Dấu hiệu nhẹ không đồng nghĩa với nguy cơ thấp
Suy tim là tình trạng tổn thương cấu trúc hoặc chức năng khiến tim giảm khả năng co bóp và bơm máu, có thể làm suy giảm sức khỏe và chất lượng cuộc sống theo thời gian. Điều đáng ngại là các dấu hiệu suy tim ban đầu thường không ồn ào: mệt mỏi kéo dài, khó thở, ho hoặc thở khò khè do ứ dịch và phù chân đều có thể bị quy cho tuổi tác, ít vận động hay một đợt mệt thông thường. Suy tim tiềm ẩn vì thế dễ bị bỏ qua, nhất là khi triệu chứng xuất hiện từ từ hoặc chỉ rõ hơn khi gắng sức. Nếu khả năng vận động giảm, cơ thể nhanh mệt hơn trước hoặc cần lâu mới hồi phục sau hoạt động, đừng vội xem đó là điều bình thường. Phát hiện sớm nguyên nhân và quản lý bệnh phù hợp có thể giúp giảm nguy cơ nhập viện và cải thiện chất lượng cuộc sống.
Mệt và hụt hơi cần được nhìn trong cả quá trình
Một biểu hiện thoáng qua chưa đủ để kết luận suy tim, nhưng triệu chứng dai dẳng hoặc tăng dần thì không nên tự giải thích bằng tuổi tác, thiếu ngủ hay thể lực kém. Hãy để ý sự thay đổi so với khả năng thường ngày: đi bộ quãng quen thuộc bỗng khó hơn, hoạt động nhẹ cũng gây hụt hơi, hoặc chân thường xuyên sưng phù. Ho, thở khò khè do ứ dịch cũng có thể nằm trong nhóm biểu hiện cần được lưu ý, nhất là khi đi kèm khó thở và mệt mỏi. Các triệu chứng này không xác định nguyên nhân một mình; bệnh tim mạch có thể phát triển trên nền những vấn đề như tăng huyết áp, đái tháo đường hoặc bệnh mạch vành. Vì vậy, cách an toàn hơn là ghi nhận triệu chứng, thời điểm xuất hiện và mức độ ảnh hưởng rồi trao đổi với nhân viên y tế, thay vì chờ đến khi biểu hiện trở nên rõ rệt.
Nhịp tim chậm có thể âm thầm
Không phải rối loạn nhịp nào cũng gây hồi hộp hay chóng mặt để người bệnh nhận ra. Một phụ nữ 69 tuổi sống với nhịp tim chậm trong ba năm mà không có biểu hiện bất thường rõ rệt, rồi được chẩn đoán mắc hội chứng nút xoang bệnh lý. Hội chứng nút xoang xảy ra khi chức năng tạo hoặc dẫn truyền xung điện của nút xoang bị rối loạn; tim có thể đập chậm bất thường, có khoảng ngừng xoang hoặc luân phiên giữa nhịp nhanh và nhịp chậm. Tuy nhiên, nhịp tim chậm không mặc nhiên là bệnh: nhịp có thể giảm khi ngủ hoặc ở người có thể lực tốt. Chỉ dựa vào một con số đo được hoặc cảm giác khỏe trong sinh hoạt đều không đủ để xác định nguyên nhân. Nếu đã phát hiện nhịp tim chậm kéo dài, đặc biệt ở người cao tuổi, nên khám chuyên khoa để được đánh giá thay vì coi đó là biểu hiện tất yếu của lão hóa.
Khi nào nên đi khám?
Đừng đợi đến khi ngất hoặc khó thở nặng mới tìm lời giải. Mệt mỏi không rõ nguyên nhân, giảm khả năng vận động, hoa mắt, chóng mặt, cảm giác gần ngất hoặc ngất là những biểu hiện nên được đánh giá y tế, nhất là khi lặp lại. Khó thở kéo dài, phù chân hoặc ho kèm thở khò khè cũng đáng được trao đổi với bác sĩ, thay vì tự kết luận là do tuổi tác hay sinh hoạt. Với nhịp tim chậm được phát hiện trong thời gian dài, bác sĩ có thể cân nhắc điện tâm đồ, theo dõi điện tim liên tục và các thăm dò cần thiết để xác định nguyên nhân. Mức độ nguy hiểm không thể suy ra chỉ từ nhịp tim thấp; việc đánh giá còn tùy triệu chứng, dạng rối loạn nhịp, nguyên nhân có thể hồi phục và sức khỏe tổng thể. Thay đổi dai dẳng hoặc bất thường cần được kiểm tra—đó là lựa chọn thận trọng hơn tự chẩn đoán.
