 17 dự án trọng điểm, rút thời gian thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi xuống còn 8-12,5 ngày làm việc, thay vì kéo dài nhiều tuần như thông lệ trước đây. Việc tiếp nhận, thẩm định và trả kết quả được số hóa, gắn với cơ chế giám sát tiến độ xử lý hồ sơ. Nói cách khác, thành phố đang chuyển từ tư duy “quản lý giấy tờ” sang tư duy “bảo đảm tiến độ dự án” – một thay đổi tư duy quản trị hiếm khi diễn ra nhanh ở cấp địa phương.
17 dự án trọng điểm: Vì sao ‘luồng xanh’ đánh trúng nút thắt hạ tầng Hải Phòng?
Việc chọn đúng 17 dự án trọng điểm để đi theo “Hải Phòng luồng xanh đầu tư” cho thấy thành phố không cải cách chung chung mà nhắm thẳng vào trục xương sống của hạ tầng Hải Phòng. Các dự án này trải rộng từ giao thông, tái định cư, giáo dục, chỉnh trang đô thị, cấp nước đến xử lý nước thải, tức là chạm vào cả năng lực vận tải lẫn chất lượng sống đô thị.
Ba dự án chiến lược – tuyến đường kết nối Đông – Tây thành phố, trục kết nối cảng Lạch Huyện với sân bay Gia Bình, cao tốc Ninh Bình – Hải Phòng (CT.08) – được ấn định thời gian thẩm định không quá 12,5 ngày làm việc. Cầu Bùi Thị Xuân là dự án duy nhất ở nhóm 10 ngày, trong khi 13 dự án còn lại, gồm nhiều hạng mục tái định cư và giao thông, phải hoàn tất trong tối đa 8 ngày. Theo quyết định của Ủy ban Nhân dân thành phố, “từ ngày 1/10, thủ tục thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng và báo cáo nghiên cứu khả thi điều chỉnh đối với 17 dự án trọng điểm được áp dụng cơ chế luồng xanh”. Khi các dự án then chốt được “bơm tốc độ” từ khâu thủ tục, lợi ích lan tỏa sẽ lớn hơn nhiều so với con số 17 trên giấy.
Từ thủ tục sang thực địa: Hạ tầng kết nối và không gian tăng trưởng mới
Rút ngắn thủ tục thẩm định chỉ có ý nghĩa khi biến thành mét đường, ki-lô-mét đường sắt và cầu bến cụ thể. Năm 2026, Hải Phòng triển khai 31 công trình, dự án trọng điểm, trong đó có các tuyến giao thông liên vùng, cảng biển, logistics, khu công nghiệp, đô thị và công trình dân sinh. Việc rút ngắn thời gian thẩm định được xem là giải pháp trực tiếp tháo gỡ điểm nghẽn chuẩn bị đầu tư, giúp các dự án sớm hoàn thiện hồ sơ để chuyển sang các bước tiếp theo.
Tuyến đường sắt khổ tiêu chuẩn 1.435mm Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, dài gần 391 km, khi hoàn thành sẽ kết nối cửa khẩu quốc tế Lào Cai với cảng nước sâu Lạch Huyện, hình thành hành lang vận tải hàng hóa mới từ biên giới phía Bắc ra cửa ngõ hàng hải quốc tế. Cùng với đó, khu bến Lạch Huyện đang được mở rộng với 6 bến nước sâu (bến 1-6) bước vào khai thác, còn từ bến số 7 đến số 12 đang được thúc đẩy lấp đầy quy hoạch, trong đó tổ hợp bến 9-12 dự kiến khởi công cuối năm 2026. Những quyết định “đẩy nhanh từ trên bàn hồ sơ” đang trực tiếp rút ngắn quãng đường từ quy hoạch đến công trường, từ ý tưởng đến hành lang logistics cụ thể.
Mạng lưới hạ tầng liên thông: Khi ‘luồng xanh’ đầu tư trở thành lợi thế cạnh tranh vùng
Điểm đáng chú ý trong chương trình hạ tầng Hải Phòng là các công trình không phát triển riêng lẻ mà được thiết kế như một mạng lưới liên thông giữa tuyến giao thông chiến lược, cảng nước sâu, khu công nghiệp và trung tâm logistics. Khi mạng lưới này được định hình, “hạ tầng sẽ không chỉ đáp ứng nhu cầu đi lại, vận chuyển hàng hóa mà trở thành nền tảng để Hải Phòng mở rộng không gian kinh tế, nâng cao năng lực cạnh tranh và củng cố vai trò cực tăng trưởng của vùng”. Ở đây, “Hải Phòng luồng xanh đầu tư” không còn là cải cách nội bộ, mà là yếu tố quyết định tốc độ hình thành các hành lang tăng trưởng mới.
Kết hợp đường thủy, đường sắt, đường bộ theo từng hành lang vận tải giúp phân bổ lại dòng hàng, giảm áp lực cho đường bộ và mở đường cho logistics xanh. Cùng lúc, các khu công nghiệp mới như Thủy Nguyên, Kim Thành 2, Bình Giang, Nam Tràng Cát, Ngũ Phúc, Hoàng Diệu, Trấn Dương – Hòa Bình đang được triển khai, gắn với hệ sinh thái cảng biển và giao thông kết nối. Với 31 dự án trọng điểm được tăng tốc bằng cơ chế rút ngắn thủ tục thẩm định, Hải Phòng đang giải quyết song song hai bài toán: tăng tốc công trình trước mắt và đặt nền móng cho một không gian phát triển dài hạn, nơi hạ tầng không còn là “nút cổ chai” mà trở thành lợi thế so sánh.
Từ cải cách đến cam kết dài hạn: Hải Phòng cần làm gì để ‘luồng xanh’ không chỉ là chiến dịch?
Mọi cải cách thủ tục đều có nguy cơ trở thành phong trào nếu thiếu tính bền vững. “Rút ngắn thời gian xử lý thủ tục hành chính, tạo điều kiện đẩy nhanh quá trình chuẩn bị đầu tư và triển khai các dự án trọng điểm” chỉ là bước đầu; câu hỏi tiếp theo là liệu tốc độ trên giấy có đi cùng chất lượng thẩm định và kỷ luật tiến độ ngoài công trường. Việc xử lý hồ sơ hoàn toàn trên môi trường điện tử, có giám sát quá trình giải quyết, là nền tảng tốt để duy trì kỷ luật đó.
Khi tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng hoàn thành chậm nhất vào năm 2030, cùng với mạng lưới giao thông đô thị và liên vùng nâng cấp, khả năng kết nối giữa trung tâm sản xuất, khu công nghiệp, cảng biển và đầu mối logistics sẽ được cải thiện đáng kể. Nhưng để biến lợi thế hạ tầng thành lợi thế cạnh tranh thực sự, Hải Phòng cần coi “luồng xanh” như một cam kết lâu dài với nhà đầu tư: thủ tục rõ ràng, thời gian dự đoán được, trách nhiệm minh bạch. Khi đó, rút ngắn thẩm định không chỉ là một quyết định hành chính, mà là tuyên ngôn về một đô thị cảng đang muốn đi nhanh hơn để không tụt lại phía sau.
