Khi cuộc thi ảnh học sinh biến ánh sáng thành tiếng nói của Hồn Việt
“Hồn Việt qua Ống kính Tuổi trẻ” là cuộc thi ảnh học sinh dành cho lứa tuổi 16–18 trên toàn quốc, nơi mỗi bức ảnh không chỉ dừng ở khuôn hình đẹp mà phải dùng ánh sáng để kể một câu chuyện về con người, đời sống và những giá trị Việt Nam, khuyến khích người trẻ nhìn lại bản sắc qua chính trải nghiệm của mình. Mùa giải 2026 được phát động với thông điệp rõ ràng: mỗi góc nhìn là một lăng kính hé lộ một “tia sáng” riêng của Hồn Việt. Đó là cách nói thẳng rằng người trẻ không bị yêu cầu chụp những khuôn mẫu Việt Nam, mà được quyền định nghĩa Việt Nam trong họ là gì: bữa cơm gia đình, xóm trọ sinh viên, hay đôi tay người lao động ở đầu phố. Ánh sáng trở thành ngôn ngữ, còn ống kính là khẩu ngữ để thế hệ mới đối thoại với cộng đồng về chính cuộc đời mình.
Ánh sáng: chủ đề nhiếp ảnh tuổi trẻ và lời nhắc “đừng chỉ chụp cho đẹp”
Việc lựa chọn chủ đề “Ánh sáng” không phải là quyết định mang tính mỹ thuật thuần túy, mà là một tuyên bố: trọng tâm của chụp ảnh tuổi trẻ năm nay là câu chuyện chứ không phải lọc màu. Ánh sáng mà mắt người nhìn thấy tưởng như chỉ có một sắc trắng, nhưng đi qua lăng kính lại khúc xạ thành nhiều sắc màu khác nhau. Cuộc thi nhấn mạnh Hồn Việt cũng giống như vậy – mỗi thí sinh là một lăng kính, mỗi bộ ảnh là một tia sáng riêng của tình thân, sự sẻ chia, lao động, văn hóa hay khát vọng. Khi các góc nhìn ấy được đặt cạnh nhau, người xem không chỉ thấy bức tranh đa sắc mà còn được nhắc rằng những điều tích cực trong xã hội xứng đáng được ở vị trí trung tâm thông tin, thay vì bị lấn át bởi tin giật gân và câu chuyện tiêu cực.
Từ những con số mùa đầu tiên đến sân chơi giáo dục trải nghiệm
Cuộc thi không khởi đầu từ con số 0: mùa giải đầu tiên đã ghi nhận 225 đội đăng ký dự thi, hơn 300 bức ảnh gửi về, 47 bài vào vòng bình chọn và 10 đội vào Chung kết. Đây không chỉ là thống kê, mà là bằng chứng rằng khi người trẻ được tin tưởng, họ sẵn sàng kể chuyện Việt Nam bằng nhiếp ảnh ánh sáng. Ban tổ chức thẳng thắn xem cuộc thi như một sân chơi để học sinh khám phá nhiếp ảnh, kết nối với bạn bè cùng sở thích và đưa câu chuyện của mình đến gần hơn với cộng đồng. Quan trọng hơn, đây là một hoạt động giáo dục trải nghiệm: từ việc làm việc theo đội nhóm 2–4 người, lên ý tưởng, khảo sát hiện trường đến biên tập bộ ảnh hoàn chỉnh, mỗi bạn trẻ đều có cơ hội nếm thử quy trình sáng tạo của một ngành nghề đang phát triển mạnh mẽ.
Cơ hội dành cho học sinh THPT: từ đăng ký đến hành trình kể chuyện
Cuộc thi năm nay mở rộng cho toàn bộ học sinh THPT từ 16–18 tuổi và đang theo học tại các trường THPT trên cả nước. Các bạn có thể tham gia theo cá nhân hoặc lập đội 2–4 thành viên, tùy vào phong cách và câu chuyện muốn theo đuổi. Thời gian mở đơn đăng ký từ ngày 01/09/2026 đến hết ngày 30/09/2026, với hình thức đăng ký online để bất kỳ bạn trẻ nào, dù từ thành phố hay vùng xa, đều có thể tiếp cận. Điều đáng nói là cuộc thi khuyến khích thí sinh đi từ việc “ghi lại khoảnh khắc đẹp” đến “tìm kiếm, khám phá và kể một câu chuyện có chiều sâu qua một bộ ảnh hoàn chỉnh”. Nghĩa là, ánh sáng trong ảnh không còn là hiệu ứng trang trí, mà là dụng cụ dẫn dắt cảm xúc, cấu trúc câu chuyện và mở ra suy ngẫm cho người xem – một bước tiến quan trọng trong tư duy nhiếp ảnh của lứa tuổi phổ thông.
Kết luận: học nhiếp ảnh ánh sáng để hiểu mình và hiểu Hồn Việt
Nếu nhìn cuộc thi này như một hoạt động ngoại khóa, chúng ta sẽ bỏ lỡ ý nghĩa thật sự: đây là lời mời để thế hệ trẻ dùng nhiếp ảnh ánh sáng khám phá Hồn Việt trong chính đời sống thường ngày của mình. Khi một học sinh THPT đứng sau ống kính, điều các em học được không chỉ là bố cục hay kỹ thuật ánh sáng cơ bản, mà là cách nhìn ra điều tích cực giữa dòng chảy bất ổn, cách kể lại câu chuyện nhỏ bé của khu phố, gia đình, lớp học với sự tôn trọng và đồng cảm. Mùa giải 2026, với chủ đề “Ánh sáng”, đặt người trẻ vào vị trí tác giả chứ không phải người tiêu thụ nội dung, buộc chúng ta – những người lớn, giáo viên, phụ huynh – phải lắng nghe câu chuyện các em kể về Việt Nam hôm nay. Và chính ở đó, Hồn Việt được làm mới mà vẫn giữ được gốc rễ.
