Tri ân bằng cơ hội đến trường
Từ chối quà 20/11 là lựa chọn của nhà trường không nhận hoa, quà chúc mừng và hướng những đóng góp tự nguyện sang học bổng, sách vở hoặc hỗ trợ trực tiếp cho học sinh khó khăn. Đây không phải cách xem nhẹ Ngày Nhà giáo Việt Nam, mà là lời nhắc rằng lòng biết ơn có thể được thể hiện bằng những việc giúp người học có thêm cơ hội.
Ở TP.HCM, Trường THCS Đoàn Kết gửi thư ngỏ đề nghị không nhận hoa chúc mừng, đồng thời khuyến khích người muốn đồng hành đóng góp tự nguyện cho quỹ khuyến học. Trường THCS Phú Định và Tiểu học Phú Thọ cũng triển khai chủ trương không nhận hoa, quà dịp này. Những trường từ chối quà đang đưa ra một thông điệp đáng suy ngẫm: giá trị của món quà không nằm ở hình thức, mà ở việc món quà có thể giúp ai.
Một bó hoa có thể làm đẹp sân khấu hay phòng làm việc vài ngày; học bổng, sách giáo khoa, đồng phục hoặc bữa ăn bán trú được hỗ trợ có thể giúp học sinh tiếp tục đến trường. Vì thế, chuyển quà tặng 20/11 thành sự sẻ chia thiết thực là cách tri ân vừa gần gũi với tinh thần giáo dục, vừa đem lại lợi ích cụ thể.
Ngày lễ gọn nhẹ, nguồn lực dành cho học sinh
Thay vì tổ chức nhiều hoạt động văn nghệ, hội thi và liên hoan, THCS Phú Định dự kiến chỉ có một buổi sinh hoạt ngắn dưới sân trường vào sáng 20/11. Kinh phí dành cho các hoạt động hình thức được chuyển sang chăm lo cho học sinh khó khăn. Hiệu trưởng Đinh Phú Cường cho biết cách làm này nhằm giảm áp lực cho giáo viên, giúp thầy cô có thêm thời gian đầu tư chuyên môn và hạn chế gánh nặng tài chính cho phụ huynh.
Quy mô nhu cầu cho thấy đây không phải sự hỗ trợ tượng trưng. Trong năm học 2026–2027, THCS Phú Định có 1.600 học sinh, 36 lớp và 82 giáo viên; khoảng 28–30 học sinh có hoàn cảnh khó khăn. Nhà trường đã hỗ trợ các em sách vở, đồng phục và tiền ăn bán trú ngay từ đầu năm học.
Tiểu học Phú Thọ cũng thu gọn hoạt động chào mừng và mong muốn chuyển nguồn tiền dự kiến mua hoa, quà thành học bổng học sinh; khoảng 50 em cần hỗ trợ trong năm nay. Việc chuyển nguồn lực như vậy có ý nghĩa hơn một dịp lễ nếu giúp đáp ứng những nhu cầu cụ thể, thay vì duy trì hoạt động chỉ để đủ không khí chúc mừng.
Sẻ chia phải tự nguyện và minh bạch
Lý do các trường đưa ra không chỉ là tránh lãng phí hoa tươi thường được trưng bày vài ngày rồi bỏ đi, mà còn là mong muốn giảm bớt những việc mang tính phong trào và áp lực tổ chức. Khi giáo viên có thêm thời gian cho chuyên môn, còn phụ huynh không phải chạy theo hình thức quà cáp, ngày 20/11 có thể trở về với trọng tâm là nghề dạy học và việc học của học sinh.
Tuy nhiên, từ chối quà chỉ có ý nghĩa nếu việc đóng góp thay thế thực sự tự nguyện, công khai và minh bạch. Không nhận hoa không thể trở thành lý do để phụ huynh chịu một áp lực đóng góp mới. Quỹ khuyến học cần được vận hành rõ ràng, để lời kêu gọi sẻ chia không biến thành nghĩa vụ.
Thông điệp các trường gửi đi vì thế có hai vế: quà tặng 20/11 không cần đắt tiền, và mọi sự hỗ trợ nên đến từ thiện chí. Một lời chúc chân thành, bức thư của học trò hay sự trưởng thành của các em cũng là món quà quý với thầy cô. Khi nguồn lực được dành cho học sinh khó khăn, lòng nhân ái và trách nhiệm cộng đồng cũng trở thành bài học sống động.
Để tinh thần tiết kiệm không chỉ có trong ngày 20/11
Việc nhiều trường chọn kỷ niệm gọn nhẹ cho thấy cách nhìn về ngày Nhà giáo Việt Nam đang dịch chuyển: tôn vinh thầy cô không nhất thiết phải gắn với hoa, quà hay những chương trình rườm rà. Ngành giáo dục TP.HCM cũng duy trì chủ trương không nhận hoa, quà tại cơ quan quản lý từ năm 2013, khuyến khích gửi thiệp điện tử thay thế.
Nhưng sự thay đổi sẽ chỉ bền vững nếu chăm lo học sinh là việc thường xuyên, không phải hoạt động theo mùa lễ. Những suất học bổng, bộ sách hay bữa ăn được hỗ trợ cần gắn với nhu cầu thực tế và cách làm có trách nhiệm. Đó mới là thước đo cho giá trị thiết thực của chủ trương trường từ chối quà.
Kết lại, chọn không nhận hoa không làm ngày 20/11 kém trang trọng; lựa chọn ấy có thể khiến ngày lễ gần hơn với ý nghĩa giáo dục. Khi quà tặng được chuyển thành hỗ trợ học sinh khó khăn trên tinh thần tự nguyện, sự tri ân không chỉ dừng ở lời chúc mà còn mở thêm cơ hội đến trường.






