Giữ chân du khách: từ tư duy “đông khách” sang “ở lâu, chi nhiều”
Giữ chân du khách là chiến lược du lịch tập trung vào kéo dài thời gian lưu trú và tăng mức chi tiêu tại điểm đến bằng cách nâng chất lượng dịch vụ, cải thiện hạ tầng, đa dạng trải nghiệm và ứng dụng chuyển đổi số du lịch để mỗi lượt ghé thăm không chỉ là một chuyến đi ngắn, mà trở thành kỳ nghỉ có chiều sâu và giá trị kinh tế rõ rệt cho địa phương. Khi Sa Pa đã quen với cảnh “không thiếu khách”, bài toán không còn là quảng bá thêm, mà là làm thế nào để mỗi đoàn khách không rời đi sau một đêm. Tam Đảo lại chọn cách xây dựng Tam Đảo du lịch thông minh, dùng công nghệ để làm cho việc đến, ở, chi tiêu trở nên thuận tiện, hấp dẫn hơn. Đây không phải chuyện kỹ thuật, mà là thay đổi tư duy quản trị điểm đến.
Sa Pa: Hết thời “cứ đông là thắng”
Du lịch Sa Pa từ lâu đã trở thành biểu tượng của vùng núi phía Bắc với khí hậu mát mẻ, cảnh quan hùng vĩ và bản sắc văn hóa đa dạng. Lượng khách liên tục tăng, riêng toàn tỉnh Lào Cai đón khoảng 10,5 triệu lượt khách, nhưng tổng thu tăng tới 61,4% dù lượt khách chỉ tăng 1,41% cho thấy giá trị kinh tế mỗi lượt khách đang được cải thiện. Câu chuyện ở đây là chất lượng trải nghiệm du khách, không phải con số check-in. Khi du khách ngày càng chú ý đến trải nghiệm du khách, dịch vụ và sản phẩm có chiều sâu, một thị trấn chỉ có cảnh đẹp sẽ nhanh chóng trở nên nhàm chán. Sa Pa vì thế buộc phải trả lời câu hỏi: sau khi chụp ảnh ở nhà thờ đá, lên đỉnh Fansipan, tối về họ làm gì, ở đâu, chi tiêu cho điều gì để muốn ở lại thêm một đêm.
Hạ tầng và kinh tế đêm: điều kiện để biến lượt ghé thành kỳ nghỉ
Sa Pa đang hiểu rằng giữ chân du khách không thể chỉ dựa vào phong cảnh. Tỉnh Lào Cai đã thống nhất chủ trương đầu tư ba dự án bãi đỗ xe tại phường Sa Pa với tổng mức đầu tư dự kiến 390 tỷ đồng, trong đó đáng chú ý là quảng trường kết hợp bãi đỗ xe ngầm trung tâm với hệ thống bãi đỗ xe thông minh hai tầng, diện tích khoảng 2,1 ha, quy mô khoảng 600 chỗ đỗ. Đây là lựa chọn mang tính chiến lược: giảm áp lực phương tiện, mở rộng không gian cho người đi bộ, cho hoạt động văn hóa, thương mại và kinh tế đêm. Một chiếc xe đến Sa Pa mang theo cả chuỗi chi tiêu: phòng nghỉ, ăn uống, sản phẩm địa phương, trải nghiệm cộng đồng. Nếu đỗ xe thuận tiện, di chuyển dễ, không gian công cộng đủ hấp dẫn, khả năng họ chọn ở lại thêm một đêm sẽ cao hơn nhiều so với một thị trấn chật chội, tắc đường.
Tam Đảo: chuyển đổi số để làm du lịch thông minh, không phải du lịch ồ ạt
Khác với Sa Pa đang xử lý bài toán từ lượng sang chất, Tam Đảo chọn đi đường dài bằng chuyển đổi số du lịch và quản trị thông minh. Sau khi sáp nhập thành xã Tam Đảo với diện tích hơn 79 km² và gần 35.000 dân, trong đó 32,7% là đồng bào Sán Dìu, địa phương xác định chuyển đổi số là trục xuyên suốt trong cải cách hành chính. 100% hồ sơ công việc được xử lý trên hệ thống quản lý văn bản, hơn 97% hồ sơ thủ tục hành chính tiếp nhận trực tuyến và tỷ lệ giải quyết đúng, trước hạn đạt 99,3% với mức độ hài lòng gần như tuyệt đối. Điều này không chỉ làm bộ máy gọn hơn, mà trực tiếp nâng trải nghiệm du khách: thủ tục nhanh hơn, dịch vụ công ít phiền hà, doanh nghiệp du lịch dễ hoạt động. Nói thẳng, nếu du khách phải xếp hàng xin giấy phép, chờ xác nhận lâu, họ sẽ chuyển sang điểm đến khác.
Từ cộng đồng đến công nghệ: nền tảng để du khách muốn quay lại
Tam Đảo không để chuyển đổi số dừng lại trong trụ sở hành chính. Với phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà, hướng dẫn từng người”, Tổ công nghệ số cộng đồng giúp khoảng 95% người dân sử dụng định danh điện tử, thanh toán số và dịch vụ công trực tuyến. Phần lớn cơ sở lưu trú, nhà hàng áp dụng thanh toán không tiền mặt, tham gia nền tảng đặt phòng trực tuyến, còn chính quyền số hóa dữ liệu điểm đến, xây bản đồ số, hệ thống mã QR và chuẩn bị ứng dụng AI trong quảng bá, tư vấn thông tin. Mục tiêu được lãnh đạo địa phương tuyên bố là xây dựng Tam Đảo du lịch thông minh, thân thiện, bền vững. Sa Pa lại đi theo hướng phát triển du lịch cộng đồng ở Tả Van, Tả Phìn, Y Tý, Mường Hum, Bản Liền, khi mỗi homestay, bữa ăn bản địa hay câu chuyện văn hóa được kể đúng cách đều trở thành sản phẩm giá trị. Điểm chung là: muốn giữ chân du khách, phải để họ thấy mình không chỉ là người tiêu dùng, mà là phần của câu chuyện địa phương.
Ở cả hai điểm đến, chiến lược giữ chân du khách đã chuyển trọng tâm sang tăng thời gian lưu trú và chi tiêu địa phương, thông qua hạ tầng, kinh tế đêm, cộng đồng tham gia sâu và nền tảng công nghệ. Bởi giá trị lớn nhất của du lịch không nằm ở việc có bao nhiêu người đã đến, mà ở việc họ đã để lại bao nhiêu giá trị và có mong muốn trở lại những hành trình sau. Nếu các địa phương khác vẫn chạy theo con số lượt khách mà bỏ quên trải nghiệm du khách, họ sẽ sớm bị bỏ lại phía sau bởi những điểm đến biết đầu tư vào dữ liệu, dịch vụ và câu chuyện bản sắc.
