AQI màu đỏ không phải cảnh báo có thể xem nhẹ
Ô nhiễm không khí đỏ là tình trạng chỉ số chất lượng không khí AQI nằm trong khoảng 151–200, mức xấu có thể gây ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, đặc biệt là hệ hô hấp và tim mạch. Theo thang phân loại AQI, mức 201–300 là rất xấu, còn trên 300 là nguy hại. Sáng 26/10, Hà Nội ghi nhận AQI 164 gần 7 giờ; đến gần 9 giờ, chỉ số tăng lên 172 và thành phố đứng thứ ba trong danh sách các đô thị ô nhiễm nhất thế giới tại thời điểm đó. Một số điểm còn cao hơn: Quảng An có lúc vượt 200, Lò Đúc ghi nhận 181 và Phú Thượng đạt 198. Khi trời hanh khô, gió yếu hoặc có nghịch nhiệt, chất ô nhiễm khó khuếch tán và bụi dễ tích tụ gần mặt đất. Vì vậy, hãy xem cảnh báo ô nhiễm là tín hiệu để đổi kế hoạch trong ngày, không phải lời nhắc chỉ dành cho người có bệnh.
Ưu tiên nhóm dễ tổn thương và nhận biết dấu hiệu nguy hiểm
Bụi mịn và khí thải độc hại có thể làm tăng rủi ro bệnh lý đường hô hấp, tim mạch, dị ứng da và mắt. Trẻ em, phụ nữ mang thai, người cao tuổi và người mắc bệnh mạn tính về hô hấp hoặc tim mạch là những nhóm có nguy cơ chịu ảnh hưởng sớm, nặng hơn. Với họ, việc hạn chế phơi nhiễm cần được ưu tiên ngay khi AQI suy giảm, thay vì đợi đến lúc triệu chứng xuất hiện. Sở Y tế tỉnh Lạng Sơn đã ban hành Công văn số 3620/SYT-NVYD, chỉ đạo cơ sở y tế và địa phương tuyên truyền, hướng dẫn người dân ứng phó và giảm nguồn phát thải. Nếu ho kéo dài, khó thở, tức ngực hoặc cay mắt, cần đến cơ sở y tế để được khám và tư vấn sớm. Đặc biệt, người có bệnh nền nên chú ý những thay đổi bất thường của cơ thể và làm theo hướng dẫn điều trị đã được nhân viên y tế đưa ra.
Thói quen hằng ngày giúp giảm phơi nhiễm
Biện pháp thiết thực nhất là cập nhật AQI từ kênh chính thống, rồi điều chỉnh lịch sinh hoạt, học tập và làm việc theo chất lượng không khí. Khi chỉ số xấu, hãy giảm thời gian ở ngoài trời; tránh tập nặng và lao động thể lực ngoài trời vào khung giờ ô nhiễm cao, nhất là với nhóm nhạy cảm. Nếu buộc phải ra đường, đeo khẩu trang có khả năng lọc bụi mịn và sử dụng đúng cách. Sau khi về nhà, có thể súc họng, rửa mũi bằng nước muối sinh lý, vệ sinh mắt và cơ thể; nếu có triệu chứng bất thường, đừng tự trì hoãn việc đi khám. Phòng ngừa cũng cần bắt đầu từ nguồn phát thải: không đốt rác, rơm rạ hay phụ phẩm ngoài trời; giữ không gian thông thoáng khi nấu hoặc sưởi bằng than, củi; ưu tiên phương tiện công cộng, xe đạp hoặc xe điện khi phù hợp. Những lựa chọn này không thay thế kiểm soát ô nhiễm ở cấp cộng đồng, nhưng giúp mỗi người chủ động giảm tiếp xúc.
